De Amerikaanse verkozen president Donald Trump vindt dat Amerikaanse schepen te veel moeten betalen om door het Panamakanaal te varen. Als deze "afzetterij" niet onmiddellijk stopt, moet het beheer van het kanaal opnieuw in Amerikaanse handen komen, vindt hij. De Panamese president José Raul Mulino reageert misnoegd.
Donald Trump dreigt met Amerikaanse overname van Panamakanaal als Panama niet stopt met "afzetterij"
Freek Willems
Gepubliceerd:
Donald Trump richtte zijn pijlen op het Panamakanaal in een post op zijn socialemediaplatform Truth Social en enkele dagen later ook tijdens een toespraak op een bijeenkomst van 'Turning Point USA', een Amerikaanse conservatieve jongerenorganisatie.
"We worden afgezet aan het Panamakanaal, zoals we overal afgezet worden", hekelde de verkozen president tijdens zijn speech. Op Truth Social beschuldigt hij Panama ervan dat het Amerikaanse schepen "buitensporige prijzen en doorgangstarieven" oplegt.
Het Panamakanaal loopt dwars door Panama, in Centraal-Amerika, over een lengte van ongeveer 80 kilometer. Het is een belangrijke, mondiale handelsroute, die schepen toelaat om in ongeveer 8 uur van de Stille Oceaan naar de Caribische Zee te varen. Door de aanleg van het Panamakanaal kunnen ze de lange en gevaarlijke zeeroute rond Kaap Hoorn in Zuid-Amerika vermijden.
"Dwaze" Jimmy Carter
Het Panamakanaal werd begin 20e eeuw door de Verenigde Staten gebouwd, met toestemming van het nog maar net onafhankelijk geworden Panama. In 1914 werd het ingehuldigd. Het kanaal werd meer dan 80 jaar door de Verenigde Staten beheerd, maar in 1999 werd het beheer ervan overgedragen aan Panama.
Dat gebeurde op basis van een verdrag dat de Amerikaanse president Jimmy Carter in 1977 met Panama sloot, nadat in Panama steeds meer kritiek was geuit op de "koloniale omstandigheden" in de kanaalzone.
Een "dwaze" beslissing, zo vindt Trump. "We zouden het nooit hebben gedaan als we wisten dat zou kunnen gebeuren wat nu gebeurt. We zouden het nooit in de verkeerde handen hebben laten vallen. Maar het valt in de verkeerde handen."
De Verenigde Staten zijn nog altijd de belangrijkste klant van het kanaal, goed voor zo'n 70 procent van de vracht die er jaarlijks door passeert. "Wij bouwden het en wij zijn degenen die het gebruiken", zegt Trump daarover.
Hij vindt dat Panama daar ook naar moet handelen en de "buitensporige" tarieven moet herzien. "Je moet ons eerlijk behandelen, en zij hebben ons niet eerlijk behandeld. Als de principes, zowel moreel als juridisch, van dit grootmoedige gebaar niet worden gevolgd, dan zullen we eisen dat het Panamakanaal volledig, snel en zonder vragen teruggegeven wordt aan de Verenigde Staten", dreigde hij tijdens zijn speech.
Trump laat ook doorschijnen dat China een groeiende invloed uitoefent op het kanaal, waar hij duidelijk niet mee kan leven. China is na de VS de grootste klant van het kanaal en een Chinees bedrijf controleert 2 van de 5 havens aan het Panamakanaal. "Het was uitsluitend aan Panama om het te beheren en niet aan China of welk ander land dan ook", schrijft hij op Truth Social.
"Kanaal is en blijft van Panama"
Panama kan allerminst lachen met de uitspraken van de toekomstige Amerikaanse president. De Panamese president José Raul Mulino laat verstaan dat "elke vierkante meter van het Panamakanaal onderdeel is van Panama en dat zal blijven". "De soevereiniteit en onafhankelijkheid van ons land zijn niet onderhandelbaar."
Hij wijst er ook op dat de tarieven niet zomaar "in een opwelling" zijn vastgelegd, maar "publiek en in een openbare hoorzitting" en rekening houden met de markt, de internationale concurrentie en de kosten van het beheer en het onderhoud van het kanaal.
De reactie van Mulino kan Trump niet overtuigen. Integendeel, hij zette zijn dreigement nog wat extra in de verf. "Dat zullen we nog wel zien!", schreef hij op Truth Social. Even later volgde nog een provocerend bericht: "Welkom op het United States Canal!", vergezeld van een door AI gegenereerde foto van een kanaal met een Amerikaanse vlag .
