3 kleine hartjes met as: dat is alles wat Joanna nog heeft van Janice, Jannick en Maithé, haar zus, schoonbroer en hun dochter. Het jonge gezin werd doodgereden door een dronken bestuurder. Ook Hannelore, de dochter van Kris en Brecht, werd doodgereden door een bestuurder onder invloed. Zij doen in een reportage van Pano over alcohol in het verkeer hun verhaal.
Hannelore, Janice, Janick en Maithé zijn doodgereden door bestuurders onder invloed: "Alles is weg, hun hele leven is weg"
Ine Philippe
Gepubliceerd:
Begin augustus komt in Ruddervoorde een gezin om het leven bij een verkeersongeval. Janice, Janick en hun 8-jarig dochtertje Maïthé waren op weg naar huis na een daguitstap in Blankenberge toen ze werden aangereden door een dronken bestuurder.
Een paar weken later praten we met Joanna, de zus van Janice. Tijdens ons gesprek haalt Joanna drie kleine houten hartjes boven. "Dit is Janick", zegt ze terwijl ze het eerste hartje op tafel zet. "Dit is Janice, en dat is Maithé." 3 hartjes met as. "Dat is wat wij nog hebben van onze zus, onze schoonbroer en ons nichtje."
De bestuurder die Janice, Janick en Maithé doodreed, had ruim 3 tot 4 keer meer alcohol in zijn bloed dan toegelaten. Hij overleefde het ongeval en werd met lichte verwondingen naar het ziekenhuis afgevoerd. Voor het jonge gezin uit Kortemark kwam alle hulp te laat.
Janice, Janick en Maïthé zijn maar een paar van de zovele slachtoffers. Vorig jaar vielen in België bijna 5.000 gewonden bij verkeersongevallen met alcohol. Dat zijn er ongeveer 13 per dag. Voor drugs hebben we geen exacte cijfers, omdat daar niet systematisch op wordt getest.
Aangereden op de veiligste weg naar huis
Ook Hannelore is een van die slachtoffers. Vorig jaar was de 21-jarige pas afgestudeerd als industrieel productontwerper. "Het leven lachte haar toe, ze lachte sowieso heel veel", vertelt mama Kris.
Op 18 juli 2023 fietste Hannelore van haar werk naar huis, toen ze werd aangereden door een chauffeur die onder de invloed was van heroïne. "We zeiden altijd: 'neem alsjeblieft de veiligste weg naar huis'", zegt Kris. De weg die Hannelore nam, was enkel toegankelijk voor plaatselijk verkeer, maar daar had de bestuurder zich niets van aangetrokken.
De ouders van Hannelore waren op het moment van het ongeval op reis. Toen ze het nieuws hoorden, keerden ze meteen terug naar België. Onderweg naar huis kregen ze opnieuw telefoon van het ziekenhuis, met de vraag of de dokters de procedure voor orgaandonatie mochten opstarten, omdat het zo snel achteruit ging. "Dat hebben we dan in de auto moeten beslissen", vertelt Brecht, de papa van Hannelore.
Bij 1 op de 3 ongevallen is een recidivist betrokken
De bestuurder die Hannelore aanreed had al heel wat op zijn kerfstok. Zo was hij al meer dan 10 keer veroordeeld voor de politierechtbank. Bovendien gaat de man na het dodelijk ongeval opnieuw in de fout. In mei dit jaar, amper 4 maanden nadat hij wordt veroordeeld, plukt de politie de man opnieuw onder invloed van heroïne van achter het stuur, opnieuw op dezelfde weg waar hij Hannelore had aangereden.
Ook de bestuurder die Janice, Janick en Maïthé doodreed, was niet aan zijn proefstuk toe. Hij had al 14 veroordelingen op zijn naam staan, waaronder eentje voor dronken rijden. De man daagde, op 1 keer na, nooit op bij de politierechtbank. Bovendien had hij in 2021 een rijverbod opgelopen, maar die straf werd nooit officieel betekend aan de man, en dus ook nooit uitgevoerd.
Bestuurders die onder invloed een dodelijk ongeval veroorzaken, verschijnen vaak niet voor de eerste keer voor de politierechter. In 2021 al bracht verkeersinstituut VIAS aan het licht dat bij 1 op de 3 verkeersongevallen een recidivist betrokken is.
Bovendien zijn dronken bestuurders vaker meermaals betrokken bij zware ongevallen. 1 op de 8 bestuurders die positief blaast na een ongeval, was in het verleden ook al eens betrokken bij een ongeval met gewonden of doden.
Meer alcoholcontroles, en dus een hogere pakkans, kunnen ook helpen tegen deze hardnekkige veelplegers, horen we bij verschillende politierechters. "Hoe meer mensen je kan controleren, hoe meer de kans bestaat dat iemand die recidiveert bij die controles er ook tussenuit wordt gehaald", zegt politierechter Siegfried Stallaert.
Cultuurprobleem
De reacties na het ongeval waarbij Janice, Janick en Maïthé om het leven kwamen, zijn niet mals. De publieke verontwaardiging is groot, veel mensen zijn kwaad en pleiten voor strengere straffen, meer alcoholcontroles en alcoholsloten. Dat de bestuurder na 14 veroordelingen nog altijd (dronken) achter het stuur kon kruipen, is onbegrijpelijk voor velen.
Enkele weken na het ongeval is de woede en verontwaardiging gaan liggen. Ook in de verschillende Facebook- en whatsappgroepen waar alcoholcontroles worden aangekondigd. Dagelijks waarschuwen leden elkaar voor controles. Niet om ervoor te zorgen dat bestuurders niet zouden drinken, maar om hen te waarschuwen toch zeker een andere route naar huis te nemen.
Elke regio in ons land heeft wel zo'n groep, elk met tienduizenden leden. De publieke verontwaardiging lijkt snel weggeëbd te zijn.
Politierechter Geert Vandaele spreekt van een cultuurprobleem. "Veel bestuurders denken: 'het zal ons wel niet overkomen, we geraken wel thuis', als Vlaming denken we dat we het wel zullen oplossen."
Alcohol en drugs op elke zitting
Politierechters in Vlaanderen zien alcohol en drugs op elke zitting terug. "Het is dweilen met de kraan open", zegt Vandaele. Dat bevestigen ook politierechters Ariane Braccio en Siegfried Stallaert. "Je kijkt daar naar en je stelt jezelf de vraag hoe dat in godsnaam mogelijk is", reageert Stallaert.
"Ik denk dat er mensen zijn die nooit nuchter zijn. Dat zijn mensen die bij manier van spreken 's ochtends opstaan, en in plaats van hun boterham met choco te smeren dan al een eerste pintje open trekken."
De verleiding is volgens de politierechters ook veel te groot, en alcohol is sociaal overal geaccepteerd. We komen alcohol overal tegen. Op zaterdag om 9 uur 's ochtends in de voetbalkantine, in tankstations naast de snelweg, en in zomerse talkshows op tv.
"Niemand zal je vies bekijken als je een glas wijn drinkt", zegt Braccio. "In tegendeel, als je niet meedoet, ben je meestal de pretbederver."
"Op de verkeerde plaats op het verkeerde tijdstip"
Nabestaanden van de slachtoffers moeten verder zonder hun dochter, zoon, zus of broer. "Alles is weg, hun leven is weg", vertellen Joanna en Joyce, de zussen van Janice, enkele weken na het ongeval.
"Gisteren ben ik weer beginnen werken, ze verwachten dat ook, dat je opnieuw start", vertelt Joyce. "Maar dat was echt de hel, hoe je terug je normale dagelijkse routine moet opnemen"
Verhalen zoals die van Janice, Janick, Maithé en Hannelore blijven ook politierechters bij. "De verhalen van die mensen grijpen mij altijd aan", zegt Vandaele. "Die neem je mee als je gaat slapen, en je wordt daar mee wakker."
"Dan ben je maar eens toevallig op de verkeerde plaats op het verkeerde tijdstip, en dan ben je gewoon het slachtoffer van de domheid van andere bestuurders."
De man die Hannelore vorig jaar doodreed, werd in beroep veroordeeld tot een effectieve gevangenisstraf van 4 jaar en rijverbod van 5 jaar. De bestuurder van het ongeval in Ruddervoorde moet nog voor de politierechtbank verschijnen. De man mocht in afwachting van zijn proces de gevangenis verlaten met een enkelband.
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
