Congolese regering roept op tot kalmte, partij van president spoort aan om in heel het land te betogen

Een dag na de betogingen en onlusten was het deze voormiddag vrij rustig in de Congolese hoofdstad Kinshasa. "Mensen zijn opnieuw naar hun werk kunnen gaan, het verkeer is weer wat op gang gekomen en er zijn enkele winkels geopend", vertelt journaliste Marlies Geyskens vanuit Kinshasa.

Maar dat zou weer elk moment kunnen omslaan, want intussen zijn er opnieuw manifestaties aan de gang. Het zou vooral over "studenten en jongeren gaan, die in grote groepen door de straten trekken", zegt Geyskens. "Er zijn wel meer politiepatrouilles ingezet en zij proberen de manifestaties onder controle te krijgen."

De situatie is nog altijd zeer gespannen in Kinshasa en vanuit de Congolese politiek worden tegenstrijdige signalen de wereld in gestuurd. Zo roept de Congolese regering op tot kalmte, na de rellen van gisteren. Ze zegt ook dat de schuldigen opgespoord en gestraft zullen worden en de ordediensten ambassades en kantoren van bedrijven zullen beschermen.

Bij de onlusten van gisteren liepen verschillende ambassades schade op en werd er geplunderd. Aan de poort van de Belgische ambassade werd brandgesticht, maar het vuur kon vrij snel geblust worden, liet de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken weten. De rellen waren een reactie op de inname van de oostelijke stad Goma door de M23-rebellen, die gesteund worden door Rwanda. 

Tegelijkertijd roept de Union Sacrée de la Nation (USN), de coalitie waartoe ook de partij van president Félix Tshisekedi behoort, op om overal in het land te gaan betogen. Om steun te betuigen aan het leger, maar ook tegen de "medeplichtige" internationale gemeenschap. De USN verwijt de internationale gemeenschap dat ze geen sancties neemt tegen Rwanda en het enkel bij "hypocriete" verklaringen houdt.

Ook Congolezen in het buitenland wordt opgeroepen om nog de hele week de straat op te gaan. In een pamflet dat circuleert, wordt ook opgeroepen om te betogen aan de gebouwen van een aantal nationale en internationale bedrijven, waaronder Brussels Airlines. De Belgische luchtvaartmaatschappij schrapte deze week enkele vluchten van en naar Congo, maar zou die komende vrijdag hervatten.

Dat Brussels Airlines geviseerd wordt, komt onder meer door de link met Sabena (de voormalige Belgische luchtvaartmaatschappij en voorloper van Brussels Airlines). Sabena was een van de symbolen van de bezettende macht, toen Congo nog een Belgische kolonie was. Hoewel België deze week al openlijk geprotesteerd heeft tegen de inname van Goma, kanten de makers van het pamflet zich tegen bedrijven als Brussels Airlines, als deel van dat "medeplichtige" Westen.

Die bedrijven "opereren op ons grondgebied en zijn gelinkt aan onze vijand Rwanda", staat in het pamflet te lezen. "Ze spelen een dubbel spel in onze economie en in de onderontwikkeling van ons land." Volgens het pamflet beletten ze dat het Congolese volk erop vooruitgaat en dragen ze bij aan de financiering van Rwanda. Mogelijk zijn ook die pamfletten het werk van de coalitie rond de president, om zo meer steun te werven nu zijn positie door de ontwikkelingen in Goma onder druk komt te staan. Vooralsnog is aan de oproep geen gehoor gegeven.

Intussen lijkt de situatie in Goma zelf weer rustiger. De M23-rebellen hebben nu de volledige stad ingenomen en een groot deel van het Congolese regeringsleger is ontwapend. Er zou wel nog altijd geen elektriciteit zijn en de toegang tot voedsel en medicijnen zou ook nog beperkt zijn.

Los van de onrust in de hoofdstad Kinshasa is nu de vraag hoe de situatie in het oosten van het land verder zal evolueren. Een videogesprek tussen de Congolese president Tshisekedi en de Rwandese president Paul Kagame dat vandaag op initiatief van Kenia had moeten plaatsvinden, gaat in elk geval niet door. Gisteravond werd ook al een toespraak van Tshisekedi uitgesteld. Die zou mogelijk vandaag wel plaatsvinden.

In een telefoongesprek met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio ijverde Kagame voor een wapenstilstand. Maar van een terugtrekking uit Goma door M23 en het Rwandese leger is voorlopig geen sprake. Meer nog, volgens een hooggeplaatste Rwandese functionaris zouden de M23-rebellen nu verder willen oprukken vanuit Goma, meldt AFP. Er zijn berichten dat ze intussen vanuit Minova oprukken richting Bukavu, in Zuid-Kivu.

De Belgische overheidsdienst Buitenlandse Zaken raadt reizen naar Congo af, "gezien de volatiele en gevaarlijke situatie" daar. Belgen die zich in de regio's Noord- en Zuid-Kivu bevinden, krijgen de raad om daar zo snel mogelijk te vertrekken. Voorlopig gaat ons land geen evacuatievluchten organiseren. Belgen die willen vertrekken, hebben nog de keuze uit verschillende luchtvaartmaatschappijen, klinkt het. Gisteren riepen de Verenigde Staten hun burgers al op om het land te verlaten.