Vorig jaar bijna de helft minder warmtepompen verkocht: "Consumenten en beleidsmakers aarzelen" 

Isoleer zo veel mogelijk woningen zo snel en zo goed mogelijk, rust ze uit met elektrische warmtepompen en maak elektriciteit goedkoper in verbruik dan gas of olie, bijvoorbeeld door met heffingen te schuiven. Dat is een van de snelste manieren om de uitstoot van broeikasgassen in ons land terug te dringen én gezinnen te helpen besparen op hun energierekening.

Maar met die warmtepompen vlot het niet meer zo goed in ons land, blijkt uit nieuwe cijfers. Climafed meldt dat er vorig jaar 25.000 zijn verkocht. Dat zijn er 40 procent minder dan in 2023. Die terugval is het grootst bij monobloc-warmtepompen (-60 procent), maar ook warmtepompboilers krijgen een stevige klap (-48 procent).

In 2023 leidde de energiecrisis nog tot een enorme daling van de verkoop van gasketels. Gas was namelijk heel duur geworden. Tegelijk steeg de verkoop van warmtepompen. Gevoed door stroom uit zonnepanelen, was dat financieel een heel interessante uitweg. Maar een jaar later is die trend dus alweer omgekeerd.

Zonneboilers, nog zo'n klimaatvriendelijke technologie, krijgen het ook stevig te verduren. De verkoop daarvan daalde eveneens met 60 procent.

De verkoop van verwarmingen op fossiele brandstoffen steeg dan weer: die van gasketels met 9,5 procent en olieketels met 28 procent.

Het nieuws onderstreept nog maar eens dat er een crisisje heerst in de sector van duurzame verwarming. Al sinds oktober 2023 moet Daikin, het Oostendse bedrijf dat airco's en warmtepompen maakt, economische werkloosheid inroepen. Vorige week maakte het bekend dat het de productie nog verder zal terugschroeven en zijn personeel nog vaker thuis zal laten.

Patrick O van Climafed noemt de daling "werkelijk onbegrijpelijk". "Deze producten bieden niet alleen voordelen voor het klimaat, maar ook voor de portemonnee."

Climafed ziet verschillende verklaringen voor die dalende appetijt. Er zijn de inflatie en de onzekerheid over de energieprijzen, waardoor mensen minder snel investeringen doen. En de vele heffingen maken elektriciteit in ons land nog steeds duurder in gebruik dan gas of stookolie. In Nederland en Frankrijk is dat al niet meer zo.

Vlaams minister van Energie Melissa Depraetere (Vooruit) wil daar weliswaar iets aan doen. Zij neemt zich voor om verwarmen op elektriciteit goedkoper te maken door die heffingen te verschuiven naar fossiele brandstoffen.

Toch heeft Climafed ook kritiek op het beleid. Want dat schippert te veel, waardoor de consument niet meer weet wat te geloven. "Inconsistente beleidsmaatregelen en het gebrek aan een doordacht beleid creëren op lange termijn verwarring", zo klinkt het.

Zo zou het in Wallonië vanaf 1 maart 2025 verboden worden om nog mazoutketels te installeren in nieuwbouwwoningen, maar de nieuwe regering heeft die maatregel uitgesteld.

Maar Climafed wijt de daling nog het meest aan "clickbait" en "misleidende en simplistische berichtgeving in de media". "Artikels die sensationele koppen gebruiken om vermeende nadelen van duurzame oplossingen, zoals lange terugverdientijden, te benadrukken, hebben een diepgaande impact gehad op de publieke perceptie", zegt het.

Daardoor blijven consumenten aarzelen en geld verliezen, en gaat er ook kostbare tijd verloren in de klimaattransitie, vindt Climafed. Het wijst erop dat fossiele brandstoffen in de toekomst duurder zullen worden, onder andere door de nieuwe Europese brandstoftaks.

Elektriciteit wordt dan weer steeds goedkoper naarmate er meer zonne- en windcapaciteit wordt geïnstalleerd.

"Dit is geen moment om te aarzelen", vindt Christophe Leroy, voorzitter van Climafed, verwijzend naar de voortsnellende klimaatverandering. "De keuzes die we vandaag maken, bepalen hoe we de komende decennia zullen leven. Dit is het moment om samen te handelen, zonder spijt."