Kleren huren, 'upcyclen' of veel wit kopen: met deze 7 tips wordt je kleerkast geen aanslag op het klimaat

Naar schatting 2 tot 8 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen komt van de mode-industrie. De productie van de kleding zelf heeft daar het grootste aandeel in, maar ook het transport of het wassen hebben hun impact. En dan hebben we het nog niet over milieuvervuiling door chemische stoffen, de gigantische afvalberg of de erbarmelijke werkomstandigheden van arbeiders.

Al begint stilaan iets te veranderen. De grote spelers beseffen dat de consument zich stilaan bewust wordt van die milieu- en klimaatimpact. De jaarverslagen van H&M en Inditex , het moederbedrijf van Zara, waarschuwden in 2021 dat die merken marktaandeel dreigen te verliezen als ze niet inspelen op de groeiende vraag naar duurzame kledij. Het signaal van de klant is dus duidelijk.

Helaas is het voor de consument vaak complex om te weten welke kleding ook écht minder impact heeft op het klimaat. Met deze tips uit de podcast 'Ons Klimaat' kom je al een heel eind.

De duurzaamste kleding is die die al in je kast hangt. Dank je kleren dus niet te snel af. Volgens de populaire "30WearsChallenge" draag je ze best minstens 30 keer. Dat is een goed begin, maar geen aantal dat in steen gebeiteld staat, zegt professor Ysabel Nauwelaerts (KU Leuven). "Er zijn daar verschillende regeltjes voor. Uiteindelijk komt het hierop neer: hoe langer je een stuk draagt, hoe beter natuurlijk."

"Op basis van internationale cijfers kunnen we bijvoorbeeld schatten dat je kleding 1  jaar langer dragen (dus 2 jaar in plaats van 1) de uitstoot al met ongeveer een vierde kan verminderen".

De kwaliteit van je kledingstuk is dus maar beter goed, zodat je er lang gebruik van kan maken. Goedkoop is duurkoop, en bovendien zelden duurzaam. "Heel goedkoop is inderdaad meestal wel verdacht", volgens Nauwelaerts. "Maar omgekeerd niet altijd. Het is niet omdat het heel duur is dat het ook duurzaam is."

Hoe je je kleding behandelt, maakt ook een verschil. Zo kan je je kleding voorzichtig (of minder) wassen en herstellen om die langer te doen meegaan. Tegenwoordig bestaan zelfs merken die hun eigen stuks voor je herstellen, van trekkingmerken als Patagonia tot het sportmerk RectoVersoSports.

Het spreekt voor zich: tweedehands kleding is ook een manier om kleding langer te gebruiken. En die keuze is de laatste jaren populairder geworden, zoals te zien aan het succes van winkels als Think Twice en online platformen zoals Vinted.

Met tweedehandskledij kan je leuke vintage stukken kopen, zonder je er blauw aan te betalen. Wil je toch iets specialers? Dan heb je in België behoorlijk veel ontwerpers die oude stoffen herwerken tot unieke stuks: "upcycling". Daarvoor betaal je dan wél weer een prijsje, omdat het handgemaakt is.

Een trouwfeest of belangrijke receptie, daar koop je al eens een speciale outfit voor. Vaak dragen we die maar 1 keer, misschien 2 of 3 keer. Dat kan je vermijden door kleding te huren. Dat kan iets doodgewoons zijn, maar even goed kleren in een specifieke stijl, bijvoorbeeld een smoking of een traditionele outfit.

Er zijn ook onlineplatformen waar je kan huren, zoals dressr.be . Dat kiest voor lokale, duurzame stuks voor de huurcollectie. Ideaal voor een feest of bijvoorbeeld zwangerschapskledij. Maar je kan ook terecht in een typische kledingwinkel als Essentiel.

Bij sommige aanbieders kan je ook zélf verhuren. En de kleding die je beu bent, kan je ook ruilen met vrienden of via een kledingruilbeurs.

In elke kleerkast hangen wel synthetische stoffen zoals polyester en viscose. Daarmee worden elastische kleren gemaakt, iets wat moeilijk lukt met katoen of linnen. Maar die kunststoffen zijn niet goed voor het klimaat. Het alomtegenwoordige polyester is bijvoorbeeld gemaakt van olie en dus onmogelijk duurzaam te produceren. 

Katoen is al iets beter voor het klimaat, maar bij de productie worden nog veel water en pesticiden gebruikt. Biologisch katoen doet het iets beter, maar biologisch linnen en hennep zijn nog betere keuzes.

Jeans is dan weer vaak een mengeling van stoffen, wat bijvoorbeeld stretch-modellen moeilijk te recycleren maakt. De productie vergt ook veel water, naar schatting 7.000 liter per broek. Jonge jeansmerken brengen daar stilaan verandering in door toch jeans te recycleren, zoals het Belgische HNST jeans.

Tegenwoordig duiken ook nieuwe soorten textiel op, zoals Lyocell (onder de merknaam Tencel). Dat is een kunststof, maar wel gemaakt van en met natuurlijke producten, ter vervanging van viscose. Een innovatieve middenweg dus. Ook het snelgroeiende bamboe maakte zijn intrede als veelbelovend - maar nog niet altijd duurzaam - alternatief. En er duiken ook minder bekende innovatieve stoffen op, bijvoorbeeld van fruit (appelleer en Bananatex).

Er is weinig controle op de talloze eco-labels die de ronde doen. Welke kan je vertrouwen?

Nauwelaerts tipt het label GOTS-certified: Global Organic Textile Standard, een label voor organisch textiel. "Dan kan je erop rekenen dat er geen Amazonewoud voor gekapt is", legt ze uit. Al zal je dat niet snel zien staan bij kleine merken, want bedrijven moeten zelf betalen voor de controle. 

Je kan ook kijken op websites die ranglijsten maken van de duurzaamheid van merken. Of je kiest voor een winkel die zich concentreert op duurzame mode.

Maar misschien komt er een makkelijkere oplossing aan vanuit Europa. "Dat is van plan een product passport in te voeren", vertelt Nauwelaerts. "Dan zal je een QR-code kunnen scannen op je kledij die alle info geeft over de oorsprong en productie."

Zwart is een ideale kleur om overal op te combineren, toch? Verrassend genoeg kan je beter voor ongeverfde stoffen kiezen, of lichte. Het verven van donkere kleding vergt namelijk meer energie. Misschien is een wit T-shirt dus wel de ideale "basic".

Gemaakt van gerecycleerde PET-flessen, oude banden of oude kledij: ook dat zie je steeds vaker op kledingstukken. Maar ook daar loert greenwashing om de hoek, tenminste als er geen percentage gerecycleerd materiaal is aangeduid.

"Het is niet duidelijk welk aandeel van de stof gerecycleerd moet zijn om het gerecycleerd te mogen noemen", zegt Nauwelaerts. Europa werkt wel aan verplichte minimumnormen. In Nederland zou er vanaf 2025 zelfs in élke collectie een kwart gerecycleerd materiaal moeten komen.

Recyclage is op dit moment nog een behoorlijk moeilijk proces, maar het lijkt wel de toekomst: gerecycleerd katoen zou bijvoorbeeld een van de duurzaamste keuzes zijn die je kan maken.

En dat proces kan je vergemakkelijken. Of je nu iets natuurlijk of iets synthetisch koopt: koop een stuk uit één stof. "Als er verschillende vezels in zitten, is zo'n kledingstuk veel moeilijker om te recycleren omdat die van elkaar moeten worden gescheiden ", legt Nauwelaerts uit.

Er zijn ook merken die vragen om je oude stuk binnen te brengen zodat ze het kunnen recycleren, zoals het Belgische schoenenmerk Komrads of het Nederlandse Mud Jeans. En je kan zoeken naar de labels Recycled Claim Standard (RCS, minstens 5 procent gerecycleerd materiaal) and Global Recycled Standard (GRS, minstens 50 procent).