Versleten kledij mag sinds begin dit jaar niet meer bij het huisvuil worden gegooid. Europese regels bepalen immers dat textiel apart moet worden ingezameld. Op dit moment wordt slechts 1 procent textiel gerecycleerd tot nieuwe kledij en daar wil Europa met deze nieuwe regel graag verandering in brengen. De nieuwe regeling roept vragen op.
Nieuwe regels voor recyclage van textiel: oude kledij mag niet meer bij het huisvuil, waar dan wel?
Lies Wijns
Gepubliceerd:
In het Radio 1-programma De Wereld Vandaag schotelden we enkele luisteraarsvragen voor aan Kristof Bogaert. Bogaert is adviseur voor de Belgische federatie van de afval- en recyclagesector Denuo.
1. Wat verandert er voor de textielrecyclage met de nieuwe Europese regels?
Sinds januari verplichten Europese regels aan Europese lidstaten om textiel apart - en dus niet meer bij het huisvuil - in te zamelen. In België bestaat al langer gewestelijke afvalwetgeving over de aparte inzameling van textiel. Bogaert verwacht daarom dus niet meteen een grote toename - en meer werk - voor de sorteerbedrijven in ons land.
Er zullen door de inwerkingtreding van de nieuwe Europese regels wel lichte veranderingen zijn en die hangen vooral af van je woonplaats. In Vlaanderen was de "sorteerboodschap voor textiel" immers al vrij ruim: kledingstukken met lichte defecten mochten al een tijdje in de textielcontainer gedeponeerd worden. Dat oude textiel kan je in Vlaanderen kwijt in het recyclagepark of in een van de vele kledingcontainers.
Beluister: Kristof Bogaert licht in De Wereld Vandaag op Radio 1 toe wat er gebeurt met de kledij die in een textielcontainer wordt gegooid
Andere gewesten moeten hun sorteerboodschap nu uitbreiden: "In Wallonië werd het gebruik van de textielcontainers bijvoorbeeld beperkt tot enkel herbruikbare kledij, dat moet nu worden aangepast".
Daarnaast gaat de Europese verplichting wel over een bredere groep van textiel (dan kledij), want "alle" textiel moet worden ingezameld. Bogaert geeft aan dat het wel nog niet helemaal duidelijk is wat daar dan wel of niet onder valt."
"Bovendien worden de regels vanaf nu ook op een bredere manier toegepast, want ook bedrijven zullen hun textiel apart moeten recycleren: "Denk maar aan een bedrijf dat T-shirts heeft met hun logo op".
2. Wat gebeurt er met de kledij die we in de textielcontainer deponeren?
De kledij die in een textielcontainer wordt gedeponeerd, wordt ingezameld door 2 soorten organisaties: enerzijds de organisaties van de sociale economie, waaronder kringloopwinkels en goede doelen en anderzijds private inzamelbedrijven. Wie echter instaat voor de inzameling, maakt in principe geen verschil, want het sorteerproces gebeurt bij beide soorten organisaties grotendeels op dezelfde manier.
Bekijk: Wat gebeurt er met onze oude kledij?
De kleding wordt in een textielcontainer gedoneerd, waarna ter plaatse een eerste noodzakelijke voorsortering plaatsvindt. "Jammer genoeg worden er te vaak zaken in die containers gedoneerd die daar niet in thuishoren", legt Bogaert uit. "Die zaken worden meteen van de rest gescheiden".
Vervolgens transporteert men het textiel naar een sorteercentrum. In het sorteercentrum start dan de "uitsortering" met als hoofdvraag: gaat het om herbruikbaar textiel of niet? Een proces dat overigens bijna volledig manueel gebeurt: "Er is altijd een persoon die naar het kledingstuk kijkt om te zien of het nog herbruikbaar is of niet."
Na die controle kan een stuk verkocht worden of recycleert men de textielvezels van een T-shirt tot een volledig nieuw T-shirt. Maar recyclagebedrijven maken evengoed poetslappen of textielbekleding voor auto's van dat ingezamelde textiel.
3. Welk effect heeft de kwaliteit van onze kledij op de recyclage?
Er is steeds meer fast- en ultrafast-fashion en dat heeft een grote impact op recyclagebedrijven: "De kwaliteit van het textiel is jammer genoeg al jaren aan het verslechteren. En dat is een slechte zaak, want hoe beter de kwaliteit, hoe meer herbruikbaar het gedeponeerde textiel is en dus hoe meer dat textiel waard is."
De sector moet met weinig wetgeving rekening houden, maar krijgt ook weinig ondersteuning. Het hele inzamel-, sorteer- en recyclageproces wordt dus gefinancierd met de opbrengst uit de tweedehandskledij. "Als de kwaliteit afneemt, staat het hele model onder druk, want er zijn minder economische winsten te halen uit dat sorteerproces".
De opmars van de ultrafast-fashion brengt ook nog andere uitdagingen met zich mee voor recyclagebedrijven. "Er is te weinig vraag naar de materialen die uit een recyclageproces komen."
Bogaert legt uit dat die materialen vaak duurder zijn dan nieuwe stoffen: het textiel moet ingezameld, gesorteerd en gerecycleerd worden. "Dat brengt een vaste kost met zich mee." Dat materiaal moet uiteindelijk concurreren met de heel goedkope textielvezels van de ultrafast-fashion. "Dat zo'n T-shirt maar enkele euro's kost, maakt het extra uitdagend om nog te recycleren".
4. Hoe weet je of jouw gedoneerde kledij ook echt gerecycleerd wordt?
"Er is weinig regulering, wat er voor zorgt dat bepaalde actoren niet kwalitatief en dus niet volgens de regels van de kunst werken".
Sommige bedrijven plaatsen uit opportunisme zelf containers en die kledij kan soms wel eens gedumpt worden. Om zeker te zijn dat je gedoneerd textiel op een goede manier zal worden behandeld, neem je best contact op met je gemeente: "Zij kunnen bevestigen welke inzamelkanalen zij hebben goedgekeurd".
Denk ook goed na over wat je precies in de container deponeert: "Textiel mag niet nat of vervuild zijn. Dus een T-shirt dat onder de modder zit, kan niet meer gerecycleerd worden en komt niet in het recyclageproces terecht. Dat mag je dus wel nog bij het restafval gooien."
