Rusland heeft voor het eerst een intercontinentale ballistische raket gebruikt in de oorlog tegen Oekraïne. Dat zegt Oekraïne zelf, maar president Poetin van Rusland ontkent. Hij zegt dat het Russische leger "een nieuw, niet-nucleair, hypersonisch wapen", heeft gebruikt als "antwoord op de agressieve houding van de NAVO-landen tegenover Rusland". De VS heeft vanavond bevestigd dat het inderdaad ging om een middellangeafstandsraket.
Poetin: "Nieuw wapensysteem getest als antwoord op agressieve houding van NAVO-landen tegenover Rusland"
Paulien Lambert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Oekraïne zegt dat Rusland een intercontinentale ballistische raket (ICBM) heeft gebruikt bij een luchtaanval op de stad Dnipro. Een intercontinentale ballistische raket is een langeafstandsraket, met een bereik van meer dan 1.000 kilometer, die ook een kernkop kan dragen.
Het is de eerste keer dat zo'n wapen gebruikt zou zijn in een oorlog.
Volgens Oekraïense media gaat het om een raket van het type RS-26 Rubezh, die heeft een bereik van 5.800 km en kan een kernkop van 800 kg dragen. In dit geval had de raket geen nucleaire lading.
De raket zou ingezet zijn bij een grotere aanval met meerdere raketten op Dnipro. Die veroorzaakte vooral materiële schade, twee mensen geraakten gewond. Volgens Oekraïne vuurde Rusland de intercontinentale raket af vanuit de regio Astrachan, nabij de Kaspische Zee, op meer dan 700 kilometer van Dnipro.
Poetin: "Test van nieuwe raket"
De Oekraïense president Zelenski zegt dat er nog een onderzoek bezig is om te bepalen over wat voor raket het precies gaat. "Maar alle parameters van snelheid en hoogte komen overeen met een intercontinentale ballistische raket", aldus Zelenski. "Vandaag heeft onze geschifte buur nog eens zijn ware gelaat getoond, en getoond hoe doodsbang hij is."
Rusland ontkent
Maar in een reactie heeft de Russische president Poetin ontkend dat Rusland zo'n intercontinentale raket zou gebruikt hebben.
Poetin zegt dat Rusland daarentegen een test heeft gedaan met een nieuwe, hypersonische middellangeafstandsraket. De test was volgens Poetin succesvol. Hij zei dat de ontwikkeling van het nieuwe wapen "een antwoord is op de agressieve houding van de NAVO-landen tegenover Rusland."
De afgelopen dagen gaven de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk toestemming om hun raketten te gebruiken om doelwitten in Rusland te bestoken.
Poetin waarschuwde tegelijk ook dat Rusland het nieuwe wapen zou kunnen inzetten tegen landen die Oekraïne hun raketten hebben laten gebruiken tegen Rusland. Het zou dan wel burgers op voorhand waarschuwen om te kunnen evacueren, want volgens Poetin zijn Amerikaanse wapensystemen niet in staat om het nieuwe wapen te onderscheppen.
Pentagon: "Experimentele middellangeafstandsraket"
Ook de VS trekt de Oekraïense versie van de feiten in twijfel. Een woordvoerder van het Pentagon heeft vanavond bevestigd dat Rusland "een experimentele middellangeafstandsraket heeft gelanceerd".
Zoals Oekraïne zei, is de raket wel gebaseerd op het ontwerp van de Russische RS-26 Rubezh intercontinentale raket, aldus het Pentagon.
De VS werd kort voor de lancering op de hoogte gebracht, via de zogenoemde “nuclear risk reduction channels”, zo voegde Pentagonwoordvoerder Sabrina Singh er nog aan toe.
Mogelijk belangrijke escalatie
Jens Franssen, Defensie-specialist bij VRT NWS, spreekt van een mogelijk belangrijke escalatie. "De voorbije weken is er een opbod bezig tussen Oekraïne, gesteund door het Westen, en Rusland. Wat Rusland nu doet, is een heel duidelijk signaal sturen. Rusland toont eigenlijk dat als het dat wil, het kernwapens kán inzetten."
De aanval komt er twee dagen nadat Rusland z'n nucleaire doctrine heeft aangepast. De drempel om kernwapens in te zetten is daardoor formeel verlaagd.
Gisteren heeft Oekraïne ook Britse Storm Shadow-raketten afgevuurd op Rusland, en eerder deze week kreeg het ook toestemming van de Amerikaanse president Joe Biden om Amerikaanse ATACMS in te zetten in de Russische regio Koersk.
Die wapens hadden een groter bereik dan de raketten die Oekraïne tot nu toe kon gebruiken, maar het zijn strikt genomen nog altijd korteafstandsraketten. Langeafstandsraketten daarentegen hebben een bereik van minstens 1.000 kilometer.
Deze escalatie van Rusland zou dus van een heel andere grootteorde zijn. "ICBM's zijn ontwikkeld om nucleaire wapens in te zetten. Zo'n ICBM is eigenlijk een vehikel waarmee je een kernwapen kan inzetten. Het is een raket, waarop je een wapen kan bevestigen. Dat kan een kernwapen zijn, maar ook een conventioneel wapen, zoals nu het geval was", zegt Franssen.
"Want daar is waar het in essentie om gaat. Kernwapens hebben als functie om af te schrikken. Maar het is niet genoeg om jezelf een kernmacht te noemen, als je gewoon de wapens hebt. Je moet ze ook kunnen inzetten. Een intercontinentale raket is een middel om kernwapens in te zetten. En Rusland wil dus tonen dat het die middelen heeft."
Neemt dreiging van kernwapens toe?
Is er dan ook een kans dat Rusland ICBM's wil inzetten mét kernkoppen? "Die is zeer klein", zegt Jens Franssen. "Je hebt een escalatieladder, en er zijn nog heel veel sporten op die ladder die kunnen genomen worden."
"Ondergrondse of bovengrondse kernproeven, bijvoorbeeld, of er zouden vliegtuigen kunnen ingezet worden met kernwapens. Dat zijn allemaal al heel grote escalaties, en zo ver zijn we nog lang niet."
Daar komt nog bij dat Rusland er helemaal niet zo veel baat bij zou hebben om kernwapens in te zetten in Oekraïne. "Vanuit tactisch militair oogpunt hebben kernwapens niet veel zin. Het zijn heel krachtige wapens, waarmee Rusland bijvoorbeeld een grote militaire basis van Oekraïne zou kunnen uitschakelen. Maar zo heeft Oekraïne er wel 100. Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn er geen kernwapens meer ingezet. Als Rusland dat nu zou doen, dan zou het volledig geïsoleerd staan."
"Gezien het kleine militaire tactische nut, worden kernwapens dus niet echt ingezet als aanvalswapen. Ze hebben enkel een signaalfunctie om te zeggen tegen je vijand “ga niet te ver”. Dat is wat we vandaag zien."
