Weldoener uit VS schenkt Muziekkapel Koningin Elisabeth kostbare Stradivarius-viool uit 1707

Het is een prachtig geschenk dat onder de kerstboom van de Muziekkapel Koningin Elisabeth ligt: een viool die de Italiaanse meester Antonio Stradivari bouwde in 1707. De Muziekkapel krijgt het kostbare instrument van de Amerikaanse violist en docent Charles Castleman. Eerst in bruikleen, en na drie jaar in eigendom.

Charles Castleman (83) heeft een lange carrière als topviolist, performer en docent. Hij was actief bij vele ensembles en orkesten, geeft les aan de Frost School of Music in Miami in Florida en leidt masterclasses (publieke lessen) over de hele wereld. De Amerikaanse violist heeft ook een speciale band met ons land. In 1963 nam hij deel aan de Koningin Elisabethwedstrijd voor viool in Brussel en werd daar de 5e laureaat.

Charles Castleman was een wonderkind op viool. Hij gaf als kind al veel soloconcerten en dook ook op in populaire tv-programma’s; hij was als 10-jarige in korte broek de ster in een show met Frank Sinatra .

Intussen is Charles Castleman 83 jaar en is hij bezig met zijn muzikale nalatenschap. “De toekomst! Dat is waarover ik wil nadenken! Als violist is het mijn taak om muziek bij mensen te brengen. Ook via mijn studenten wil ik muziek doorgeven aan volgende generaties.” In 2019 schonk hij zijn kostbare Guadagnini-viool uit 1748 aan de Frost School of Music in Miami, en nu krijgt de Belgische Muziekkapel Koningin Elisabeth zijn Stradivarius uit 1707, die hij 41 jaar heeft gekoesterd. 

“Deze Stradivarius hoort in een instelling waar de volgende generaties worden voorbereid op hun toekomst én waar het niveau passend is voor dit instrument. De Muziekkapel sluit aan bij mijn wens en ligt me na aan het hart,” zegt Charles Castleman.

En de Amerikaan heeft ook een boontje voor België: "Ik zal nooit mijn tijd gedurende de voorbereiding van de Koningin Elisabethwedstrijd in 1963 vergeten. Mijn fijne herinneringen in België en de projecten van de Muziekkapel om onze kunst door te geven: dat maakt de keuze evident om mijn viool aan de Muziekkapel toe te vertrouwen."  

Charles Castleman schenkt zijn Stradivarius eerst aan Myriad, de Amerikaanse poot van het internationale netwerk van de Koning Boudewijnstichting. De viool wordt meteen in bruikleen gegeven aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth.

De komende 3 jaar zal de Amerikaanse violist Miclen LaiPang het instrument bespelen. Hij is een oud-leerling van Castleman en lid van het Trio Zadig , dat associate artist is van de Muziekkapel. Vanaf 2028 is de Stradivarius beschikbaar voor artiesten in residentie van de Muziekkapel.   

"Als ik deze Stradivarius uit 1707 in mijn handen houd, voel ik me verbonden met iets dat veel groter is dan ikzelf. Als ik erop speel, voel ik de ziel, de verhalen en het vakmanschap van degenen die mij zijn voorgegaan. Dit instrument leeft. Het is zowel een eer als een enorme verantwoordelijkheid om het te mogen bespelen," zegt Miclen LaiPang.

In Waterloo zijn ze zeer verheugd met de schenking. Het is dan ook de eerste keer dat een Stradivarius hun richting uitkomt. “Het doorgeven van muzikale excellentie staat centraal in het werk van de Muziekkapel. Het instrument komt nu naar de Muziekkapel en zal toekomstige generaties van jonge getalenteerde musici begeleiden.”

De Stradivarius heeft generaties van musici zien komen en gaan, stipt de Muziekkapel aan. “De viool toont ons een andere relatie met tijd, met mensen en met het leven. We zijn Charles Castleman enorm dankbaar. Hij steunt ons in het voortzetten van de droom van Koningin Elisabeth," zegt Grégor Chapelle, CEO van de Muziekkapel Koningin Elisabeth . Dat is een internationale muziekschool van hoog niveau, ook bekend als de plaats waar de finalisten van de Koningin Elisabethwedstrijd een week in afzondering hun verplicht werk instuderen.

Antonio Stradivari (of Stradivarius in het Latijn) was een beroemde instrumentenbouwer uit de 17e-18e eeuw in Cremona, in Italië. Zijn violen, altviolen en cello’s  - er zijn ook gitaren en mandolines van zijn hand - worden als ware schatten doorgegeven van de ene generatie musici aan de andere. 

Een Stradivarius is soms vele miljoenen waard, en de meeste instrumenten zijn intussen eigendom van bedrijven of stichtingen, die ze dan in bruikleen geven aan getalenteerde virtuozen.

Bij de Koningin Elisabethwedstrijd voor viool, eerder dit jaar, speelden maar liefst 4 van de 12 finalisten op een ‘geleende’ Stradivarius. Maar ook André Rieu, de koning van de populaire klassieke muziek, bespeelt een 'Strad'.

De viool die naar de Muziekkapel komt, dateert uit 1707 en werd gemaakt tijdens Stradivari's 'gouden periode'. Instrumenten uit die jaren zijn de meest gewaardeerde. Het instrument is in uitstekende staat.  Hoeveel het waard is, of voor hoeveel geld het verzekerd is, is niet bekendgemaakt.

Stradivarius-instrumenten hebben een lange ‘stamboom’ en ook vaak een naam die naar een vroegere eigenaar verwijst. Dit exemplaar heette tot nu toe 'Marquis de Champeaux'.

Er waren natuurlijk verschillende opeenvolgende eigenaars , onder meer violist Max Rosen. Zelfs het Amerikaanse instrumentenbedrijf Wurlitzer, later bekend van de jukebox, heeft deze Stradivarius gekocht en weer verkocht. 

Charles Castleman had de viool in bezit sinds 1983. Vanaf nu gaat die de annalen in als de '1707 'Charles Castleman' Stradivarius'.