Jean-Jacques Wondo, de Belgisch-Congolese militair expert die gisteren door Congo is vrijgelaten, is opnieuw in België. Wondo werd vorig jaar in Congo ter dood veroordeeld en zat er meer dan 8 maanden in de cel. Nu is hij vrij "om humanitaire redenen".
Ter dood veroordeelde Belg Jean-Jacques Wondo weer in ons land na vrijlating in Congo: "Heel belangrijk voor mij om weer vrij te zijn"
Freek Willems
Gepubliceerd:
Volgens zijn advocaat was "zijn gezondheidstoestand zodanig verslechterd dat hij is vrijgelaten om medische zorg te kunnen ontvangen".
Vanmorgen nam Wondo een vliegtuig naar Parijs en van daaruit ging het verder met de trein naar Brussel, waar hij rond 15.30 uur is aangekomen. Een duidelijk opgeluchte en geëmotioneerde groep mensen uit de Belgisch-Congolese gemeenschap stond hem op te wachten in het station Brussel-Zuid, net als kersvers minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés). Ook Wondo zelf was duidelijk geëmotioneerd door het weerzien met vrienden en familie.
Bekijk: Jean-Jacques Wondo wordt met veel emoties onthaald door vrienden en familie
"Ik ben blij om weer bij mijn familie, collega's en vrienden te zijn", zegt Wondo in een eerste reactie aan VRT NWS. "Het is een belangrijk moment voor mij om vrij te zijn." De laatste dagen voelde hij zich naar eigen zeggen kalm. Wondo vindt deze hele zaak "pijnlijk voor de Congolese justitie". "België moet Congo helpen om de justitie te hervormen. Dat is heel belangrijk. Congo heeft België nodig."
Mislukte staatsgreep
Wondo zat sinds 22 mei vorig jaar vast in de Congolese hoofdstad Kinshasa. In september werd hij samen met 30 andere beklaagden ter dood veroordeeld. De Congolese militaire rechtbank beschuldigde hem ervan het "meesterbrein" te zijn van een mislukte staatsgreep. Wondo heeft zijn onschuld altijd volgehouden.
Tijdens een persconferentie met Prévot in Brussel, eerder vandaag, zei de Congolese minister van Buitenlandse Zaken Thérèse Kayikwamba Wagner dat de vrijlating van Wondo een gevolg is van meerdere factoren en tot stand is gekomen door een politieke dialoog tussen België en Congo. Er zou intens op alle niveaus gesproken zijn door Belgische diplomaten.
"Het is moeilijk om een beslissing toe te schrijven aan een enkele factor, zelfs als het gaat om het humanitaire aspect", aldus de Congolese minister. Ze verwees ook naar het Belgische standpunt over het geweld in Oost-Congo.
Prévot zei daarover dat "de algemene context en de steun van België aan de democratie in Congo doorslaggevend was". "Het geweld in het oosten van Congo is zeker een probleem. België moet achter het Congolese volk staan tegen de strijd in het oosten die gesteund wordt door Rwanda. We zullen bij onze Europese partners aandringen om noodzakelijke maatregelen te nemen en een duidelijk signaal te geven."
Over de vrijlating van Wondo zei Prévot: "We kunnen alleen maar tevreden zijn met deze uitkomst, waar België lang voor heeft gepleit en naar heeft gestreefd."
Militair expert voerde consultancy-opdracht uit in Congo
Jean-Jacques Wondo werkte als militair expert voor het Belgische ministerie van Justitie, maar werd vorig jaar door de baas van de Congolese veiligheidsdienst Agence Nationale des Renseignements (ANR) aangezocht voor een consultancyopdracht. Hij was in de Congolese hoofdstad Kinshasa toen daar op 19 mei een poging tot staatsgreep plaatsvond.
Die coup was het werk van opposant Christian Malanga, die bij de coup is doodgeschoten. Een oude foto met Malanga en Wondo werd aangehaald als bewijs dat ook Wondo bij de coup betrokken was. Het bleek te gaan om een foto die in 2016 in Brussel is genomen, wat volgens de verdediging niet aantoont dat Wondo en Malanga een hechte band zouden hebben gehad.
Volgens Joël Kandolo, woordvoerder van de familie-Wondo, is Jean-Jacques Wondo destijds aangehouden op vraag van het kantoor van de president, al is het niet duidelijk wie daar juist achter zit.
