Buy Now Pay later (BNPL) diensten zijn populair. Bedrijven als Klarna, Riverty of Billink bieden je uitstel van betaling terwijl je je bestellingen bij een webshop wel al thuisgeleverd krijgt. Vooral jongeren maken er graag gebruik van. Hoewel dat handig kan zijn, schuilen er ook gevaren in BNPL. Financieel expert Chris Sugira waarschuwt voor de valkuilen.
Let op met Buy Now Pay Later: valkuilen van diensten die je uitstel van betaling geven
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
Chris Sugira is analist bij Belfius Asset Management en geeft financieel advies bij 'WinWin', op MNM, en bij nws.nws.nws. In de podcast 'Money Time' geven Chris en MNM-dj Charlotte Sieben antwoorden op alle vragen die je hebt over geld. Deze week gaat het over de valkuilen van Buy Now Pay Later.
"Met BNPL koop je nu iets en betaal je pas later terug. Het systeem lijkt ideaal: je hoeft het geld niet meteen van je rekening te halen en kunt wachten tot je zeker weet dat je de aankoop wilt houden. Dat maakt het voor veel jongeren aantrekkelijk, vooral bij online shoppen", legt Chris uit.
Toch houdt het systeem ook risico's in. "Het geld gaat niet direct van je rekening, en juist dat maakt het zo gevaarlijk. Je hebt minder overzicht en geeft soms ongemerkt meer geld uit dan je kunt betalen."
De prijs van gemak
Hoewel de BNPL diensten in eerste instantie gratis lijkt, zitten er verborgen kosten aan vast. "Wie te laat betaalt, wordt geconfronteerd met boetes en soms ook rente. Ik heb zelf ooit 11 euro te laat betaald en uiteindelijk moest ik meer dan 50 euro ophoesten door extra kosten. Dat is vijf keer zoveel. En dat terwijl ik het bedrag makkelijk op tijd had kunnen betalen als ik beter had opgelet."
Het systeem lijkt ontworpen om consumenten financieel onder druk te zetten, vooral zij die al kwetsbaar zijn
Chris Sugira, financieel expert
Dit soort situaties is geen uitzondering. "Uit Belgisch onderzoek blijkt dat bijna één op de vijf jongeren die BNPL gebruikt, al te maken heeft gehad met een incassobureau. Bij jongeren onder de 24 jaar is dat zelfs bijna één op drie. Het risico ligt vooral in het feit dat veel gebruikers meerdere platforms tegelijk gebruiken, waardoor de schulden zich opstapelen zonder dat ze het doorhebben."
Waarom BNPL-bedrijven jou graag fouten zien maken
Het verdienmodel van BNPL draait volgens Chris niet alleen om het gemak voor de consument. "Bedrijven zoals Klarna verdienen vooral geld aan jouw fouten. Webwinkels betalen hen een kleine vergoeding per aankoop, maar de echte winst zit in boetes en rente van te late betalingen. Het systeem lijkt ontworpen om consumenten financieel onder druk te zetten, vooral zij die al kwetsbaar zijn."
"In België vallen BNPL diensten bovendien in een grijze juridische zone. Het valt buiten de regels van het consumentenkrediet. Omdat de betaaltermijnen korter zijn dan twee maanden, hoeven bedrijven geen kredietcheck te doen. Dat betekent dat jongeren of mensen met schulden eenvoudig gebruik kunnen maken van BNPL, zonder dat iemand controleert of ze die betalingen wel aankunnen."
Het gemak van BNPL kan dus snel omslaan in financiële stress. "Jongeren zijn vaak de grootste slachtoffers, omdat zij minder ervaring hebben met budgetbeheer en sneller meerdere diensten combineren. Bewust omgaan met uitgaven is de sleutel. BNPL lijkt een makkelijke oplossing, maar het kan je financieel duur komen te staan. Boetes en rente kunnen snel oplopen. Zorg dat je altijd weet wat je uitgeeft en wanneer je moet betalen. Uiteindelijk geldt: financiële rust begint bij verantwoordelijkheid."
