Stradivarius, Amati, Guadagnini: de 12 finalisten van de Koningin Elisabethwedstrijd bespelen violen met een lange stamboom en een duizelingwekkende waarde. Om ervoor te zorgen dat er niets misgaat, kunnen ze een beroep doen op vioolbouwer Jan Strick. Hij verzorgt al meer dan 40 jaar de violen van de wedstrijd.
Stradivariussen van 10 tot 20 miljoen: deze ‘viooldokter’ is stand-by in de Koningin Elisabethwedstrijd
Het is een Koningin Elisabethwedstrijd van superlatieven. Nooit was het niveau van de violisten zo hoog. En dat voor zulke jonge mensen, tussen 21 en 26 jaar oud. En niet alleen hun prestaties, maar ook hun instrumenten zijn uitzonderlijk.
Interessant, die kleine lettertjes in het programmaboekje van de finale. Neem nu Minami Yoshida, een 25-jarige Japanse. Zij bespeelt de 'Booth'-viool van Antonio Stradivari, gebouwd in 1716 en uitgeleend door 'The Nippon Music Foundation'. Ook haar collega’s in de finale toveren muziek uit schatten van instrumenten.
Hana Chang houdt sinds haar 13e een viool van Niccolo Amati uit 1647 vast, Joshua Brown een uit 1635. Er zijn voorts 4 instrumenten van Antonio Stradivari te horen in deze finale, 3 van Giovanni Battista Guadagnini, 1 van Niccolo Gagliano. Allemaal violen uit de 17e en 18e eeuw dus. Amper één finaliste, de Zuid-Koreaanse SongHa Choi, speelt op een hedendaagse viool.
Vroeger speelden finalisten op de viool die ze van mama en papa hadden gekregen
Vioolbouwer Jan Strick
Vioolbouwer en -hersteller Jan Strick kan zich nog de tijd herinneren dat de finalisten op een viool speelden “die ze nog van hun mama en papa hadden gekregen”. Hoe anders is het nu, met al die dure instrumenten die door de eigenaars (bedrijven, stichtingen) worden uitgeleend, de Stradivariussen “met een waarde tussen 10 en 20 miljoen”.
Voor de eigenaars is dit een prestigezaak. Voor de violisten een buitenkans. Hoewel het soms nipt is: de Amerikaanse finaliste Elli Choi vertelde dat ze haar 'Strad' pas 6 weken voor de Koningin Elisabethwedstrijd in handen kreeg.
Tijdens de eerste ronde, met bijna 70 kandidaten, was het erg druk in het atelier van Jan Strick. Nu is het rustiger, maar "intenser, omdat de kans om te winnen dichterbij komt”. Meestal beperkt zijn assistentie zich tot kleinere ingrepen. Strick regelt de violen zo af, dat ze het beste presteren in een solorol, want ze moeten boven dat grote orkest nog te horen zijn.
Wie speelt er op donderdag 30 mei?
De Zuid-Koreaanse SongHa Choi, zus van celliste Hayoung Choi, die in 2022 de Koningin Elisabethwedstrijd won, speelt het eerste vioolconcerto van Dmitri Sjostakovitsj. De Amerikaanse violist Julian Rhee kiest voor Tsjaikovski. En allebei brengen ze eerst "Variations litaniques" van Thierry Escaich.
Waar en hoe kun je de Koningin Elisabethwedstrijd volgen?
radio: op Klara (met Nicole Van Opstal en gasten)
tv: op het kanaal van Ketnet tot en met vrijdag, en zaterdag op VRT Canvas voor de laatste 2 finalisten en de prijsuitreiking (met Katelijne Boon en Clara De Decker en gasten)
online: op VRT MAX
meestemmen kan voor de publieksprijs, elke avond na het optreden van de tweede finalist via VRT MAX
Het vioolconcerto van Peter Tsjaikovski staat twee keer op het menu van deze finaleweek. Sander De Keere en Clara De Decker van Klara doen uit de doeken waarom dit zo'n bijzonder muziekstuk is:
