Meer dan 3 procent van alle sterfgevallen in België is gelinkt aan alcohol. Dat blijkt uit een onderzoek van gezondheidsinstituut Sciensano. Uit de meest recente cijfers blijkt dat in 2021 4.000 overlijdens gelinkt waren aan alcohol, dat zijn er meer dan 10 per dag. Sciensano roept aan de vooravond van Tournée Minérale op tot meer bewustzijn over de onderschatte gezondheidsrisico's van alcohol.
In 2021 waren meer dan 4.000 sterfgevallen in ons land gelinkt aan alcoholgebruik, goed voor zo'n 3 procent van alle sterfgevallen dat jaar. Bij die sterfgevallen horen volgens Sciensano niet alleen zware drinkers, maar ook mensen die regelmatig of zelfs maar af en toe alcohol dronken in het afgelopen jaar.
Sciensano heeft nog geen cijfers voor de sterfgevallen van 2022 en 2023. Het gezondheidsinstituut baseert zich voor het onderzoek op de statistieken van Statbel, die altijd met wat vertraging gepubliceerd worden. Het aantal alcoholgerelateerde sterfgevallen is de voorbije 10 jaar wel met 14 procent gestegen, van 3.500 naar 4.000 per jaar.
"Er bestaat geen niveau van alcoholgebruik dat gezond is", vertelt Brecht Devleesschauwer, epidemioloog bij Sciensano. "Alcohol is altijd een risicofactor voor veel ernstige ziekten, zoals kanker, hart- en vaatziekten en leveraandoeningen."
"Naast de directe gevolgen van alcoholverslaving, zijn ook dikkedarmkanker en levercirrose belangrijke aandoeningen die leiden tot overlijden bij alcoholgebruikers." Meer dan de helft van alle sterfgevallen door levercirrose zou zelfs te wijten zijn aan alcoholgebruik.
De studie toont ook grote verschillen bij de verschillende alcoholgerelateerde overlijdens. In 2021 waren 70 procent van alle mensen die stierven door alcoholgebruik mannen. Bij vrouwen was borstkanker de belangrijkste doodsoorzaak, maar de kans op borstkanker wordt groter bij alcoholgebruik. De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat alcoholgebruik een rol speelt bij 7 op de 100 borstkankers.
Daarnaast vallen ook regionale verschillen op: in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en het Waals Gewest waren er meer alcoholgerelateerde sterfgevallen dan in Vlaanderen. Die ongelijkheden, gelinkt aan de verschillen in alcoholgebruik, namen de afgelopen jaren toe.
"Alcoholindustrie remt initiatieven af"
Naar aanleiding van deze cijfers roept Sciensano nu, een dag voor de start van de campagne Tournée Minérale, op tot meer bewustwording rond de (vaak onderschatte) gezondheidsgevaren van alcohol. "Alcohol maakt deel uit van het dagelijkse leven in België, dat maakt het moeilijk om de schadelijke effecten ervan te bestrijden", zegt Devleesschauwer.
Alcohol maakt deel uit van het dagelijkse leven, dat maakt het moeilijk om de schadelijke effecten ervan te bestrijden
Brecht Devleesschauwer, epidemioloog bij Sciensano
Het gezondheidsinstituut pleit er onder andere voor om de beschikbaarheid, reclame en minimumleeftijd voor de aankoop van alcohol strenger te reguleren. "Maar op Europees niveau remt de alcoholindustrie dat soort initiatieven af." Sciensano is dan ook een studie gestart naar de invloed van de alcoholindustrie op het Belgisch beleid. "Alleen een gecoördineerde aanpak kan de impact van alcohol op de volksgezondheid verminderen," besluit Devleesschauwer.
