Het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse (OCAD) heeft vorig jaar minder dreigingsmeldingen ontvangen die mogelijk verband houden met terrorisme of extremisme. Dat heeft het overheidsorgaan bekendgemaakt in een persbericht. Verklaring is de piek van het aantal dreigingsmeldingen na de aanslag op de Zweedse voetbalsupporters in Brussel in 2023, die zich in 2024 niet heeft voortgezet.
OCAD zag minder terreurdreigingen in 2024, maar dreigingsniveau blijft ongewijzigd
Vorig jaar telde het OCAD 287 dreigingsmeldingen. Dat is 13 procent minder dan de 332 van 2023. Uit onderzoek bleek dat 213 van de dreigingen betrekking hadden op extremisme of terrorisme. Belangrijk: de meldingen komen van diensten als het parket, het Centrum voor Cybersecurity of radicaliserings-ambtenaren.
In 18 procent van de gevallen gaat het om minderjarigen. Uit een recent rapport van Staatsveiligheid blijkt dat 3 op de 4 van die minderjarigen van jihadistische strekking is. Een kwart handelt vanuit rechts-extremistisch gedachtegoed. Het radicaliseringsproces bij minderjarigen vindt vooral online plaats en gaat vaak razendsnel. Iets wat nog maar pas werd aangetoond in een onderzoek van VRT NWS.
'Triggerevent'
Dat er vorig jaar minder dreigingsmeldingen waren, is volgens het OCAD te verklaren doordat de piek van het laatste kwartaal van 2023 zich niet heeft voortgezet. In oktober 2023 pleegde een terrorist een aanslag op Zweedse voetbalsupporters in Brussel. Die schietpartij beschouwde het OCAD als een 'triggerevent' dat extremisten kan doen overgaan tot actie.
Vorig jaar beoordeelde het OCAD geen enkele dreiging als zeer ernstig (niveau 4). De meeste meldingen werden als een lage dreiging (niveau 1) ingeschaald. Iets minder dan een derde van de dreigingen werd beoordeeld als gemiddeld (niveau 2). Ongeveer 12 procent van de dreigingen was op een bepaald moment ernstig (niveau 3).
Ruim de helft islamitisch extremisme
Een belangrijke bron van spanningen blijft het Israëlisch-Palestijns conflict. Ook dat droeg bij aan het grote aantal dreigingen in 2023. "Dit blijkt met name uit de geïdentificeerde doelwitten, waarbij de joodse gemeenschap in 15 procent van de gerapporteerde gevallen werd geviseerd", zegt het OCAD.
55 procent van de dreigingsmeldingen komt uit de hoek van het islamitisch extremisme. De dreigingen gelinkt aan rechts-extremisme (5 procent) en links-extremisme (1 procent) blijven beperkt.
Voor 9 procent van de meldingen is volgens het OCAD de ideologische dimensie niet vast te stellen. Vaak is het moeilijk om de drijfveren precies te achterhalen, omdat ze voortvloeien uit een mix van ideologische invloeden, persoonlijke grieven en psychologische kwetsbaarheden, luidt het.
Dreigingsniveau blijft op 3
Dat het aantal meldingen afneemt, betekent niet dat het algemene dreigingsniveau naar beneden kan. Dat blijft momenteel op niveau 3. "Het aantal dreigingsmeldingen is slechts een parameter tussen vele andere die worden overwogen om het algemene dreigingsniveau te bepalen", aldus het OCAD.
Er wordt bijvoorbeeld ook rekening gehouden met nationale of internationale 'triggerevents', geopolitieke ontwikkelingen en incidenten in binnen- en buitenland.
