Sabotageacties in Duitsland die het werk leken van radicale klimaatactivisten, zouden in realiteit afkomstig zijn van opdrachtgevers uit Rusland. Dat blijkt uit onderzoek van Der Spiegel. De opdrachten zouden er onder meer in hebben bestaan bij heel wat auto’s de uitlaatpijpen te verstoppen met bouwschuim. De politie onderzoekt de zaak.
Geen radicale klimaatactivisten, wel Rusland: hoe Moskou (wellicht) achter sabotage van uitlaatpijpen in Duitsland zit
Uitlaatpijpen van auto’s die verstopt zijn met bouwschuim én een sticker van de groene Duitse minister Robert Habeck met de slogan “Sei grüner!” (“wees groener”, red.) op het raam gekleefd.
Het leek volgens sommigen in eerste instantie het werk van radicale klimaatactivisten. "Klimaatradicalen vallen auto's aan met bouwschuim", kopte de Duitse krant Bild bijvoorbeeld nog in december 2024. Ook op sociale media was de boosheid groot.
Volgens onderzoek van het Duitse tijdschrift Der Spiegel zitten Russische opdrachtgevers achter de sabotageacties en werden het publiek en de media opzettelijk op het foute spoor gezet. Ook de Duitse veiligheidsautoriteiten kijken nu in de richting van Rusland.
Drie mannen in een busje
Het begon met een politiecontrole op 11 december 2024 rond 2 uur ’s nachts in Schönefeld, een gemeente in de deelstaat Brandenburg. De politie merkte er een verdacht busje op en ging even kijken.
Aan boord: drie jonge mannen met identiteitspapieren uit Servië, Bosnië-Herzegovina en Duitsland, schrijft Der Spiegel. In het busje vond de politie geen inbraakmateriaal, maar enkel bouwmateriaal, zoals bouwschuim. Niets alarmerends, dacht de politie.
Tot de volgende ochtend. Amper een paar uur na de controle kwamen tientallen klachten binnen uit een wijk niet ver van waar de politie het busje had gecontroleerd.
Van liefst 43 auto’s was de uitlaat verstopt met bouwschuim. Op de ramen van de voertuigen kleefden stickers met in het Duits slogans als “wees groener”, vergezeld van de foto van de groene minister Habeck.
Volgens de veiligheidsdiensten raakten uiteindelijk meer dan 270 voertuigen beschadigd in heel Duitsland.
Niet de eerste desinformatiecampagne
Nog volgens de veiligheidsdiensten ging het wellicht om een gerichte campagne met de bedoeling de haat tegen de groene partij en Habeck aan te wakkeren en de samenleving te verdelen, schrijft Der Spiegel.
Het is niet de eerste keer dat Habeck en zijn partij het doelwit worden van een gerichte campagne. Eerder toonde het Duitse platform Correctiv al aan hoe een Russische desinformatiecampagne al maandenlang probeert om de Duitse verkiezingen – die in februari plaatsvinden – te beïnvloeden.
De politie onderzoekt de sabotageacties nu verder. Volgens bronnen die Der Spiegel kon raadplegen, zouden de autoriteiten ervan uitgaan dat de saboteurs geld hebben gekregen van Russische opdrachtgevers.
“De 3 vermoedelijke saboteurs die in Schönefeld werden gecontroleerd, werden specifiek via chat gerekruteerd”, schrijft het tijdschrift. “Ze moesten auto’s in het hele land (…) saboteren met bouwschuim en groene stickers achterlaten (…). In ruil daarvoor zouden ze enkele duizenden euro’s hebben ontvangen.”
Nog volgens Der Spiegel zou een van de drie saboteurs hebben toegegeven dat ze foto’s van hun werk moesten doorsturen als bewijs van hun werk. “Er was hen een vergoeding van 100 euro beloofd voor elk beschadigd voertuig.”
Freelance agenten
De binnenlandse geheime dienst ziet al maanden een tendens waarbij Russische actoren mensen aanwerven om spionage- en sabotagedaden te stellen voor geld.
In plaats van professioneel opgeleide spionnen in te zetten, huren Russische inlichtingendiensten steeds vaker amateurs in. Ook de Belgische staatsveiligheid waarschuwde daar al voor in haar meest recente jaarrapport .
“Rekrutering van freelance agenten via sociale media is een stapsgewijs proces, waarbij potentiële agenten zich enerzijds moeten bewijzen en anderzijds verstrikt raken in steeds verdere compromittering”, schrijft de Staatsveiligheid.
En ook hier zien onze veiligheidsdiensten dat rekrutering vaak online gebeurt. “Een zoekertje met een simpele opdracht verschijnt in een Telegramgroep”, geeft de Staatsveiligheid als voorbeeld. “Ga een stel anti-Oekraïense stickers plakken in het straatbeeld en krijg 20 euro”, kan zo’n opdracht luiden.
Als de kandidaat slaagt voor de testvragen, volgen verdere instructies. Ook hier dienden de agenten een foto door te sturen als bewijs van een uitgevoerde opdracht.
Vaker gebruikte techniek
Westerse inlichtingendiensten gaan er overigens van uit dat Moskou deze techniek al vaker heeft toegepast. Zo verschenen er na de aanval van Hamas op Israël honderden davidsterren in Parijs. Die leidden tot veel onrust.
Activisten werden ervan verdacht de daders te zijn – totdat een Moldavisch koppel op heterdaad betrapt werd. De twee gaven toe dat ze de bestelling hadden gekregen van een pro-Russische zakenman.
