Patiënten betalen nu gemiddeld ruim de helft minder ereloonsupplementen voor CT- en MRI-scans, vergeleken met vorig jaar. Dat blijkt uit een studie van Solidaris. Sinds eind vorig jaar geldt een gedeeltelijk verbod op supplementen voor die scans. Toch probeert de helft van de ziekenhuizen de weggevallen inkomsten te compenseren door bijvoorbeeld meer geld te vragen voor andere onderzoeken. "Niet verrassend, maar wel te betreuren", reageert ontslagnemend minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit).
MRI- en CT-scans goedkoper door vaste tarieven, maar helft ziekenhuizen omzeilt maatregel en verhoogt andere kosten
Lina El Bakkali
Gepubliceerd:
Het gedeeltelijke verbod op ereloonsupplementen voor MRI- en CT-scans is intussen bijna een jaar oud. Tot vorig jaar betaalden patiënten vaak een ereloonsupplement wanneer ze een CT- of MRI-scan lieten uitvoeren.
Om de financiële drempel te verlagen voor patiënten en tegemoet te komen aan geconventioneerde artsen, heeft ontslagnemend minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) beslist dat artsen geen supplementen meer mogen vragen voor CT- en MRI-scans tijdens de kantooruren of die dringend zijn. Die regeling geldt alleen voor patiënten die niet in het ziekenhuis worden opgenomen.
Wat is het ereloonsupplement?
De overheid en de ziekenfondsen hebben officiële tarieven vastgelegd voor medische diensten, zoals scans. Geconventioneerde artsen moeten zich aan die tarieven houden.
Maar in ons land kiezen artsen zelf of ze die vaste tarieven volledig, gedeeltelijk of helemaal niet aanvaarden. Steeds meer artsen stappen af van die conventietarieven en rekenen een bijkomend bedrag aan, het zogenaamde ereloonsupplement.
Hoe staat het er nu, bijna een jaar later, voor? Solidaris, het Nationaal Verbond van Socialistische Mutualiteiten, heeft een onderzoek uitgevoerd bij zijn leden om de impact van de maatregel te evalueren.
Daaruit blijkt dat patiënten beduidend minder en veel minder vaak ereloonsupplementen betalen. "Tijdens de eerste 5 maanden, sinds de maatregel in werking trad, hebben onze leden ongeveer 1,2 miljoen euro minder betaald voor ereloonsupplementen bij CT-scans en MRI-scans", klinkt het. Dat is een halvering tegenover dezelfde periode het jaar ervoor.
Volgzame versus hardleerse ziekenhuizen
Tegelijkertijd heeft, volgens het onderzoek van Solidaris, 1 op de 2 ziekenhuizen achterpoortjes gezocht. "Ze vragen bijvoorbeeld een hoger supplement bij de MRI- en CT-scans buiten de kantooruren, wanneer dat wel nog kan", zegt Paul Callewaert, algemeen secretaris van Solidaris. "Een andere manier om de gevolgen van de maatregel te compenseren is om meer supplementen te vragen bij andere beeldvormingen, zoals bij echografieën."
We zullen patiënten erop blijven wijzen dat supplementen voor scans buiten de kantooruren niet de norm zijn
Paul Callewaert, algemeen secretaris van Solidaris
Bij een van de ziekenhuizen ziet Solidaris zelfs een vertienvoudiging van het bedrag aan supplementen voor beeldvormingsonderzoeken zoals röntgenfoto's en echografieën. "Daarbovenop stijgt ook het aangerekende bedrag aan ereloonsupplementen voor CT- en MRI-scans. Het resultaat is bijna een verdubbeling van het aangerekende supplementenbedrag in de radiologie."
Een ander ziekenhuis vraagt dan weer minder vaak ereloonsupplementen, maar rekent een pak meer geld aan wanneer het dat wel doet.
"Aan de ene kant staan de modelleerlingen die al voor de nieuwe regeling nagenoeg zonder supplementen werkten. Een 2e groep zijn de ziekenhuizen die zich aanpasten aan de nieuwe maatregel, met een daling van de supplementen als gevolg."
Globale aanpak nodig
Solidaris zegt dat de maatregel globaal genomen wel degelijk een positieve impact heeft, maar betreurt de omwegen die gezocht worden door een deel van de ziekenhuizen. Het ziekenfonds benadrukt dat een globale aanpak van supplementen nodig is om het probleem aan te pakken.
"We zullen de ziekenhuizen confronteren met de resultaten", klinkt het ook. "Daarnaast zullen we patiënten erop blijven wijzen dat supplementen voor scans buiten de kantooruren niet de norm zijn en hen informeren over hoe ze het best extra kosten kunnen vermijden."
Het ziekenfonds vraagt de volgende federale regering om door te gaan met de hervormingen in de financiering van ziekenhuizen en de terugbetaling van de kosten, zodat er voldoende investeringen in de gezondheidszorg blijven. "We zullen ook extra aandacht vragen voor de problematiek bij gemeentebesturen."
De overheid zou veel beter moeten instaan voor de kosten die het ziekenhuis heeft
Margot Cloet, gedelegeerd bestuurder Zorgnet-Icuro
Ook Zorgnet-Icuro pleit voor een globale aanpak. "Het onderzoek toont dat het gedeeltelijke verbod patiënten beter beschermt, maar we pleiten voor een volledige afbouw van ereloonsupplementen", zegt gedelegeerd bestuurder Margot Cloet. "Deze maatregel zou eigenlijk globaal uitgerold moeten worden."
"Artsen staan een deel van die supplementen af aan het ziekenhuis om bepaalde kosten te dekken. We zouden naar een systeem moeten gaan waarbij ziekenhuizen niet meer bij artsen moeten aankloppen, die de kosten op hun beurt doorrekenen naar de patiënt. De overheid zou veel beter moeten instaan voor de kosten die het ziekenhuis heeft."
Dit kan en mag niet de bedoeling zijn
Frank Vandenbroucke, ontslagnemend minister van Volksgezondheid (Vooruit)
"De analyse van Solidaris leert ons dat dit supplementenverbod zijn impact niet gemist heeft op de factuur van de patiënten", reageert ontslagnemend minister Frank Vandenbroucke, die de maatregel invoerde. "Het is duidelijk dat we met het wegwerken van financiële drempels zoals deze ereloonsupplementen zorgen voor een betaalbare gezondheidszorg."
"Daarnaast is het te betreuren, maar niet helemaal verrassend dat sommige ziekenhuizen en radiologen de weggevallen inkomsten op een andere manier voor een deel gaan compenseren. Alhoewel het globale resultaat positief is, kan en mag dit niet de bedoeling zijn."
"Om te beginnen vraag ik deze ziekenhuizen om naar de analyses te kijken en hier zelf de eerlijke conclusies uit te trekken. Er waren voor het verbod genoeg ziekenhuizen in dit land waar er geen ereloonsupplementen gevraagd werden. Zij bewijzen dat het argument dat de inkomsten uit ereloonsupplementen nodig zijn om de juiste zorg aan te bieden niet opgaat. Mijn conclusie hieruit is dat we maatregelen en acties tegen supplementen, die duidelijk lonen, in de toekomst moeten verbreden en versterken."
