In Beieren hebben onderzoekers een nieuwe soort pterosaurus ontdekt, met een grote kop, lange nek en korte staart. Hij kreeg de wetenschappelijke naam Skiphosoura bavarica (zwaardstaart uit Beieren) vanwege zijn korte, puntige staart.
Nieuwe soort pterosaurus ontdekt in Duitsland: maak kennis met 'Skiphosoura bavarica' of 'zwaardstaart uit Beieren'
De fossielen van de nieuwe soort zijn al in 2015 ontdekt in een kalksteengroeve bij Solnhofen, ongeveer 120 kilometer ten noorden van München. In diezelfde regio werden eerder al andere belangrijke vondsten rond pterosauriërs gedaan. De overblijfselen zijn buitengewoon goed bewaard gebleven.
Hoofdauteur van het onderzoek David Hone spreekt van een "ongelooflijke vondst", die hij sinds 2022 heeft onderzocht en recent heeft beschreven. "Dit helpt ons echt te ontdekken hoe deze verbazingwekkende vliegende dieren leefden en evolueerden."
Skiphosoura bavarica als tussenstap
De pterosauriërs (Pterosauria) zijn de eerste gewervelden die ooit het luchtruim veroverd hebben. Ze leefden van zowat 200 miljoen tot 65 miljoen jaar geleden. In het Jura-tijdperk (van ongeveer 201,3 tot 145 miljoen jaar geleden) waren de vliegende reptielen vrij klein, maar in het Krijt-tijdperk (van ongeveer 145 tot 66 miljoen jaar geleden) bereikten ze enorme afmetingen, soms met een spanwijdte van 10 meter.
Volgens de auteurs van het onderzoek deelde de paleontologie de pterosauriërs daarom lange tijd op in 2 hoofdgroepen: de vroege soort had korte koppen en nekken, een lange vijfde teen en een lange staart. Bij de latere, veel grotere, exemplaren was het precies het tegenovergestelde: ze hadden grote koppen, lange nekken, een korte vijfde teen en korte staarten.
Hoe die fysieke kenmerken in de loop van de tijd veranderden, was lang niet duidelijk, maar daar kan Skiphosoura bavarica misschien verandering in brengen. Volgens co-auteur en taxidermist Stefan Selzer vertoont Skiphosoura namelijk kenmerken van beide hoofdgroepen.
Volgens de studie laat deze soort, samen met andere eerder gevonden tussensoorten, zien hoe pterosauriërs geleidelijk aan veranderden. "Skiphosoura vertegenwoordigt een belangrijke nieuwe vorm voor het onderzoeken van de evolutionaire relaties tussen pterosauriërs en hoe deze afstamming ontstond en veranderde", aldus co-auteur Adam Fitch van de Universiteit van Wisconsin-Maddison.
Geen dinosaurus
Hoewel de dieren vaak door elkaar gehaald worden, is de pterosaurus geen dinosaurus. De dinosauriërs en pterosauriërs delen wel een voorouder en leefden op hetzelfde moment, maar ze behoren tot een andere groep.
Toch merkte hoofdauteur Dave Hone op X al op dat ook zijn 'zwaardstaart uit Beieren' niet aan de veelgemaakte fout ontsnapt is. Daar had hij nochtans voor gewaarschuwd in zijn persbericht.
