Nu in alle Amerikaanse staten een winnaar is uitgeroepen kennen we het definitieve eindresultaat van de presidentsverkiezingen in de VS: Trump krijgt 312 kiesmannen, Kamala Harris strandt op 226. Trump verovert ook álle strijdstaten en behaalt minstens 74 miljoen voorkeurstemmen. Hij heeft het over een "ongeziene overwinning". Maar klopt die bewering ook?
312 kiesmannen, 7 strijdstaten en meer dan 74 miljoen voorkeurstemmen: een "ongeziene zege", zoals Trump beweert?
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
312 kiesmannen: een mooie, maar middelmatige score
De laatste uitslag is binnen: toekomstig (en voormalig) president Donald Trump wint ook de verkiezingen in de staat Arizona. De Republikein mag nog eens 11 kiesmannen toevoegen aan zijn eindresultaat en behaalt een totaalscore van 312 kiesmannen.
Dat is de beste persoonlijke score voor Trump die ondertussen tot 3 maal toe een gooi deed naar het presidentschap. Bij zijn overwinning in 2016 tegen Hillary Clinton behaalde hij 304 kiesmannen, bij zijn verlies tegen Joe Biden in 2020 geraakte hij niet verder dan 232.
Trump heeft het over de "grootste comeback ooit" en claimt een gigantische overwinning. In zijn overwinningsspeech voorspelde hij een zege van 315 kiesmannen. Heel ver zat hij er niet naast.
"Dit is de grootse politieke beweging aller tijden", klinkt het onder meer bij Trump. "Ik heb dit nog nooit gezien in de Verenigde Staten en misschien zelfs niet op aarde." Maar hoe groot is zijn overwinning nu eigenlijk?
Als we kijken naar de lange geschiedenis van Amerikaanse presidentsverkiezingen stellen we vast dat Trump met ongeveer 58 procent van de kiesmannen achter zich een gemiddeld resultaat behaalt.
In de recente geschiedenis scoorde Barack Obama bijvoorbeeld beter voor de democraten in 2008 en 2012 (respectievelijk 365 en 332 kiesmannen). En ook democraat Bill Clinton haalde in 1992 en 1996 betere resultaten (370 en 379 kiesmannen).
Trump scoorde wel een stuk beter dan de laatste Republikein die hem vooraf ging als president van de Verenigde Staten. George Bush Jr. won de verkiezingen in 2000 met een miniem verschil (271 - 266) tegen Al Gore en in 2004 deed hij slechts lichtjes beter tegen John Kerry (286 - 251).
Zijn Vader, George Bush Sr. deed dan wel weer beter dan Trump toen hij in 1988 een ruime zege haalde tegen Michael Dukakis (426 - 111).
Als we het over gigantische overwinningen hebben - wat de Amerikanen een 'landslide victory' noemen - moeten we terug naar de jaren 80: de Republikein Ronald Reagan haalde tot 2 maal toe meer dan 90 procent van de kiesmannen binnen bij de presidentsverkiezingen.
In 1980 schaarde hij 489 van de 538 kiesmannen achter zich en 4 jaar later deed hij zelfs nog beter met 525 kiesmannen. Uitdager Walter Mondale kon toen enkel winnen in Minnesota (10 kiesmannen) en Washington DC (3).
Nog in de 2e helft van de 20e eeuw zagen we monsterscores voor de Republikein Richard Nixon (520 kiesmannen in 1972) en de Democraat Lyndon B. Johnson (486 kiesmannen in 1964). Een "ongeziene overwinning" op vlak van kiesmannen was die van Trump dus zeker niet.
Meer dan 74 miljoen voorkeurstemmen
Nog niet alle stemmen zijn geteld, maar het is wel al duidelijk dat Donald Trump niet alleen de meeste kiesmannen achter zich schaarde, maar ook dat hij meer voorkeurstemmen zal halen dan de Democratische Kamala Harris.
Dat is niet altijd het geval in de Verenigde Staten. Zo verloor Trump zelf nog de 'popular vote' in 2016 tegen Hillary Clinton, maar werd hij toen wel president, omdat hij meer kiesmannen had veroverd. Ook George Bush Jr. (in 2000), Benjamin Harrison (in 1888) en Rutherford B. Hayes (1876) verloren als verkozen president de 'popular vote'.
Trump heeft op dit moment een onoverbrugbare voorsprong op Kamala Harris van bijna 4 miljoen voorkeurstemmen. Zijn teller staat op moment van schrijven op ruim 74 miljoen stemmen.
Opvallend: bij zijn verlies in 2020 behaalde Trump ook meer dan 74 miljoen voorkeurstemmen. Dat was toen niet voldoende om de 'popular vote' te winnen tegen Joe Biden die een recordaantal van 81 miljoen voorkeurstemmen wist te behalen. Trump belandt op de (voorlopige) 2e plaats in dat lijstje.
Republikeinen veroveren alle 7 strijdstaten
De peilingen voorspelden een nek-aan-nekrace tussen Trump en Harris. Alles zou afhangen van wie welke strijdstaat zou binnenhalen. 7 staten zouden cruciaal worden: Georgia, North Carolina, Pennsylvania, Wisconsin, Michigan, Nevada en Arizona.
"Alle strijdstaten lijken richting Donald Trump te gaan", voorspelde VS-correspondent Björn Soenens toen de eerste resultaten binnenstroomden tijdens verkiezingsnacht. Hij kreeg gelijk. Nog voor de stembussen in alle staten dicht waren, wordt Trump in North Carolina en Georgia uitgeroepen tot winnaar.
Op het moment dat Trump in Florida het podium opstapt om de overwinning op te eisen, schrijven de Amerikaanse media ook Pennsylvania toe aan de Republikeinen. Op voorhand werd gezegd: wie Pennsylvania wint, wint de verkiezingen. En zo geschiedde.
In de loop van woensdag 6 november - de dag na de verkiezingen - is de zege ook definitief binnen voor Trump in Wisconsin en Michigan. De laatste strijdstaten zijn meteen ook de laatste staten in totaal die worden toegewezen: op 9 november kennen we de uitslag in Nevada en een dag later, vandaag, wint Trump ook in Arizona.
Een totaalzege voor de Republikeinen in de 'swing states'. Ongezien is het niet, maar Trump is wel de eerste presidentskandidaat in de 21e eeuw die dat kunstje weet te klaren.
De 47e (en de 45e) president van de Verenigde Staten
Donald Trump wordt de 47e president van de Verenigde Staten en was eerder ook al de 45e president. Zoiets is wel nagenoeg ongezien. Trump wordt pas de tweede president in de geschiedenis die 2 nummers achter zijn naam krijgt. Enkel Grover Cleveland - de 22e president van de VS van 1885 tot 1889 en de 24e van 1893 tot 1897 - deed hem dat voor.
Uiteraard zijn er heel wat presidenten die 2 ambtstermijnen gehad hebben (het maximum toegelaten aantal), maar wie zichzelf opvolgt als president, houdt het nummer van de eerste termijn. Zo was Barack Obama niet de 44e en 45e president, maar gewoon de 44e.
Harris strandt op 226 kiesmannen: een dramatische score
Tot slot nog een opvallend cijfer uit het kamp van de Democraten. Kamala Harris schaart 226 kiesmannen achter zich. Dat is het slechtste resultaat voor het Democratische kamp sinds het verlies van Michael Dukakis tegen George Bush Sr. in 1988 (426 - 112).
Al deed Hillary Clinton niet véél beter toen zij in 2016 in het stof moest bijten voor Trump. Zij behaalde toen 227 kiesmannen, slechts eentje meer dan Harris. Het grote verschil met Harris is wel dat Clinton meer stemmen wist te behalen dat Trump. Ze won dus de 'popular vote'. Al koop je daar in het Amerikaanse kiessysteem niet veel voor.
