Dreigt escalatie nu Oekraïne Storm Shadow-raketten afvuurt op Russisch grondgebied? "Kremlin blaast warm en koud"

Het Oekraïense leger zou voor het eerst Storm Shadow-raketten afgevuurd hebben op Russische doelwitten. De raketten van Brits-Franse makelij zouden neergekomen zijn in de Russische regio Koersk, waar het Oekraïense leger enkele maanden geleden gestart is met een grootschalig offensief.

Op X en Telegram circuleren beelden van brokstukken van die raketten. Het is niet meteen duidelijk wat het doelwit was van de aanval, maar het zou gaan om 12 raketten die zijn neergekomen op "een commandocentrum". 

Oekraïne gebruikt de Storm Shadow-raketten al langer in de strijd tegen Rusland, maar nooit eerder werden ze afgevuurd naar Russisch grondgebied. "Al was dat maar een kwestie van tijd", vertelt Ruslandkenner Jan Balliauw. Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hadden in het verleden al aangegeven dat ze er geen graten in zagen als Oekraïne die raketten tegen Russische doelen wou inzetten.

"Wel bleef het wachten op die Amerikaanse toestemming", gaat Balliauw verder. "De raketten mogen dan wel van Brits-Franse makelij zijn, er zit Amerikaanse technologie in om doelen precies te kunnen raken. In Oekraïne hebben ze daar dus lang op gewacht, maar met de goedkeuring van Biden om ATACMS-raketten in te zetten tegen Rusland, betekent dat vermoedelijk ook een "go" voor de Storm Shadows."

De aanval met Storm Shadows volgt kort op de eerste aanval met Amerikaanse ATACMS-raketten op Russisch grondgebied.

Betekent dit nu een grote escalatie in het conflict? "Daar lijkt het voorlopig niet op", denkt Balliauw. Poetin heeft een eerdere aanval (met een ATACMS-raket) op een munitiedepot ook al meteen gerelativeerd.

"Het Kremlin blaast wel warm en koud." Zo dreigde Poetin meteen met het inzetten van nucleaire wapens. Volgens die nieuwe nucleaire doctrine overweegt Rusland om kernwapens in te zetten, als het wordt aangevallen door een land dat door een nucleaire grootmacht wordt gesteund. Zowel het Verenigd Koninkrijk als Frankrijk bezitten kernwapens.

Volgens Andrej Jermak, stafchef van de Oekraïense president, zijn dat loze dreigementen. "Rusland heeft niets anders dan de nucleaire chantage om de wereld te intimideren", zegt hij. Het is bovendien niet de eerste keer dat Poetin dreigt met het inzetten van nucleaire wapens, en daar werd vooralsnog geen gevolg aan gegeven.

Van een grote escalatie is dus misschien geen sprake, maar het is wel opnieuw een stap in de richting van een meer gemilitariseerd conflict. 

De Storm Shadow is immers een geavanceerde raket die wordt gebruikt om van grote afstand (enkele honderden kilometers) zeer nauwkeurige aanvallen uit te voeren op strategische doelen, zoals bunkers, bruggen of belangrijke infrastructuur.

De raket wordt gelanceerd vanuit vliegtuigen, in de praktijk vaak F-16's, en heeft een groot bereik, waardoor het mogelijk is om doelen te raken die ver weg liggen. Dit houdt de piloot en het vliegtuig buiten gevaar. Dankzij geavanceerde technologie, zoals een navigatiesysteem en een warmtecamera, kan de raket zelfs goed verborgen of versterkte doelen met grote precisie treffen.

Toch blijft de kans dat de raketten een groot verschil zullen maken eerder klein. Oekraïne vraagt al zo lang naar de toestemming om ze in te zetten, dat Rusland ruim de tijd heeft gehad om zich daarop voor te bereiden. Het Russische leger heeft bommenwerpers, raketten en andere kritieke infrastructuur buiten het bereik van de Storm Shadows verplaatst.