Aantal hiv-diagnoses weer op niveau van voor corona, Hany (26) leeft al jaren met hiv: "Na diagnose mezelf gaan wassen met schuurspons" 

Vorig jaar kregen 665 personen te horen dat ze hiv hebben. Een stijging met 13 procent tegenover 2022. Het aantal diagnoses neemt zo voor het 3e jaar op rij toe. 

De coronaperiode speelt daarin ongetwijfeld nog een rol. Die zorgde in 2020 voor een sterke daling van het aantal diagnoses, waarna de cijfers geleidelijk terug toenamen. Door die inhaalbeweging ligt het aantal diagnoses in 2023 opnieuw rond het niveau van voor corona (674 diagnoses in 2019).

Toch noemt Sciensano de stijging "zorgwekkend". "Hiv blijft een ongeneeslijke ziekte die levenslange medicatie vereist", vertelt wetenschapster Jessika Deblonde.

Naast corona ziet Deblonde nog enkele andere verklaringen voor de stijging. "We stellen vast dat de preventie soms nog moeilijk loopt. Zo zijn mensen zich niet altijd bewust van het feit dat ze een risico lopen op hiv. Mensen gebruiken ook minder condooms. En bovendien worden er nog altijd onvoldoende mensen bereikt met Prep. Dat is een pil die kan genomen worden om een mogelijke infectie te vermijden." 

In 2023 kregen ook 92 mensen de diagnose aids. Opvallend: dat is het hoogste aantal sinds 2015. "De rapportage van de aidsdiagnoses is de laatste jaren verbeterd. De meeste nieuwe diagnoses gebeuren vandaag op het moment van de hiv-diagnose zelf. Dat betekent dus dat die hiv-diagnose zeer laat valt." 

Hoewel mensen met hiv vandaag een lang en gezond leven kunnen hebben, blijft de mentale impact van een hiv-infectie niet te onderschatten. Dat weet ook Hany Tayyem (26). Hij kreeg 7 jaar geleden hiv.

"Die diagnose is erg beangstigend. Je wereld zakt in. Ik voelde me ook heel vuil. Toen ik thuis kwam na mijn diagnose zat ik meteen met een schuursponsje in de badkamer." Een reactie die Hany vandaag van zichzelf nog altijd niet begrijpt.  

"Daarnaast begin je natuurlijk twijfels te krijgen of je nog ooit een lief zal vinden. Ik had ook een enorm schuldgevoel, iets wat bij heel veel mensen met hiv denk ik zo is. Vanuit je omgeving krijg je heel veel naar je hoofd gegooid. Waarom heb je geen condoom gedragen? Waarom nam je geen Prep? Hoe had je het kunnen voorkomen?"

"Ik was al lang seksueel actief en had ook al zo lang onbeschermde seks. Daardoor dacht ik dat ik onoverwinnelijk was. Voor mij doen condooms heel veel pijn en Prep bestond toen nog niet echt. Ik wilde vrijen op een fijne manier zonder pijn, maar anderzijds wilde ik ook veilig blijven. Een heel moeilijke combinatie."

Hany vergelijkt het met mensen die roken en longkanker krijgen. "Zij worden ook altijd gewezen op hun verantwoordelijkheid. Maar het blijft uiteindelijk een slecht lotje dat je trekt. Er zijn zo veel mensen die roken en geen kanker krijgen. Net zoals er zo veel mensen zijn die onveilig vrijen en die ook geen hiv krijgen. Het is belangrijk dat we het stigma daarover weghalen."

"Gelukkig heb ik een fantastisch open-minded gezin. Zij hebben me heel veel liefde gegeven en mij opgevangen. Ik had na de diagnose ook meteen mijn beste vriendin gecontacteerd. Die vroeg of ze het ook kon krijgen, omdat ze vorige week van mijn fles water had gedronken."

Ook bij veel andere vrienden en kennissen merkte Hany nog veel onwetendheid. "Ze proberen begripvol te reageren, maar er waren eerst vooral veel vragen naar informatie omdat ze niet echt wisten wat hiv was. Die info moest ik dan proberen bieden op een moment dat het voor mijzelf heel moeilijk was. In het begin is het voor jezelf nog heel hard zoeken want er bestaat geen handleiding over hoe je moet omgaan met hiv."

Hany is bovendien leerkracht in het middelbaar onderwijs. Vorig jaar vertelde hij aan zijn leerlingen uit het 5e en 6e jaar dat hij hiv heeft. "Hun seksuele geletterdheid bleek zo goed als nihil. Sommigen dachten dat ik ook chlamydia had. Alles werd op 1 hoop gegooid", vertelt hij daarover.

"Anderen wisten niet dat je laten testen op hiv gratis kan. Ik stond daar echt van perplex, want ik geef les aan een groep die heel seksueel actief is. Ik zie daar een grote taak voor ons onderwijs."

Intussen is Hany wel opnieuw erg gelukkig. "Het gaat fantastisch met mij. Ik heb al 2 jaar een partner waarmee ik een gesloten relatie heb. We hebben onbeschermde seks. Ik ben positief, hij negatief."

"Door de medicatie die ik neem, wordt het virus onderdrukt en is het niet meer terug te vinden in mijn bloed. Dat betekent dus ook dat ik het niet meer kan overdragen aan mijn partner. Het enige waar je nog mee te maken krijgt, is dat het nog altijd een sociaal-maatschappelijk probleem lijkt te zijn qua aanvaarding." 

Binnenkort zal hij als vrijwilliger aan de slag gaan bij Sensoa, het Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid. "Als ik vroeger dacht aan hiv dan dacht ik aan de oudere mannen van in de jaren 80 die aan aids zouden sterven. Daar kon ik me niet mee identificeren."

"Ik heb in al die jaren dat ik hiv heb zo veel mensen ontmoet die totaal niet bij die stereotype groep horen. Jongere mensen, vrouwen, iemand die via een operatie hiv kreeg doordat er niet goed gesteriliseerd was." 

"Die ontmoetingen waren voor mij zo belangrijk. Daardoor voelde ik me niet alleen of niet gestigmatiseerd. Nu ik zelf nog tot de jongere groep mensen behoor, hoop ik dat ik met mijn verhaal mensen kan inspireren om op een verantwoordelijke manier te vrijen en hun seksualiteit te beleven."