Meer woningen dan verwacht zijn geschikt voor een warmtepomp: ontdek hoe het zit voor jouw woning

Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) besluit op basis van de energie-prestatiecertificaten (EPC) die de afgelopen 2 jaar zijn ingediend, dat een derde van de woningen zonder grote aanpassingswerken een warmtepomp zou kunnen installeren. 

Een ander derde van de woningen zou klaar zijn voor een hybridepomp. Dat is een combinatie tussen een warmtepomp en een gascondensatieketel.

Zo'n hybridepomp kiest aan de hand van de buitentemperatuur en elektriciteitsprijs of ze verwarmt met gas of elektriciteit. Als de warmtevraag hoog is, zal ze overschakelen op gas. Als er minder nood is aan verwarming, schakelt het systeem over op de elektrische warmtepomp. 

"Voor nieuwbouwwoningen is het al evident om voor een warmtepomp te kiezen", zegt Maarten De Groote, expert Energiebeleid en Bouwinnovatie bij onderzoeksinstelling VITO. "Vanaf 2025 mogen geen nieuwe aardgasaansluitingen voor verwarming meer geplaatst worden, een warmtepomp is dan een logisch alternatief." 

Bij renovatieprojecten wordt minder snel gedacht aan een warmtepomp. "Het is onvoldoende bekend dat je ook in een gerenoveerd huis een warmtepomp kan integreren", zegt De Groote. 

Zelfs bouwprofessionals beschikken volgens De Groote niet altijd over voldoende kennis over de technologie. Daardoor liggen de gebruikscijfers van de warmtepomp in België nog een stuk lager dan in Frankrijk of Nederland.

Al spelen de energieprijzen ook mee in dat verschil. "In Frankrijk en Nederland betaal je minder voor elektriciteit dan voor gas, als je de prijzen vergelijkt met die van Vlaanderen", zegt De Groote. 

Toch moeten we meer warmtepompen installeren, en dat het liefst zo snel mogelijk. De Groote: "Om onze klimaatdoelstellingen te behalen, moeten we in België 1,5 miljoen warmtepompen hebben tegen 2030. Daar zijn we bij lange nog niet, dus de transitie moet zowel bij de eindgebruikers als bouwprofessionals sneller gaan." 

Mensen zijn vaak bezorgd dat ze hun vloer zullen moet uitbreken als ze een warmtepomp willen installeren. Dat is volgens De Groote een hardnekkige mythe die dringend ontkracht moet worden.

"Als je je woning renoveert, zijn je radiatoren dikwijls overgedimensioneerd. Dat wil zeggen dat ze zelfs aan een lagere temperatuur voldoende warmte kunnen afleveren", legt De Groote uit. 

Je hoeft dus niet per se nieuwe radiatoren te installeren, maar soms is dat alsnog nodig. Dat check je best bij de installateur volgens De Groot. "We kunnen radiatoren dan vervangen door ventiloconvectoren. Dat zijn radiatoren waarop een ventilatiesysteem zit, waardoor ze beter warmte kunnen afgeven." 

Het VEKA ontwikkelde een tool waarmee je kan checken of je woning klaar is voor een warmtepomp. "In enkele stappen kunnen eigenaars achterhalen of hun woning duurzaam verwarmd kan worden met een warmtepomp", klinkt het bij VEKA. 

Op basis van eigenschappen van je woning, zoals oppervlakte, isolatiegraad en de huidige manier van verwarmen, besluit de tool of een warmtepomp een optie is voor jouw woning.  

Als je een warmtepomp kan installeren in je huis, krijg je extra informatie over de kostprijs, het type pomp en welke bijkomende werken nodig zijn voor installatie. Ook de invloed van de pomp op de EPC-waarde van je huis geeft de tool mee. 

Is je huis nog niet klaar voor een warmtepomp, dan adviseert de tool je extra te isoleren. Hij geeft weer welke stappen je best onderneemt om je woning voor te bereiden. 

Ook voor appartementen biedt de tool raad, maar daarbij moet wel rekening gehouden worden met alle eigenaars in het appartementsblok. "Een collectieve oplossing krijgt voorrang op individuele verwarmingsinstallaties", stelt VEKA. 

De tool kan dienen om een eerste inschatting te maken. Het VEKA benadrukt dat je voor het ontwerp en advies op maat best langsgaat bij een erkende installateur.