Top OCMW Anderlecht hekelt gebrek aan middelen en personeel, medewerkers misnoegd: "Stop de politieke invloed" 

De politieke invloed op het OCMW van Anderlecht moet stoppen. Dat zeggen enkele maatschappelijk assistenten van het OCMW na de Pano-reportage van afgelopen dinsdag.

Uit die reportage bleek dat er chaos heerst in het lokale OCMW: medewerkers kreunen onder werklast waardoor de nodige controles wegvallen. Daardoor worden soms onterecht leeflonen toegekend. Tegelijk komt de voorzitter van het OCMW - zowel de vorige als de huidige - soms tussenbeide in dossiers. 

In een interne mail reageert die voorzitter, Lotfi Mostefa (PS), voor het eerst. Vragen van onze redactie wees Mostefa eerder af. In de interne communicatie is er sprake van “beperkte middelen” en een “constante werkdruk”.

De voorzitter spreekt zijn steun uit voor de werknemers, die werken in “moeilijke omstandigheden”. Hij steunt de oproep van Anderlechts burgemeester Fabrice Cumps (PS) voor een “eerlijkere verdeling van OCMW-middelen op het federale niveau”. 

Daarnaast wil de voorzitter een intern onderzoek starten naar de controle op “domicilieadressen”. Uit de reportage van Pano bleek dat verblijfsadressen vaak niet worden gecontroleerd, waardoor 2 redactieleden van Pano een leefloon konden krijgen, terwijl ze niet in Anderlecht wonen. Het geld werd achteraf uiteraard teruggestort. 

Onze redactie sprak met enkele medewerkers. Voor hen volstaat de reactie van de OCMW-leiding niet. "Ze focussen op de foute zaken en negeren de echte problemen", zegt iemand. Vijf medewerkers, die ook al getuigden in de Pano, schreven een open brief. Daarin wijzen ze eveneens op de “onhoudbare werkdruk”, maar dat is niet het enige probleem, schrijven ze.

De medewerkers hekelen de politieke invloed op de beslissingen die worden genomen in het OCMW. En dat is niet enkel de fout van de voorzitter, klinkt het. Volgens hen zijn “de problemen bij het OCMW van Anderlecht het gevolg van collectieve beslissingen van alle coalitiepartijen” en “niet van één persoon of partij”.

Vooral de Franstalige socialisten van de PS kregen kritiek na de Pano-reportage: zij leveren de voorzitter van het OCMW en de burgemeester in de gemeente. Bovendien is PS-minister Karine Lalieux bevoegd voor de inspectie van OCMW’s. 

Maar volgens de maatschappelijk assistenten is dat maar een deel van het verhaal. Op dit moment leveren ook Vooruit, Ecolo-Groen en Les Engagés schepenen in Anderlecht. In het bijzonder comité van het OCMW zitten naast 4 PS-leden ook een lid van Ecolo, MR en DéFI. 

De maatschappelijke assistenten pleiten dan ook voor een “depolitisering” van hun OCMW, en bij uitbreiding van alle OCMW’s. “Wij pleiten voor een depolitisering van de sociale bijstand op alle niveaus en voor een hervorming waarbij de werkers op het terrein, de vrijwilligerssector, de academici en de juristen betrokken worden.” 

Om politieke invloed op OCMW’s te verminderen, moet ook de wetgeving duidelijker, zeggen de assistenten. Doordat de regelgeving grijze zones bevat, ontstaan er “uiteenlopende behandelingen voor vergelijkbare gevallen”. Dat zorgt er dan weer voor dat gemeenten in trek zijn als ze “meer soepele voorwaarden hebben voor de toegang tot hulp”. De sociaal assistenten pleiten daarom voor “standaardisering”.

Na de Pano-reportage riep onder andere Groen-minister Elke Van den Brandt op tot een eengemaakt OCMW voor heel Brussel. Daar spreken de medewerkers zich niet over uit, maar ze hekelen wel de structuur van “19 burgemeesters, 19 gemeentebesturen, 19 schepenen met dezelfde taken, 19 OCMW’s met hun 19 voorzitters, directeurs, secretarissen-generaal…”  

De medewerkers erkennen dat er bij de mensen die aankloppen bij het OCMW een “minderheid is die misbruik maakt van het systeem”. Ze zeggen dat ook “huisjesmelkers zich onterecht verrijken op de kap van steunaanvragers die zich verplaatsen naar bepaalde gemeenten”. 

Tegelijk willen ze het beeld van “profiteurs” tegenspreken. “De meerderheid van de begunstigden van het OCMW wordt, ondanks het feit dat ze in aanmerking komen, onterecht als profiteurs bestempeld”, zeggen de medewerkers vandaag. 

“Wij betreuren dan ook dat de politici geen rekening houden met het menselijk leed dat wordt veroorzaakt door de grote vertragingen bij de behandeling van de dossiers”, klinkt het. Ze hebben het dan over “kinderen die met lege brooddozen naar school moeten”, “ouders die met lege handen tegenover hun huisbaas staan” en “gehandicapten of bejaarden die geïsoleerd zijn en geen adequate hulp krijgen”. 

Het debat werd vanochtend ook gevoerd in het Brussels Parlement. "Het is te makkelijk om te zeggen dat dit alleen een probleem is van Anderlecht", klonk het daar bij Benjamin Dalle (CD&V). "Dit is een symptoom van een door en door zieke organisatie. En die organisatie en werking is de bevoegdheid van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC) op Brussels niveau."

Ook de andere partijen benadrukten dat "dit een Brussels verhaal is". Vlaams Belang vraagt een onderzoekscommissie in het Brussels Parlement. CD&V, Vooruit en N-VA dringen aan op een externe audit en de aanstelling van een commissaris om orde op zaken te stellen in het OCMW van Anderlecht.

Voor bevoegd minister Elke Van den Brandt (Groen) zijn er voorlopig "te weinig indicaties van fouten binnen de bevoegdheden van de GGC" om zo'n commissaris aan te stellen. Wel erkende ze dat er gekeken moet worden naar de "verantwoordelijkheden op alle niveaus" en pleitte ze opnieuw voor een harmonisering van de procedures en beslissingen op niveau van het Brussels Gewest.

Een antwoord dat niet volstond voor de andere partijen. Zij vragen om bijkomende maatregelen. "Er bevinden zich in Brussel zoveel mensen in armoede. Dus we moeten zorgen dat we zeker zijn dat elke euro voor de bestrijding van die armoede goed is uitgegeven", aldus Ilyas Mouani (Vooruit).