Het Oekraïense leger heeft het voorbije jaar al meer dan 100.000 onderzoeken geopend naar deserteurs. Dat vertelt VRT NWS-journalist en Rusland-expert Marijn Trio in De Ochtend op Radio 1. Een conflict met de commandant zou in veel gevallen de oorzaak zijn dat soldaten hun post verlaten. De overheid probeert nu deserteurs terug te halen door hun straf kwijt te schelden. "Brigades voeren PR-campagnes om deserteurs weer op te pikken."
100.000 onderzoeken geopend naar deserteurs in Oekraïne: "Weinig perspectief en slecht leiderschap"
"Er gaat hier geen dag voorbij of er wordt wel iemand veroordeeld voor desertie of voor het 'niet toegestaan verlaten van zijn eenheid'", vertelt VRT NWS-journalist en Rusland-expert Marijn Trio in Oekraïne. Net zoals in Rusland, kampt ook Oekraïne met een probleem van deserteurs.
Vorig jaar alleen al zouden er volgens de officiële cijfers al meer dan 90.000 onderzoeken geopend zijn naar deserteurs. Volgens Oekraïense media gaat het zelfs over 100.000 tot 150.000 onderzoeken.
Bekijk: Marijn Trio kon spreken met Oekraïense deserteurs
Volgens Marijn Trio was voor veel deserteurs een conflict met de commandant de reden om hun post uiteindelijk te verlaten. De soldaten vertellen over corrupte commandanten die de premies voor de soldaten in eigen zak zouden steken. "Of het gaat over commandanten die na 1,5 of 2 jaar aan het front hun soldaten nog geen dag verlof hebben gegund."
"Natuurlijk is er ook een grote groep die het gewoon beu is dat zij moeten vechten. Zij vinden dat het ook wel eens tijd is voor iemand anders. Er zijn heel veel mannen die vanaf dag 1 van de oorlog aan het vechten zijn, intussen al bijna 3 jaar geleden, en die geen enkel perspectief hebben om naar huis te kunnen gaan. Er is enkel sprake van mobilisatie en van meer manschappen, maar niet van demobilisatie."
Meer deserteurs in Oekraïne: "Door weinig perspectief en slecht leiderschap"
Voor die mannen, die al jaren aan het vechten zijn en ook vrijwillig bij het leger zijn gegaan, is er volgens Marijn Trio wel veel begrip in Oekraïne. "Dat is nog iets anders dan de mannen die hun mobilisatie ontlopen. Daar is minder begrip voor, omdat zij ervoor kiezen om hun land niet te verdedigen."
"Ik denk dat dit wel een probleem blootlegt in het Oekraïense leger, dat kampt met een zeker verlies van controle en slecht leiderschap en slechte commandanten", vertelt Marijn Trio. "Zo kwamen recent nog 2 nieuwe brigades in het nieuws die in het buitenland zijn opgeleid, waaruit honderden mensen gedeserteerd zijn. Bij één van die brigades zelfs nog voor ze naar het front werden gestuurd."
PR-campagne om deserteurs aan te trekken
De Oekraïense overheid heeft de voorbije maanden maatregelen genomen om het probleem tegen te gaan. Zo is er recent een wet goedgekeurd die aan deserteurs de kans geeft om hun straf te ontlopen als ze vrijwillig terugkeren naar het leger. "Volgens het Oekraïense leger zijn zo'n 10.000 deserteurs ingegaan op dat voorstel, nog altijd maar een kleine fractie van die 100.000 deserteurs natuurlijk."
"Nu zie je vooral dat er een strijd aan de gang is tussen de verschillende brigades van het Oekraïense leger om die deserteurs weer op te pikken", zegt Marijn Trio. Hij was de voorbije dagen Soemy, de regio in Oekraïne die grenst aan Koersk. Daar vecht de 47e brigade van het Oekraïense leger.
"Die brigade heeft een soort PR-campagne gevoerd om deserteurs aan te trekken. Daar zijn honderden mensen op ingegaan, maar dat is natuurlijk ook een bekende en mediagenieke brigade die ook heel goed bewapend is. Dat is aantrekkelijk voor die deserteurs, maar toch vaak een heel groot verschil met veel andere brigades."