Is leven in een nieuwe fusiegemeente duurder? "Er is geen reden om dat aan te nemen" 

"Gemeenten fusioneren om een betere dienstverlening en meer bestuurskracht te bekomen", begint Nathalie Debast haar uitleg. "Uit deze analyse blijkt dat er geen reden is om aan te nemen dat het leven in zo'n nieuwe fusiegemeente daarmee duurder wordt. Fusioneren doe je niet voor het geld en al zeker niet om het geld bij je inwoners te gaan halen." 

Desondanks ontstond er gisteren nog discussie in Bilzen en Hoeselt. Door de aanstaande fusie moeten daar de tarieven voor kinderopvang gelijk getrokken worden, waardoor het duurder uitvalt voor sommige gezinnen in Hoeselt tijdens de meeste schoolvakanties. In juni werd in Melle nog beslist om de gezinsbelasting af te schaffen na de geplande fusie met Merelbeke. 

Waarop zijn die uitspraken van VVSG dan gebaseerd? Op vraag van VRT NWS nam VVSG de 7 gemeenten onder de loep die op 1 januari 2019 fuseerden. Het gaat dan om Aalter, Deinze, Kruisem, Lievegem, Oudsbergen, Pelt en Puurs-Sint-Amands. 

Daarbij werd gekeken hoe zij tarieven op elkaar afstemden voor 2 lokale belastingen . Enerzijds gaat het om opcentiemen op onroerende voorheffing. Dat zijn aanvullende belastingen voor je gemeente op de gewestelijke belastingen die gevestigd zijn op het kadastraal inkomen van onroerende goederen.

Anderzijds is er ook de aanvullende belasting op de personenbelasting. Dat is een extra belasting die de gemeente kan vragen bovenop die jaarlijkse belasting die de federale overheid heft op het inkomen van particulieren. 

Volgens Vlaanderen leveren die 2 samen 80 procent van de fiscale opbrengsten van de gemeenten. Debast bevestigt dat: "Die maken het leeuwendeel uit van het geld dat je als inwoner geeft. Samen is dat het gros van wat je als inwoner afdraagt aan je gemeente." ​​​​​​

Wat blijkt uit de analyse: na de fusie zijn de tarieven van die 2 lokale hoofdbelastingen telkens geharmoniseerd op het niveau van de laagste gemeente die toetreedt tot de fusiegemeente. Met andere woorden: er werd gekozen voor de lagere belastingvoet. 

Bij VVSG benadrukken ze dat de beslissing over tarieven bij de nieuwe gemeenteraden ligt. "Nergens wordt hen opgelegd dat ze moeten kiezen voor dat laagste tarief. Wij gaan ervan uit dat gemeenten er niet van houden om belastingen te vragen aan hun inwoners. We denken dat die trend dus verdergezet zal worden, ook in 2025. Maar iedere nieuwe gemeenteraad beslist daar uiteindelijk zelf over", aldus Debast.  

"Het kan dus inderdaad zijn dat inwoners er financieel op vooruitgaan, omdat ze voor de fusie meer betaalden voor bepaalde zaken. In vele gemeenten wordt het misschien net goedkoper leven, omdat nieuwe fusiebesturen dus blijkbaar geneigd zijn om te kiezen voor het lagere tarief bij 2 grote kostenposten", aldus de woordvoerder van de VVSG. 

Daarbij voegt Debast wel toe dat het belangrijk is om een globaal beeld te houden. Prijzen voor de ene dienstverlening kunnen verhoogd worden, terwijl die voor een andere dan weer verlaagd worden. 

"Je moet het allemaal samen bekijken. Het kan best zijn dat het tarief voor bijvoorbeeld kinderopvang lichtjes naar boven gaat voor sommige inwoners, terwijl de prijs voor het zwembad dan weer lager uitvalt. Wij als vereniging hebben geen enkele indicatie dat het leven in een nieuwe fusiegemeente duurder uitvalt", besluit de VVSG.