Geen kaaitunnel, snelle speedpedelecs op de rijbaan en meer sociale woningen: dit staat (niet) in het Antwerpse bestuursakkoord

'Allemaal Antwerpenaar', zo heet het nieuwe bestuursakkoord in Antwerpen. "Allemaal voor een sterke, veilige en warme stadsgemeenschap waar geen ruimte is voor discriminatie, intimidatie of criminaliteit", klinkt het in het akkoord.

"Allemaal voor duurzame mobiliteitsoplossingen, verbonden via 'De Grote Verbinding'. Allemaal voor een leefbare, toegankelijke en weerbare stad. Allemaal voor een propere, gezonde en bruisende leefomgeving. Allemaal voor een financieel gezonde stad die investeert in de toekomst van alle Antwerpenaren."

Eén ding is duidelijk: de komende jaren wordt er nog altijd volop ingezet op de Oosterweelverbinding. Er wordt verder gewerkt aan de nerven die de nieuwe Ringparken verbinden met de stad. De aanleg van de parken zal gepaard gaan met heel wat geluidswallen en -muren die de geluidsoverlast van het wegverkeer in de aangrenzende stadsdelen aanzienlijk moeten verbeteren.

Het havengebied moet beter bereikbaar zijn met het openbaar vervoer. De Waterbus wordt verder uitgebouwd in de richting van belangrijke mobiliteitsknooppunten zodat de hele haven bereikbaar is. Een 'Havenbus'-dienst kan de verschillende bedrijfsbussen en pendelbusinitiatieven bundelen tot een performant, collectief en openbaar busnetwerk.

Voor fietsende werknemers in het noordelijke deel van de haven die het Kanaaldok moeten oversteken, wordt ter hoogte van de Tijsmanstunnel een mogelijkheid tot oversteken voorzien, bijvoorbeeld door een fietsbus of een veerboot. Op termijn komt er een fietstunnel in de nieuwe Tijsmanstunnel.

De tunnel onder de kaaien zal er dan weer niet komen. Die Kaaitunnel had ervoor moeten zorgen dat het Steenplein en de Suikerrui verbonden werden en er daar een wandelzone zou komen. Vooruit was tegen die plannen, de N-VA voor. Het idee voor de tunnel is nu dus afgevoerd.

Een thema waar Vooruit tijdens de campagne mee naar voren kwam, ging over brommers en speedpedelecs op de rijbaan. Dat punt werd als volgt opgenomen in het akkoord: "Wanneer brommers of speedpedelecs sneller dan 25 km per uur willen rijden, dan doen zij dat op de rijbaan of op de fietssnelwegen. De politie controleert op fietspaden regelmatig op drukke punten op gevaarlijk en onaangepast rijgedrag en verbaliseert overtreders en/of maakt voertuigen onklaar."

"Er is nog heel veel werk aan ons openbaar vervoer", klonk het bij Kathleen Van Brempt (Vooruit) tijdens de persconferentie. Er staat daarover dan ook veel in het bestuursakkoord. "Nieuwe bussen en ook de (kleine) bussen voor vervoer op maat worden de komende jaren maximaal verduurzaamd (elektrificatie of waterstof). De perrons moeten maximaal integraal toegankelijk zijn."

De laatste ongebruikte metrokokers zullen in gebruik worden genomen. De nieuwe lijnen zoals die op de Bisschoppenhoflaan, de sneltram naar het UZA en de tramlijn die de districten verbindt, moeten voorbereid en uitgevoerd worden. Op termijn moet er een nieuw, functioneel en hedendaags metronetwerk worden uitgebouwd. Het stadsbestuur gaat De Lijn ook vragen om 's nachts trams te voorzien.

In heel de stad wordt er de komende jaren sterk ingezet op sociale en betaalbare woningen. In totaal streeft het stadsbestuur naar 7.500 nieuwe of vernieuwde sociale woningen. Sociale woningen die niet meer voldoen aan de hedendaagse normen worden grondig gerenoveerd of indien nodig gesloopt en heropgebouwd naar hedendaagse inzichten.

Die nieuwe of vernieuwde sociale woningen zullen nodig zijn om de ellenlange wachtlijsten voor een sociale woning weg te werken. Momenteel staan er ongeveer 40.000 mensen op een wachtlijst voor een sociale woning in Antwerpen.

Naast sociale woningen, wil de stad meer inzetten op betaalbare woningen. Onlangs werden er in de Oudemansstraat nog 20 betaalbare huurwoningen geopend waarvoor Antwerpenaren zich kunnen inschrijven. Vorig jaar gebeurde dat ook al met de Fierensblokken, waar zo'n 100 appartementen ter beschikking kwamen. Deze vorm van 'budgethuren' zal nog verder gestimuleerd worden.

Opvallend: om de wooncrisis aan te pakken wil de stad in de hoogte bouwen. Bovenop bestaande gebouwen kunnen woningen bijgebouwd worden om open ruimte te beschermen. Hoogbouw kan volgens het akkoord op gerichte plekken in de stad, rekening houdend met de bevolkingsdichtheid, architecturale geschiktheid en draagkracht van de buurt. In de 20ste-eeuwse gordel van de stad kan er hoger worden gebouwd, zonder de leefbaarheid en het stadsbeeld aan te tasten.

Over het ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) voor de Pelikaanstraat aan het Centraal Station is veel te doen geweest. Op een braakliggend terrein wilde de stad en een projectontwikkelaar onder meer 2 hoge torens bouwen. Een half jaar geleden werden die plannen vernietigd door de Raad van State.

In het nieuwe bestuursakkoord zal de stad een 'RUP stationsomgeving A-centraal' opmaken ter vervanging van 'RUP Pelikaan'. De contouren van het projectgebied breiden uit tot een morfologisch samenhangend geheel, onder meer door de integratie van het project rond de tweede voorkant van het Centraal Station.

Over de Stadsschouwburg is het akkoord duidelijk: die blijft staan op de site waar hij nu gehuisvest is. Een open architectuurwedstrijd onderzoekt zowel nieuwbouw en vernieuwbouw als een grondige renovatie. De overdekte markt blijft hierbij behouden. 

De ontwikkeling van de Sint-Mariasite in Berchem wordt verdergezet. Daar was heel wat protest tegen door buurtbewoners die liever geen kantoren zien verschijnen in hun buurt. Volgens het akkoord kan hierbij een gemengd programma van kantoor en (zorg)woningen worden gerealiseerd. 

De site van het Erasmusziekenhuis zal herontwikkeld worden. In afwachting daarvan zal het leegstaand ziekenhuis o.a. tijdelijk worden aangewend voor daklozenwerking en de huisvesting van buitenlandse arbeiders. De huisartsenpraktijk die nu al op de site gevestigd is, zou blijven bestaan. Er worden gesprekken opgestart met eigenaars van de aanliggende percelen.

De stad wil meer inzetten op voetgangersgebieden. De 'Via Sinjoor' moet een grote verbindingsas worden van aan het station tot de Schelde en daarvoor zijn die voetgangersgebieden nodig. "De grote werken aan het Astridplein, de Groenplaats en de Kaaien scheppen een enorme opportuniteit om de Via Sinjoor om te vormen tot een sterke wandel-stadsas", luidt het akkoord. "Daarna is de Meir aan de beurt om na een grondige renovatie ook de volgende dertig jaar een aantrekkelijke winkelstraat te zijn."

De stad wil proberen om elke woning te voorzien van 3 zichtbare bomen, 30 procent klimaatgroen en toegankelijk groen op 300 meter. De stad gaat zo het engagement aan om zoveel mogelijk bomen te planten waar het kan en zo het groenvolume in de stad te vergroten. Daarbij wordt vooral gekeken naar toekomstbomen: bomen die veel ruimte krijgen om te groeien en bijgevolg een grote kruin en hoge levensverwachting hebben. 

"De dienstverlening van de overheid gebeurt neutraal, niet enkel in werking maar ook in uitstraling", staat te lezen in het bestuursakkoord. Daarmee doelt de stad voornamelijk op levensbeschouwelijke of ideologische symbolen, zoals een hoofddoek.

Om de groeiende polarisatie hierrond te ontmijnen, overweegt het stadsbestuur om uniformkledij in te voeren voor personeel aan de loketten en in de stedelijke zorginstellingen. Daarbij kan optioneel een hoofddeksel worden voorzien zonder religieuze connotatie. De stad gaat hierover nog het sociaal overleg aan.

De privatisering van het Antwerpse Zorgbedrijf, het vroegere OCMW met vele woonzorgcentra en serviceflats, duikt regelmatig op, maar in het nieuwe bestuursakkoord staat daarover het volgende: "Een sterk publiek Zorgbedrijf is en blijft de garantie op voldoende, kwalitatieve en betaalbare zorg voor de Antwerpenaar. De zorg blijft publiek."

Het nieuwe stadsbestuur wil verder ook iets doen aan de wachttijden in het politiekantoor van Berchem. Daar kan iedereen dag en nacht en zonder afspraak terecht om iets te melden, maar dat leidt vaak tot lange wachttijden. "We monitoren de wachttijden van de onthaalkantoren en sturen deze bij waar nodig. De nieuwe politievoertuigen zijn rijdende kantoren, uitgerust om de belangrijkste verklaringen ter plaatse af te nemen."