De presidentsverkiezingen in de VS vinden pas plaats op dinsdag 5 november, maar nu al staan sociale media vol met betichtingen van fraude. Vooral over de verplichte kiezersregistratie en het vervroegd stemmen dat in meerdere staten al aan de gang is, doen geruchten de ronde. Het merendeel van deze verhalen blijkt ongegrond, maar ze ondergraven wel het geloof in een eerlijke stembusgang.
Frauderende nonnen, verscheurde stembiljetten en eigenwijze stemcomputers: onlinegeruchten over stemfraude in VS komen nu al op gang
In het kort
Wat? Op sociale media gaan verschillende geruchten over stemfraude in de VS nu al viraal, met name in strijdstaten. Zo zouden stemcomputers stemmen wisselen, stemmen voor Trump verscheurd worden, of nonnen onterecht geregistreerd staan op het adres van hun eigen klooster.
Maar? Er zijn een aantal incidenten al bekend waar lokale overheden onderzoek doen naar mogelijke stemfraude. Maar een groot deel van de geruchten die op sociale media de ronde doen, zijn ongefundeerd en bedoeld om de legitimiteit van de verkiezingen te ondergraven.
Nonnen in Pennsylvania
Op 22 oktober plaatste de oprichter van een organisatie die probeert stemmen te ronselen voor de Republikeinen in strijdstaat Pennsylvania een alarmerend bericht op X .
Iemand die van deur tot deur ging, ontdekte dat op een adres in het stadje Erie waar 53 stemmers geregistreerd stonden, eigenlijk niemand woonde. Een lijst van die stemmers moest aantonen dat het merendeel ‘liberal’ waren. Het zou dus om verkiezingsfraude van de Democraten gaan. Het bericht werd al bijna 3 miljoen keer bekeken.
Op het adres in kwestie is echter een klooster gevestigd, de Benedictine sisters of Erie. De 53 namen die op de lijst staan, zijn allemaal terug te vinden op het overzicht van zusters op de website van het klooster. De zusters zelf hebben ondertussen ook een persbericht de wereld ingestuurd en interviews gegeven aan Amerikaanse media , waarin ze het nepnieuws aanklagen dat over hen de ronde doet. Ze bevestigen dan ook dat ze er daadwerkelijk wonen.
Verscheurde stemmen
Op 24 oktober deelden verschillende accounts op sociale media een video waarin een man in Bucks County, Pennsylvania enveloppes met per post ingestuurde stemmen lijkt open te doen. Telkens als het om een stem voor Trump gaat, verscheurt de man het papier, terwijl hij Trump verwenst. Wanneer hij een stem voor Harris tegenkomt, steekt hij de brief weer netjes in de enveloppe. De beelden werden honderdduizenden keren bekeken.
Maar de beelden zijn niet authentiek. De kiesraad van Bucks County kwam dezelfde dag al met een persbericht waarin werd bevestigd dat de beelden nep waren. Uit een statement dat gedragen werd door zowel Democraten als Republikeinen van de kiesraad blijkt dat het doel van dergelijke video’s was “om verdeeldheid en wantrouwen over het kiesproces te zaaien”.
Op X stelde ook de Republikeinse afdeling van Bucks County dat de beelden nep waren. Verschillende details in de video, zoals de foute tint groen op de enveloppe, het ontbreken van een retouradres en het feit dat de man in de video niet lijkt op een van de medewerkers van de kiesraad van de county, zijn volgens hen dan ook extra bewijs dat de beelden nep zijn.
De FBI verspreidde samen met twee andere overheidsdiensten ook een persbericht waarin expliciet wordt beweerd dat Rusland achter deze video zou zitten.
Stemcomputers wisselen geen stemmen om in Georgia
Ook in de strijdstaat Georgia zijn er geruchten over stemfraude bij het vervroegd stemmen. Onder andere Republikeins congreslid Marjorie Taylor Greene beweert dat in Whitfield County, Georgia de stemcomputers stemmen voor Trump zouden veranderen naar een stem voor Harris. Haar bericht op X werd al zo’n 3,5 miljoen keer bekeken en de claim werd ook door anderen herhaald (hier en hier ).
Ze baseert zich op een anonieme getuigenis van iemand waarbij op de geprinte versie van het stembiljet een andere persoon aangeduid stond dan op de computer.
De fabrikant van de stemcomputers, Dominion Voting Systems, was ook bij de verkiezingen van 2020 al het onderwerp van verschillende complottheorieën. In een statement aan AFP zei het bedrijf dat de fout lag bij de persoon die gestemd heeft. De bewering dat stemcomputers de stemmen kunnen wisselen is volgens Dominion al herhaaldelijk ontkracht.
Mike Hassinger, woordvoerder van de staatssecretaris van Georgia, bevestigde eveneens aan AFP dat het om een fout van een stemmer ging en dat de fout werd rechtgezet. Op Facebook bevestigde de kiesraad van Whitfield County dat ze zich bewust waren van de valse berichten. In een persbericht stelt de kiesraad dat het foute stembiljet ongeldig werd gemaakt en de stemmer in kwestie opnieuw, geldig deze keer, heeft kunnen stemmen.
Greene leek haar beweringen dagen later terug te trekken door het persbericht van Whitfield County op X te delen en de kiesraad te bedanken voor haar transparantie.
Canadese toeristen die mogen stemmen?
Meerdere accounts beweren op sociale media dat ze als niet-Amerikaan hebben kunnen stemmen in de Amerikaanse verkiezingen. Iemand beweert op 28 oktober op X als Canadees te hebben gestemd en verwijst als verklaring naar de Amerikaanse kiesregels, die niet altijd vereisen dat mensen een identificatie hebben om te stemmen. De post werd al bijna 14 miljoen keer bekeken.
Een ander account gebruikte ook op 28 oktober echter dezelfde foto om ook te beweren dat die als toerist in de VS kon stemmen. Maar beide accounts hergebruikten een foto van deze Amerikaanse vrouw , die al online staat sinds 13 oktober.
BBC-journalist Shayan Sardarizadeh merkte al op dat vele accounts onterecht claimen als niet-Amerikaan te hebben gestemd. Daarbij gelden foto’s van een stembiljet en buitenlands paspoort als zogezegd bewijs. Een bepaalde foto van een stembiljet werd echter al gebruikt door mensen met een paspoort uit Frankrijk , Rusland , Vaticaanstad , Egypte , Oekraïne , Nigeria , Israël , Afghanistan en het Verenigd Koninkrijk .
Het is ondertussen een format geworden waar mensen zelfs grappen over maken. Zo postten verschillende gebruikers op sociale media datzelfde stembiljet met paspoorten uit staten die niet (meer) bestaan, zoals Hyperborea , Cascadia , Brits-Indië en Nazi-Duitsland of zelfs met een vrijmetselaarspaspoort of het Communistisch Manifest .
Onderzoek in Lancaster, Pennsylvania
Naast alle geruchten over stemfraude die al weerlegd zijn, duiken er soms ook daadwerkelijke onregelmatigheden op die door de autoriteiten onderzocht worden. Zo onderzoeken de autoriteiten in Lancaster County, Pennsylvania momenteel zo’n 2.500 verdachte kiesregistratieformulieren. Die zouden in de zomer zijn ingediend door organisaties die proberen zo veel mogelijk mensen zich als kiezer te laten registreren.
In een statement legt de kiesraad van de county uit dat het hierbij gaat om meerdere registratieformulieren die allemaal met hetzelfde handschrift zijn opgesteld of handtekeningen die niet overeenkomen met de handtekening die de autoriteiten voor een bepaalde persoon hebben. De registratieformulieren die daadwerkelijk frauduleus blijken, worden doorgegeven aan de openbare aanklager van Lancaster voor verder onderzoek.
Hoeveel van de 2.500 formulieren frauduleus zijn of over welke organisatie het gaat, hebben de autoriteiten tot op heden nog niet openbaar gemaakt. Dat neemt niet weg dat (voorlopig ongefundeerde) beschuldigingen over wie hier achter zou zitten al heen en weer vliegen .
Conclusie
In de VS kan in de meeste staten al vervroegd gestemd worden, wat leidt tot heel wat geruchten over stemfraude. Ook over kiezersregistratie doen al heel wat nepverhalen de ronde.
Op een adres in Pennsylvania waar 53 stemmers geregistreerd staan, zou niemand wonen. In realiteit gaat het om een klooster waar nonnen wonen. De bewering is dan ook onwaar.
Een video van een verkiezingsmedewerker in Bucks County, Pennsylvania die stemmen voor Trump verscheurt, is in scène gezet. Dat wordt door zowel Democraten als Republikeinen uit de county bevestigd. De bewering dat in de county Trump-stemmen verscheurd worden, is dan ook onwaar.
Door een fout van een kiezer zelf, werd een stem in Georgia door een stemcomputer omgewisseld. Dit werd tijdig opgemerkt en de kiezer mocht opnieuw stemmen. De bewering dat hier sprake is van fraude is dus onwaar.
Meerdere mensen beweren als niet-Amerikaan te hebben gestemd in de verkiezingen. Als 'bewijs' recycleren vele accounts echter dezelfde foto's van een stembiljet. Die bewering is dan ook onwaar.
In Lancaster, Pennsylvania worden 2.500 kiesregistratieformulieren wel degelijk onderzocht door autoriteiten omdat ze verdacht zijn. Wie verantwoordelijk zou zijn, is voorlopig nog niet bekend.
Wie gelooft Kamala Harris en Donald Trump? En veel filmpjes van dieren in nood zijn in scène gezet
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).


