De Europese ontbossingswet wordt een jaar uitgesteld. Dat staat vast nu ook het Parlement en de lidstaten daarover een akkoord hebben gesloten. Een belangrijke versoepeling van de wet waar de Europese Volkspartij voor gestreden heeft, haalt het evenwel niet. Er komt voorlopig geen uitzonderingslijst voor landen die niet aan de ontbossingswet hoeven te voldoen.
Definitieve beslissing over Europese ontbossingswet: 1 jaar uitstel, maar geen versoepeling
De Europese ontbossingsverordening zal een jaar later in werking treden, op 30 december 2025. Daarover zijn de EU-lidstaten en het Europees Parlement het dinsdagavond eens geworden. Grote handelaars krijgen 12 maanden uitstel en moeten pas vanaf 30 december 2025 aan de nieuwe wetgeving voldoen. Kleine en micro-ondernemingen krijgen nog een jaar langer de tijd, tot 30 juni 2026.
In november had het Europees Parlement nog gestemd voor uitstel én een versoepeling. Zo zou er een uitzonderingslijst komen voor landen die niet hoeven te voldoen aan de ontbossingswet omdat ze sinds 1990 geen netto-bosoppervlak meer verloren - ook als dat aangeplante bossen zijn met weinig natuurwaarde. Milieugroeperingen vreesden dat onder andere Rusland, de Verenigde Staten, Bangladesh en Vietnam daardoor de dans zouden ontspringen. Maar die versoepeling is voorlopig van tafel.
Tegen 30 juni 2028 zal wel worden nagegaan of de wet moet worden aangepast. De Europese Commissie zal daarbij bekijken of er bijkomende maatregelen nodig zijn om "de administratieve lasten te verminderen", luidens de communicatie van het Parlement.
EVP en links claimen allebei overwinning
De EVP heeft dus een belangrijke eis moeten opgeven, maar viert het akkoord toch als een overwinning. De christendemocraten maken zich sterk dat er in 2028 toch weer gepraat zal worden over een uitzonderingslijst.
"Vanaf 2028 zullen landen die aan duurzaam bosbeheer doen, en niet aan ontbossing, de mogelijkheid krijgen vrijgesteld te worden van onnodige bureaucratie", zegt de Duitse EVP'ster Christine Schneider (CDU).
Vanuit de groene fractie klinkt het tegenovergestelde geluid. Sara Matthieu (Groen) is tevreden dat de EVP er niet in is geslaagd om "de wet af te zwakken". Door haar houding heeft de EVP, die zelfs eerst op 2 jaar uitstel aanstuurde, "chaos en rechtsonzekerheid voor onze bedrijven gecreëerd om uiteindelijk onder druk haar eisen in te moeten trekken", zegt Matthieu.
Bij de sociaaldemocratische fractie heerst opluchting. "Dit is de beste manier om bedrijven en handelspartners de tijd te geven om zich voor te bereiden, met de nodige steun en begeleiding van de Commissie", zegt Kathleen Van Brempt (Vooruit).
Het politieke akkoord van dinsdagavond moet nu nog formeel worden goedgekeurd door het Parlement en de Raad, maar dat is een formaliteit.
420 miljoen hectare woud verdwenen op 30 jaar
De Europese ontbossingswet is een van de pijlers van de Europese Green Deal. Ze bepaalt dat producenten van koffie, cacao, vlees, palmolie, hout, papier en andere producten moeten kunnen bewijzen dat er geen waardevol bos heeft moeten wijken voor hun producten. Tenminste, als ze hun producten nog willen kunnen verkopen op de Europese markt.
De ontbossingswet moet het Europese aandeel in de klimaatverandering en de biodiversiteitscrisis verkleinen. De VN schat dat er de voorbije 30 jaar 420 miljoen hectare woud verdwenen is door ontbossing. Dat is een gebied groter dan de EU. Tweederde daarvan moest wijken voor palmolie of soja.
Onder andere de Duitse industrie en autofabrikanten drongen aan op versoepelingen. Volgens hen zou de boswet hun activiteiten bemoeilijken. Maar andere grote retailers en bedrijven zoals Nestlé, Unilever, Carrefour, Danone en Callebaut drongen er dan weer op aan dat de ontbossingswet zou blijven gelden.
