De werkgelegenheid in de OESO-landen, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, lag sinds de coronacrisis nog nooit zo hoog. Dat blijkt uit het jaarlijks 'How's Life'-rapport van de organisatie. Met het rapport wil de OESO onderzoeken hoe het met ons welzijn gesteld is na de corona- en energiecrisis van de voorbije jaren. Naast de werkgelegenheid, keek het rapport onder andere ook naar ons inkomen, de woonlast en ons mentaal welzijn.
Elk jaar maakt de OESO een rapport over het welzijn in de 38 landen die lid zijn van de organisatie. Dat welzijn mag je trouwens heel breed opvatten: het rapport kijkt naar de netto-inkomens en de werkloosheidscijfers, maar ook naar onze work-lifebalans en hoe vaak we ons bezorgd of ongelukkig voelen.
Speciaal aan deze editie is dat de OESO de resultaten van de meest recente jaren heeft vergeleken met die van 2019, het jaar voor de uitbraak van het coronavirus. De onderzoekers wilden daarmee nagaan in welke mate de coronacrisis en de energiecrisis, maar ook maatschappelijke veranderingen zoals de vergrijzing en digitalisering, een impact hebben gehad om ons welzijn.
Ruim 75 procent van de Belgen aan het werk
We beginnen met het positieve nieuws: er waren nog nooit zo veel mensen aan het werk. Begin 2023 lag de werkgelegenheid in de OESO-landen historisch hoog: gemiddeld 78,4 procent van de bevolking tussen de 25 en 64 jaar was aan het werk.
In België is ligt dat cijfer op 75,46 procent, lager dus dan het gemiddelde in de OESO. Daarmee doen we het bovendien ook slechter dan buurlanden Frankrijk (76,38 procent), Duitsland (82,32 procent) en Nederland (83,83 procent).
Ook het gemiddelde netto beschikbaar inkomen per huishouden is de voorbije jaren gestegen. Hoewel dat inkomen in de meest recente jaren sterk kon variëren, was het wel nog steeds hoger dan in 2019, net voor de coronacrisis.
In de OESO is het gemiddeld beschikbaar inkomen zo'n 35.200 dollar (ongeveer 32.000 euro). In België doen we het op dat vlak wel wat beter: ons beschikbaar inkomen bedraagt gemiddeld 40.770 dollar (ongeveer 37.400 euro). In 2019 was dat nog 40.129 dollar (ongeveer 36.800 euro).
Het rapport merkt op dat in landen waar de overheid tijdens de crisissen van de voorbije jaren veel maatregelen heeft genomen en steun heeft gegeven, het gemiddeld inkomen sterk is kunnen stijgen.
Te grote woonlast
De crisissen van de voorbije jaren hebben ook op een negatieve manier hun sporen achtergelaten: jaren van economische onzekerheid en de hoge kosten in levensonderhoud hebben vooral op de meest kwetsbare mensen een grote impact gehad.
Zo had volgens het rapport bijna 20 procent van de huishoudens met een laag inkomen een te hoge woonlast. Dat wil zeggen dat die huishoudens een (te) groot deel van hun inkomen moeten besteden aan huisvesting. In België heeft 15,47 procent van de huishoudens met een laag inkomen een te hoge woonlast.
Die hoge woonlast maakt groepen met een laag inkomen extra kwetsbaar, omdat ze door de hoge kosten voor huisvesting minder geld kunnen uitgeven aan andere essentiële zaken zoals voedsel, onderwijs en gezondheid.
Onze inkomens mogen de voorbije jaren dan wel gestegen zijn, door de hoge kosten geven mensen aan dat ze toch nog steeds moeilijkheden hebben om de eindjes aan elkaar te knopen (1 op de 5), of om hun huis voldoende te verwarmen (9 procent). In België geeft zo'n 15 procent aan moeite te hebben om rond te komen.
We voelen ons iets vaker verdrietig en bezorgd
Ook mentaal doen we het op heel wat vlakken minder goed dan in 2019. Een van de opvallendste cijfers is misschien wel dat van de "wanhoopsdoden", oftewel de mensen die gestorven zijn door zelfmoord, acuut alcoholmisbruik of een overdosis drugs. Dat cijfer daalde tussen 2010 en 2019 in de meeste OESO-landen, maar die daling is sinds 2019 gestopt. Net zoals in 2019 stierven in 2021 gemiddeld zo'n 23,6 op de 100.000 mensen door zelfmoord, alcohol of drugs.
Voor België heeft de OESO geen recente cijfers, maar uit cijfers van de Vlaams minister van Welzijn weten we dat de zelfmoordcijfers in ons land na een jarenlange daling opnieuw zijn gestegen. In 2022 hebben 1.024 mensen in ons land hun leven beëindigd.
Onze algemene tevredenheid over ons leven is dan weer stabiel gebleven: net zoals in 2019 geven inwoners van de OESO-landen hun leven gemiddeld een 7,4 op 10. In België zijn we nog net iets positiever: wij geven ons leven gemiddeld een 7,7 op 10.
Ondanks we algemeen dus best wel tevreden zijn, voelen we ons de laatste jaren wel net iets vaker verdrietig of bezorgd. De OESO ging onder andere na hoeveel mensen zich de dag voor de bevraging verdrietig of bezorgd hadden gevoeld. In 2019 gaf 35,5 procent van de mensen aan dat ze zich bezorgd hadden gevoeld, in 2023 steeg dat tot 36,4 procent. Het percentage van mensen dat zich verdrietig voelde steeg dan weer van 19,7 procent in 2019 naar 20,7 procent.
Wie met vragen zit over zelfdoding kan terecht op de Zelfmoordlijn, op het gratis nummer 1813, of op zelfmoordlijn1813.be. Nood aan een gesprek? Dan kan je 24/7 terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106. Je kan ook chatten via www.tele-onthaal.be . Jongeren kunnen terecht bij Awel op telefoonnummer 102, of via chat op awel.be .
