Consumeer je buitensporige hoeveelheden online content van inhoudelijk lage kwaliteit (op sociale media)? Dan heb je misschien last van 'brain rot'. Het woord is door Oxford University Press verkozen als woord van het jaar. Het nam het op tegen woorden als 'demure', 'romantasy' en 'dynamic pricing'.
Hersenloos online scrollen: Engels woord van het jaar 'brain rot' doet nadenken over mediagebruik
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
"De veronderstelde achteruitgang van de mentale of intellectuele toestand van een persoon door de overconsumptie van (online) inhoud die als triviaal of onverschillig wordt gezien." Zo beschrijft Oxford University Press het woord 'brain rot' (hersenrot, red.).
Het woord leeft vooral op sociale media zoals TikTok. Het laatste jaar is het gebruik van het woord zelfs toegenomen met 250 procent volgens Oxford University Press. Geen toeval dus dat meer dan 37.000 mensen het tot woord van het jaar hebben gestemd.
Dat brain rot het uit de shortlist van 6 woorden heeft gehaald als woord van het jaar, verbaast psycholoog en professor aan de Universiteit van Oxford Andrew Przybylski niet. "De populariteit van het woord is een symptoom van de tijd waarin we leven", zegt hij aan BBC.
Shortlist Oxford University Press
Brain rot: de veronderstelde achteruitgang van de mentale of intellectuele toestand van een persoon door de overconsumptie van (online) inhoud die als triviaal of onverschillig wordt gezien.
Demure: een persoon die heel gereserveerd of beheerst is. Iemand die geen opvallende, opzichtige of onthullende kleding draagt.
Dynamic pricing: het variëren van de prijs van een product of dienst afhankelijk van de veranderende marktomstandigheden. In bijzonder het aanrekenen van een hogere prijs in een periode van een grotere vraag.
Lore: feiten, achtergrondinformatie of anekdotes over een onderwerp die nodig zijn om het onderwerp in kwestie volledig te begrijpen of er een geïnformeerde discussie over te voeren.
Romantasy: een fictiegenre dat elementen van romantische fictie en fantasie combineert. Meestal met thema's van magie, het bovennatuurlijke of avontuur naast een romantische verhaallijn.
Slop: Kunst, geschriften of andere content die gegenereerd is met behulp van artificiële intelligentie en dan online gedeeld en verspreid wordt op een opdringerige manier. De inhoud heeft bovendien een lage kwaliteit, is niet authentiek en bevat fouten.
Het woord leunt erg aan bij 'doomscrolling', een woord dat in 2020 door Oxford English Dictionary al op de shortlist werd gezet voor woord van het jaar. Dat is tegen beter weten in blijven scrollen op sociale media en nieuwswebsites. In 2020 was er gezien de coronacrisis voor veel mensen veel deprimerend nieuws, je wordt er niet vrolijk van, maar je blijft kijken: doomscrolling.
Woord werd al gebruikt in 1854
Hoewel het woord nu vooral wordt gebruikt in de online wereld, dateert het woord al van ver voor het internet. Het werd voor het eerst neergeschreven door Henry David Thoreau in 1854.
Hij bekritiseerde toen de neiging van de maatschappij om complexe ideeën te devalueren en hoe dit zorgt voor een algemene achteruitgang van de mentale en intellectuele inspanning. "Terwijl Engeland het aardappelrot probeert op te lossen, doet niet iedereen hetzelfde voor het hersenrot, dat zoveel wijder en fataler de overhand neemt", stelt hij in zijn boek Walden.
Zoveel jaar later hebben Gen Z en Gen Alpha het woord overgenomen om de slechte kwaliteit en "breinloze" inhoud van online materiaal te beschrijven.
Woord van het jaar toont "virtuele evolutie"
Hoewel er geen bewijs is dat je brein echt gaat rotten als je te veel kijkt naar inhoudsloze online content, toont het volgens Przybylski wel aan hoe mensen steeds minder tevreden zijn over de online wereld. "Mensen proberen met het woord hun angsten rond sociale media te bundelen."
Het is niet de eerste keer dat het Engelse woord van het jaar iets te maken heeft met het leven online. "De laatste 2 decennia kan je zien hoe de samenleving steeds meer bezig is met de manier waarop ons virtuele leven zich ontwikkelt", zegt Casper Grathwohl, de voorzitter van Oxford Languages.
"Het winnende woord van vorig jaar, 'rizz', was een interessant voorbeeld van hoe taal steeds meer gevormd wordt binnen online gemeenschappen. Brain rot geeft ook goed weer hoe mensen steeds meer bezig zijn met de vermeende gevaren van het virtuele leven en hoe we onze vrije tijd gebruiken."
Brain rot, manifest, demure en brat
Oxford University Dictionary is niet de enige instantie die een woord van het jaar kiest in het Verenigd Koninkrijk. Zo heeft Cambridge Dictionary vorige maand 'manifest' verkozen als woord van het jaar.
Het woord, dat zoveel betekent als "je voorstellen dat je iets bereikt wat je wil, in de overtuiging dat het dan waarschijnlijker is dat het ook echt gebeurt", werd het afgelopen jaar door celebrity's als Dua Lipa en Simone Biles gebruikt om respectievelijk Glastonbury en Olympisch goud te bereiken.
Collins dictionary heeft ervoor gekozen om "brat" als woord van het jaar uit te roepen. Allemaal dankzij de Britse popster Charli XCX die met haar album Brat een hele "zelfzekere, onafhankelijke en hedonistische" attitude promootte.
Waar brat zoveel betekent als chaotisch en luid, is ook de tegenhanger "demure" (ingetogen en bedachtzaam, red.) verkozen tot woord van het jaar door Dictionary.com. Dat woord of die trend is bijna per ongeluk in het leven geroepen, door een (tot voor kort) relatief onbekende TikTokker genaamd Jools Lebron.
