CREG waarschuwde minister Van der Straeten in juni al: extra kosten energie-eiland zullen door de consument moeten worden betaald

"Samengevat betekent dit dat het initiële budget met ... meer dan 300 procent is gestegen van € 2,2 miljard naar € 7 miljard op 3 jaar tijd."

De brief van de CREG van 20 juni aan minister van Energie Tinne Van der Straeten, is niet mis te verstaan. De federale energiewaakhond waarschuwt de minister voor de fel gestegen kosten van het energie-eiland en gaat er al bijna van uit dat die kosten onomkeerbaar zijn. 

Bovendien waarschuwt de CREG meteen dat huishoudens en bedrijven die gestegen kosten gaan voelen aan hun elektriciteitsfactuur. "Met deze brief wenst de CREG, als verdediger van de belangen van alle consumenten, de beleidsmakers op de hoogte te brengen van de financiële consequenties... Deze investering van 7 miljard euro zal een significante tarifaire impact hebben, zowel voor de residentiële als industriële klanten."

Die kostenstijging heeft alles te maken met het grid design. Dat gaat dan over de hoogspanningskabels- en transformatoren die op het eiland geïnstalleerd gaan worden. Dat zou 3,5 Gigawatt moeten worden. Maar misschien kan het ook wel wat minder zijn? Of kan er met sommige investeringen gewacht worden?

De CREG vreest in elk geval dat de kosten-batenanalyse van het eiland negatief zal worden en dat zelfs de onderzeese kabel met Groot-Brittannië niet meer rendabel zou kunnen zijn.

In de brief wordt er ook op gewezen dat de CREG al eerder heeft gezegd dat ze eigenlijk geen zicht heeft op de precieze kosten-batenanalyse van het eiland. Ze noemt de afweging van kosten en baten die hoogspanningsnetbeheerder Elia opstelt, letterlijk "een blackbox". De CREG zegt daarmee, als energiewaakhond en als verdediger van de belangen van de consument, formeel aan de minister dat ze eigenlijk niet in staat is om het cijferwerk van Elia te verifiëren.

En, belangrijk, de CREG wijst er ook op dat ze eigenlijk verplicht is om kosten voor investeringen uit het Federaal Ontwikkelingsplan te aanvaarden. Met andere woorden: als de federale regering aan Elia vraagt om een energie-eiland te bouwen, dan kan de CREG niet anders dan toestaan dat de kosten daarvan worden doorgerekend aan de consument. 

Onze energiewaakhond wijst er ook op dat Elia zelfs niets zou voelen voor de meerkosten van de investering, maar dat wij de huishoudens en bedrijven als netgebruiker die kosten zullen dragen.  "De onzekerheid op het niveau van de verschillende kostenposten en het bijhorende financiële risico worden bijgevolg volledig door de netgebruiker -en niet door Elia- gedragen."

Het is niet duidelijk wat de minister op de brief heeft geantwoord. Ze heeft recent wel de CREG opgedragen om in te grijpen. Maar uit de brief blijkt dat dat alleen kan als de federale regering uitdrukkelijk aanvaardt dat de ambities met het eiland op een lager pitje worden gezet.

Van een knooppunt voor een heel internationaal netwerk in de Noordzee, dreigt het eiland niet meer te worden dan een stopcontact dat alleen maar zal dienen voor het nieuwe Belgische windmolenpark aan de Westkust van onze Noordzee.