Ongeveer 7 procent van de stemmen in Ninove is uitgebracht via een volmacht. Dat blijkt uit cijfers van het Vlaams agentschap Binnenlands Bestuur die VRT NWS kon inkijken. Het aandeel volmachtstemmen ligt veel hoger dan in vergelijkbare kleine steden zoals Geraardsbergen of Oudenaarde. De burgemeester van Ninove spreekt over "een schrikwekkend hoog aantal volmachten". Het parket voert een onderzoek naar mogelijke fraude.
7 procent van de stemmen in Ninove werd uitgebracht via volmacht: "Schrikwekkend hoog aantal" volgens burgemeester
Het was eerder al opgevallen dat de opkomst bij de verkiezingen in Ninove aan de relatief hoge kant lag: 73,5 procent van de Ninovieters bracht een stem uit. Een veel hogere opkomst dan het Vlaamse gemiddelde van 63,6 procent.
Nu blijkt dat een groot gedeelte van die hoge opkomst werd gerealiseerd via volmachten. Het gaat over 1.618 stemmen die via volmacht zijn uitgebracht. Dat is 7,54 procent van de uitgebrachte stemmen. 1 op de 14 stemmen in Ninove was dus een volmachtstem.
Uit onderzoek bleek eerder al dat het nipt was in Ninove zondag: in het behalen van de absolute meerderheid had Forza Ninove maar 508 stemmen op overschot. Volmachten maken dus wel wat uit in Ninove.
Conclusies over of er al dan niet iets strafbaars is gebeurd, kan je hier niet aan verbinden
Politicoloog Herwig Reynaert (UGent)
Dit is het percentage van het aantal stemmen dat via volmacht is uitgebracht, in vergelijking met het totaal aantal stemmen (in Ninove en een aantal vergelijkbare steden - op vlak van inwonersaantal - in die regio):
Ninove: 7,54%
Oudenaarde: 3,44%
Lokeren: 2,71%
Denderleeuw: 4,33%
Geraardsbergen: 3,23%
Al deze cijfers komen uit de pv's van de stembureaus waarin staat hoeveel keer er per volmacht werd gestemd. Sommige voorzitters van die stembureaus hebben het aantal volmachten niet aangegeven. De getallen zijn hoe dan ook een onderschatting.
Alle volmachten in Ninove in beslag genomen
Het parket voert intussen onderzoek naar mogelijke fraude met die volmachten. En daarvoor heeft het alle volmachten die werden ingediend bij de stembureaus nu in beslag genomen. Het parket wil nog steeds niet zeggen tegen wie het nu eigenlijk onderzoek voert. Wel is duidelijk dat de winnaar van de verkiezingen in Ninove, het radicaal-rechtse Forza Ninove dat aanleunt bij Vlaams Belang, erg inzette op volmachten.
Er wordt onder meer onderzocht of er fraude is met het medisch attest dat nodig is om een volmacht te kunnen geven, want je kan alleen een volmacht geven als je ziek bent of als je nodig bent op je werk. Identieke doktersbriefjes zouden zijn gebruikt voor de volmacht van verschillende personen. Dat zou kunnen neerkomen op schriftvervalsing.
"Het aantal volmachtstemmen in Ninove is opvallend hoog", zegt politicoloog Herwig Reynaert (UGent). "Het is met 1.618 een grotere groep dan de groep van 1.522 mensen die op de partij N-VA heeft gestemd. Grote conclusies over of er al dan niet iets strafbaars is gebeurd, kan je niet aan die cijfers verbinden", aldus de politicoloog.
Dit is een buitenproportioneel aantal volmachten
Tania De Jonge (Open VLD), burgemeester van Ninove
De burgemeester van Ninove heeft het over een "buitenproportioneel" aantal volmachten. "Het is schrikwekkend als je ziet dat het inderdaad over 1.618 volmachten gaat." Ze beraadt zich over juridische stappen, maar wil eerst het onderzoek van het parket afwachten.
"Voorlopig gaan we geen klacht indienen. We kennen de impact van de volmachten en van het onderzoek nog niet. We hopen dat het parket dit grondig onderzoekt en snel met resultaten komt."
Wat is een volmacht?
Mensen die fysiek niet in staat zijn om te gaan stemmen, kunnen een "volmacht" geven aan iemand anders, zodat die in hun plaats kan gaan stemmen. Wie ziek is, moet een doktersattest kunnen voorleggen. Wie moet werken, heeft een attest nodig van de werkgever. Ook wie in het buitenland is, moet dat kunnen bewijzen.
De volmachtkrijger moet zich naar het stembureau begeven met het volmachtformulier (ingevuld door de afwezige persoon) en de bewijsstukken. Per persoon is maar 1 volmacht mogelijk, je kan dus niet in naam van pakweg 5 mensen gaan stemmen.
Heel wat lokale politici azen op die volmachten. Ze verzamelen die en verdelen die dan onder kandidaten en sympathisanten om mee te nemen naar de stembus.
"Geef uw stem aan Forza Ninove via volmacht"
Forza Ninove had een oproep om volmacht te verlenen aan de partij in haar verkiezingsfolder staan. En de partij verspreidde ook oproepen via sociale media. Onze redactie ontving ook enkele getuigenissen van mensen die wel degelijk door Forza werden benaderd om hen een volmacht te verlenen.
Sinds deze verkiezingen is het ronselen van volmachten overigens ook strafbaar, vandaar de onderzoeken - ook in andere gemeenten zijn er onderzoeken, trouwens. Partijen mogen geen mensen persoonlijk benaderen om hen een volmacht voor te stellen.
Maar wat is "ronselen" dan precies? Volgens de wet gebeurt dat als iemand "stelselmatig personen aanspreekt of op een andere manier persoonlijk benadert om personen ertoe te bewegen het formulier voor de volmacht te ondertekenen en af te geven". De tekst laat ruimte voor interpretatie.
Wie toch "ronselt" is strafbaar en kan een boete of een gevangenisstraf krijgen. Kopman Guy D'haeseleer van Forza Ninove ontkent dat zijn partij de wet zou hebben overtreden.
Forza Ninove had 508 stemmen op overschot
Wat wel zeker is: het was erg nipt afgelopen zondag. Forza Ninove had maar 508 stemmen op overschot. Indien die mensen thuis waren gebleven, zou de partij geen absolute meerderheid behaald hebben. Dat bleek uit berekeningen van professor Bart Maddens, op vraag van onze redactie. Het resultaat in Ninove hing dus wel degelijk af van enkele honderden stemmen.
Sinds vandaag weten we dat er in Ninove 1.618 keer per volmacht is gestemd. We weten ook dat dat aantal verhoudingsgewijs hoger ligt dan in andere kleine steden. Maar dat bewijst op zichzelf niets over hoeveel volmachten frauduleus waren of over hoeveel volmachten verkregen werden via verboden "ronselen".
De federale politie is nu bezig met het onderzoek van alle volmachten in Ninove. Dat is een werk dat "energie" en "capaciteit" zal vragen, zegt het parket.
Niet per se gevolgen voor het verkiezingsresultaat
Zelfs mocht er uiteindelijk iemand gestraft worden voor gesjoemel met volmachten, wil dat nog niet zeggen dat het verkiezingsresultaat in Ninove ter discussie staat. Daarvoor zou een klacht moeten worden ingediend bij de Raad voor Verkiezingsbetwistingen. Dat is voorlopig niet het geval, bevestigt Herman Matthijs, voorzitter van de Raad voor Verkiezingsbetwistingen.
Om het verkiezingsresultaat in vraag te kunnen stellen, zou bewezen moeten worden dat eventuele onregelmatigheden voldoende omvang hadden om het verkiezingsresultaat te beïnvloeden.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
