Waarom is het water zo diep tussen PS en N-VA in Brussel? "De PS ziet haar macht afbrokkelen"

Nu er eindelijk een Nederlandstalige meerderheid is voor een Brusselse regering, gooit de Franstalige partij PS roet in het eten. De socialisten gaan niet akkoord met de aanwezigheid van de N-VA in de Nederlandstalige coalitie. Waarom weigert de PS met de N-VA samen te werken en waarom is het water tussen beide partijen zo diep?

"Er is een groot verschil tussen de visies van beide partijen over Brussel", zegt Alexandre Noppe, politiek journalist voor Le Soir. "We zien dat N-VA voorstander is om gemeentes en politiezones te fuseren. Dat voelt voor de PS heel vreemd aan, die de laatste jaren van Brussel een echte regio heeft gemaakt."

Dat beide partijen een andere visie hebben over Brussel, weet ook Bert Anciaux. In de jaren 90 was Anciaux voor de Volksunie schepen van Brussel. Van 2004 tot 2009 was hij Vlaams minister van Brussel voor de links-liberale lijst Spirit. De afgelopen 10 jaar was hij senator voor Vooruit (de zusterpartij van de PS, red.).

"N-VA pleit voor een fusie van de 19 gemeenten, maar dat willen andere Vlaamse partijen ook. Maar de PS duidt alleen de N-VA aan als vijand. Dat komt onder meer door de inhoudelijke verschillen, maar ook door de stigmatiserende uitspraken die N-VA vroeger bracht over Franstaligen."

Theo Francken (N-VA) volgt als burgemeester van Lubbeek in Vlaams-Brabant de Brusselse situatie van dichtbij. Hij geeft 1 duidelijke oorzaak aan waarom de PS volgens hem voorlopig niet wil samenwerken met de N-VA. "Laaouej haat ons en heeft ons nooit moeten hebben", aldus Francken. Ahmed Laaouej is voorzitter van de Brusselse federatie van de PS en fractievoorzitter in het Brusselse Parlement.

"Laaouej is een Vlamingen-hater en alles wat Vlaams is, is volgens hem 'extreemrechts'. Dat zie je in al zijn debatten terugkeren." Volgens Francken is er een probleem met de PS in Brussel. "Zij zijn heel links-activistisch en alles wat niet past volgens hun denkwijze, is verkeerd. Zeer vermoeiend."

Daar is Anciaux het niet mee eens. "Laaouej is een bijzonder verstandige en aimabele kerel. Hij wil wel graag de straffe uithangen en als baas van de PS in Brussel zijn macht tonen. Ik denk dat zijn reactie een strategie is om bijvoorbeeld Team Fouad Ahidar opnieuw boven te halen. Al zullen dan andere partijen hun veto geven." Anciaux is de politieke vader van Fouad Ahidar en lanceerde hem in de politiek.

Francken vindt dat er een groot verschil is tussen de PS in Wallonië en de partij in Brussel. "Ik heb al met veel socialisten uit Wallonië gesproken en die partij valt echt goed mee. De PS is een grote partij en bestuurt in veel kleine dorpen. Maar de PS in Brussel is echt een probleem en dat komt door Laaouej."

Noppe spreekt niet over een haat van Laaouej tegenover de N-VA, "maar een Vlaamse beweging in Brussel wil hij zeker niet". "Laaouej is geen voorstander van een samenwerking met de N-VA. Ook op federaal vlak was dat in het verleden al duidelijk."

Ook Anciaux denkt dat Franstalige politici een Vlaamse beweging liever niet zien komen in Brussel. "Toen ik meer dan 30 jaar geleden schepen van Brussel was, zag ik hoe de PS er niet tegen kon dat Vlamingen hun rechten afdwongen. Wil men in Brussel samenleven met Nederlandstaligen? Dat is een vraag die bij sommige Franstaligen, en misschien ook wel bij PS, leeft."

Volgens Francken is de PS in Brussel linkser dan in Wallonië. Dat klopt, zegt Noppe. "Maar je kan over elke partij zeggen dat ze linkser is in Brussel. Ook over de N-VA. In Brussel heb je vooral jonge en diverse kiezers en daarom zijn partijen ook progressiever dan in Vlaanderen en Wallonië."

Als de PS toch akkoord zou gaan met N-VA in de Brusselse formatie, zou het de eerste keer zijn dat de partij van Bart De Wever aan zet komt in Brussel. "En dat wil de PS niet", denkt Francken. "Ze zijn een machtspartij die altijd de lakens wil uitdelen. Wij zijn volgens hen te kritisch en dus te machtig. Ze willen niet dat we naast hen komen staan in Brussel."

Francken vermoedt ook dat de PS "schrik heeft voor bepaalde potjes die open zullen gaan in Brussel". Daarmee heeft hij het onder meer over de malaise bij het OCMW in Anderlecht. "De PS heeft een Brussels systeem uitgewerkt, waarbij alle potjes moeten dichtblijven. Daarom vinden ze het niet leuk dat N-VA erbij komt. Maar als de leeuw brult, zal de haan dimmen", spreekt hij klare taal.

Dat de PS haar macht wil behouden, is ook voor Anciaux duidelijk. "Het feit dat ze N-VA niet willen toelaten, is profileringsdrang. Ze hebben decennialang de macht gehad en die zien ze nu afbrokkelen. Daarom gaan ze zo fel tekeer. Al vind ik niet dat de PS zich moet uitspreken over wie er in de Nederlandstalige meerderheid zit."