In Gent stelt Groen oud-voorzitter en oud-minister Vera Dua aan tot verkenner. Zij moet de plooien tussen haar partij en Voor Gent gladstrijken om de coalitiegesprekken tussen de 2 blokken weer op gang te trekken. "We moeten onze ego's opzij zetten."
Goede contacten en tonnen ervaring: Groen stelt voormalig voorzitter en minister Vera Dua aan als verkenner in Gent
Ward Schouppe
Gepubliceerd:
Groen Gent brengt een ervaren rot in stelling om de plooien glad te strijken bij de coalitiegesprekken in Gent. Die gaan een nieuwe fase in nu een bestuursakkoord tussen Voor Gent en de N-VA dit weekend afsprong.
De socialistische achterban van Voor Gent stemde het akkoord weg, daardoor komt het initiatiefrecht bij Groen terecht. De partij haalt Dua na jaren afwezigheid terug, ze moet de gemoederen helpen te bedaren. "Dua is een eminence grise van de politiek, met heel veel jaren ervaring op de teller", zegt politicoloog Herwig Reynaert (UGent).
"We kunnen nu niet zomaar overgaan tot de orde van de dag", laat kopvrouw Hafsa El-Bazioui in een mededeling weten. "Er is zoveel gebeurd, aan tafel en daarbuiten. We moeten hierover reflecteren en een pagina omslaan. We hebben veel raakvlakken, laat ons daarop focussen."
We moeten onze ego's opzij zetten, er zijn veel raakvlakken tussen de progressieve krachten bij de groenen, socialisten en liberalen
Vera Dua, verkenner voor Groen
Dua gaat dus niet meteen aan de slag als onderhandelaar. Ze moet de persoonlijke moeilijke relaties tussen de kopstukken proberen te ontmijnen. Er zijn de voorbije jaren diepe wonden geslagen, om diverse redenen. De voorbije dagen verhitten de gemoederen nog meer en vlogen er verwijten heen en weer. Ook het aanhoudende straatprotest van een groep progressieve Gentenaars leidde tot extra druk.
De aanstelling tot verkenner is bijzonder. "In de lokale politiek is het vrij ongezien", stelt ook Reynaert. "Het doet denken aan federale regeringsonderhandelingen. De verkenner moet een beetje boven de interne strubbelingen staan en in staat zijn om de plooien glad te strijken."
De voormalig Vlaams minister en oud-voorzitter van Groen stopte meer dan 10 jaar geleden met politiek. "Ze brengt ervaring mee en heeft goede contacten", stelt El-Bazioui. Dua vertelde gisteren in Terzake nog dat de partijen de ego's opzij moeten zetten. "Er zijn veel raakvlakken tussen de progressieve krachten binnen de partijen." Vandaag reageert Dua niet op haar aanstelling.
Groen vraagt Dua om morgen terug te koppelen, pas dan kunnen de onderhandelingsgesprekken mogelijk opnieuw opgestart worden.
Paarsgroene minister
Dua is landbouwingenieur. Ze studeerde en doctoreerde aan de UGent, later werd ze er wetenschappelijk medewerker. Dua begon haar politieke carrière bij het toenmalige Agalev, de voorloper van Groen. Ze werd gemeenteraadslid in Gent voor de partij in 1989. 2 jaar later maakte ze de switch naar het parlement. In 1999 werd ze Vlaams minister van Leefmilieu en Landbouw. Daar probeerde ze een nieuwe regeling uit te werken rond mestoverschotten. Dat botste op hevige boerenprotest.
Dua zetelde in een paarsgroene regering onder minister-president Patrick Dewael. De regering bestond uit groenen, socialisten en liberalen. Net die partijen zitten nu ook aan tafel in Gent. "Het kan een absolute meerwaarde zijn dat Dua het paarsgroene verhaal goed kent", onderschrijft Reynaert.
In 2003 verloor Agalev de verkiezingen en kwam er een vernieuwingsoperatie én een nieuwe naam. Dua werd de allereerste voorzitter van Groen! Ze bleef dat tot 2007, Mieke Vogels volgde haar op. Dua keerde terug naar de gemeenteraad in Gent, ze zetelde er tot 2011 in de oppositie.
Nu krijgt Dua dus opnieuw een rol op de voorgrond. Zij moet aftoetsen wie nog aan tafel kan en wil. De rol van onder meer Groen-schepen Filip Watteeuw botst op tegenstand. Hij gaf zelf al aan een stap opzij te willen zetten als dat nodig zou zijn. Vooruit brengt Freya Van den Bossche en Rudy Coddens in stelling. Bij de liberalen blijft burgemeester Mathias De Clercq onderhandelen, ook Christophe Bracke en Sofie Bracke schuiven mee aan tafel. Het zijn allemaal geen onbekenden voor Dua, dat kan helpen.
Welke brokstukken moet Dua lijmen?
De wonden zijn diep. Er zijn grote wrijvingen tussen de groenen en de socialisten. Zij zaten 12 jaar lang in een kartel. Dat begon net na de laatste passage van Dua in de gemeenteraad. In de begindagen waren de socialisten de belangrijkste partner in het kartel, maar in 2018 nam Groen er de overhand. Het leidde tot een machtsverschuiving en strubbelingen. Er ontstond een barst in de samenwerking.
De barst werd een breuk toen Open VLD-burgemeester Mathias De Clercq toenadering zocht tot de socialisten. Een tweetal jaar geleden kondigden socialisten en liberalen aan dat ze samen naar de kiezer zouden trekken op 13 oktober 2024. Ook de liberale kopstukken waren het grote overwicht van Groen én de stijl van enkele kopstukken beu. Ze hoopten met de fusielijst Voor Gent een absolute meerderheid te grijpen.
Voor Groen voelde de breuk aan als verraad. De toon tussen de kopstukken werd niet alleen achter de schermen bitsiger, ook in de gemeenteraadszittingen en in de pers werd er vaker ruzie gemaakt. Het mobiliteitsbeleid van schepen Filip Watteeuw (Groen) verhitte de discussies, maar de breuklijnen liggen ook elders.
In de aanloop naar de verkiezingen werd een erg bitsige campagne gevoerd. Voor Gent werd het grootste machtsblok, maar bleef ver van een absolute meerderheid. Groen leek als tweede partij 'de geprefereerde partner', maar de onderhandeling sprongen vorige week af.
Voor Gent ging verder met N-VA. Er vlogen verwijten heen en weer tussen de groenen, socialisten en liberalen. Er volgden ook straatprotesten die meer olie op het vuur gooiden. Intern is er ook verdeeldheid binnen Voor Gent, nadat de deal met N-VA door de socialisten werd weggestemd en door de liberalen massaal werd goedgekeurd. Er is dus veel werk aan de winkel, Dua weet wat haar te doen staat.
Was het aanstellen van Vera Dua als verkenner een verstandige keuze?
Dat Groen Vera Dua aanstelt als verkenner in Gent, is volgens professor Dirk Van Poucke (UGent), gespecialiseerd in onderhandelingstechnieken, een zeer goed idee. "Vera Dua is een 'éminence grise' en een heel warme vrouw, die bij niemand weerstand oproept", zegt hij. "Ze is al lang verweven met de Gentse politiek, dus ze zal haar netwerk ongetwijfeld goed kunnen gebruiken."
Toch ziet Van Poucke dat Dua geen makkelijke opdracht krijgt. "Er is een groot verschil tussen de achterban van Vooruit in Gent, die Groen eigenlijk als een bondgenoot ziet om het progressieve beleid verder te zetten, en de bestuurders en mandatarissen van de partij die Groen als een grote concurrent voor de macht zien."
"Ik heb zelf al bij veel fusies onderhandeld, bijvoorbeeld tussen bankkantoren en ziekenhuizen die fuseren", vertelt hij. "Dan zie je hetzelfde probleem: als mensen elkaar als concurrent zien, is het heel lastig om de knop om te draaien, zodat ze elkaar als bondgenoot beschouwen."
Daarom heeft Dua het als verkenner best vooral over de toekomst, aldus Van Poucke. "Ze moeten het verleden vergeten en denken in termen van wat ze samen kunnen bereiken", zegt hij. "Kijken naar wat hen bindt, en niet naar wat hen scheidt. Als men dan voelt dat er tussen personen wrijving is, moeten ze misschien nadenken over of ze daar andere poppetjes kunnen zetten."
Slim van Groen om te kiezen voor Vera Dua als verkenner? "Éminence grise die bij niemand weerstand oproept"
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
