In 2024 hebben 13 Belgen na euthanasie 1 of meerdere organen gedoneerd. Dat is het op 1 na hoogste aantal in 20 jaar tijd. België is een van de weinige landen ter wereld waar dat mogelijk is. In totaal hebben 371 Belgen na hun overlijden minstens 1 orgaan gedoneerd. Dat blijkt uit cijfers van UZ Leuven en Eurotransplant.
13 Belgen kozen voor orgaandonatie na euthanasie in 2024: "Ons land is een van de internationale koplopers"
Het aantal Belgen dat kiest voor orgaandonatie na euthanasie, neemt jaar na jaar toe. Enkel tijdens de coronajaren is een dip te zien. Met 13 patiënten waren het er nooit meer dan vorig jaar, op 2023 na, toen ging het om 14 patiënten. In verhouding blijft het aantal echter laag: in 2023 kozen 3.423 Belgen voor een begeleid levenseinde.
Er zijn strenge criteria over wie in aanmerking komt. Het gaat om personen met neurologische aandoeningen of wie ondraaglijk psychisch lijdt. Patiënten met kanker of een overdraagbare aandoening zijn geen potentiële donors.
"België is hierin een van de internationale koplopers", zegt professor Arne Neyrinck, voorzitter van de Donorwerkgroep aan het UZ Leuven. "Wij stellen die vraag nooit rechtstreeks. Het is een verzoek dat van de patiënt zelf komt. Al merken we wel dat de interesse toeneemt", zegt hij.
België als koploper
Ons land legaliseerde in 2002 als tweede land ter wereld, na Nederland, euthanasie. In 2005 werd in ons land de eerste orgaantransplantatie ter wereld bij een patiënt verricht na euthanasie. Nederland volgde pas in 2012. De praktijk is uniek in de wereld: na België en Nederland is het enkel ook mogelijk in Spanje, Canada en bepaalde deelstaten van Australië.
Nier blijft meest gedoneerde orgaan
In totaal doneerden vorig jaar 371 mensen na hun overlijden minstens 1 orgaan. Dat aantal blijft stabiel in vergelijking met 2023. Daarvan is het meest gedoneerde orgaan een nier (441), gevolgd door een lever (320) en een paar longen (105).
Opvallend: het aantal harttransplantaties stijgt fors van 49 in 2023 naar 85. In 2023 ging het nog om het laagste aantal in 10 jaar. Er vonden ook 82 levende niertransplantaties en 24 levende levertransplantaties plaats (waarbij de donor een levend persoon is).
Tot slot blijven de wachtlijsten voor orgaantransplantatie stabiel, met 1.474 Belgen die wachten op een geschikte donor op 1 januari 2025. Dat aantal is vergelijkbaar met dat van 2023 in ongeveer dezelfde periode (1.453). Een grote meerderheid wacht vandaag op een nier (1.167).
"Het aantal neemt licht toe, maar we slagen erin de situatie onder controle te houden. Als er meer donoren zijn, komen er ook meer mensen op de actieve wachtlijst", zegt Neyrinck.
In ons land is iedereen in principe kandidaat-donor, tenzij je expliciet aangeeft dit niet te willen. Het omgekeerde kan ook: zelf kenbaar maken dat je je organen indien mogelijk wilt doneren of ter beschikking stellen voor de wetenschap. Maar in de praktijk beslist de familie: dokters gaan altijd met hen in gesprek.
