Het onderzoek naar verkiezingsfraude hangt als een schaduw boven de historische stembusgang in Ninove. Ondertussen geraken steeds meer elementen bekend over wat het parket precies onderzoekt.
Onderzoek naar verkiezingsfraude met volmachten in Ninove: dit is wat we nu weten
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
Alle camera’s waren zondag gericht op Ninove. Forza Ninove haalde er een absolute meerderheid. Lijsttrekker Guy D’haeseleer wordt de eerste radicaal-rechtse burgemeester van het land. Ondertussen is er veel ophef ontstaan over het verloop van de verkiezingen zondag. Het parket is een onderzoek gestart.
Waarover gaat het onderzoek?
Het parket doet onderzoek naar verschillende feiten die onder de noemer verkiezingsfraude vallen. Die feiten hebben allemaal betrekking op volmachten.
In de eerste plaats gaat het om het ronselen van volmachten. Daarbij sporen kandidaten mensen die niet kunnen gaan stemmen aan om dat toch te doen door hen een volmacht te bezorgen. Ze verzamelen die volmachten op grote schaal en verdelen die dan onder mensen, want elke persoon mag maar 1 volmacht meebrengen naar het stembureau.
Wat is een volmacht?
Wie niet kan gaan stemmen maar toch zijn stem wil uitbrengen, kan gebruik maken van een volmacht. Je geeft op die manier iemand anders de toestemming om in jouw plaats te gaan stemmen. Dat kan niet zomaar, je hebt er een medisch attest of bewijs van je werkgever voor nodig.
Dat was vroeger toegelaten, maar is sinds deze verkiezingen verboden. Het nieuwe kiesdecreet definieert ronselen als "iedereen die stelselmatig personen aanspreekt of op een andere manier persoonlijk benadert om hen ertoe te bewegen het formulier voor de volmacht te ondertekenen en af te geven".
Het parket voert daarnaast ook een onderzoek naar valsheid in geschrifte. Dat focust specifiek op doktersattesten waarmee problemen zouden zijn. Zo’n attest is nodig om de volmacht geldig te maken wanneer iemand aangeeft dat hij niet kan gaan stemmen omdat hij of zij ziek is.
Hoe ver staat het onderzoek?
"We zitten nog maar in de beginfase", zegt het parket. Alle volmachtformulieren die zondag in Ninove gebruikt zijn, zijn in beslag genomen. De politie onderzoekt nu al die formulieren op onregelmatigheden. "Dat is een werk dat veel energie en capaciteit vraagt." Om hoeveel formulieren het precies gaat wil het parket niet zeggen.
De bal ging zondag aan het rollen. Nog voor de uitslagen bekend waren, kondigde het parket aan dat het een onderzoek zou openen. Een vrederechter – die toezicht houdt op het correct verloop van de verkiezingen – zou melding gemaakt hebben van mogelijke onregelmatigheden.
"Het is veel te vroeg om te zeggen of er strafbare feiten gepleegd zijn", klinkt het bij het parket.
Ondertussen voeren ook de parketten van West-Vlaanderen en Antwerpen een onderzoek naar het ronselen van volmachten. Zij kregen een klacht binnen over de burgemeesters van Veurne en Turnhout. Beide kandidaten wisten hun sjerp niet te behouden.
Over wie gaat het onderzoek?
Het parket wil daarover geen commentaar kwijt. Het is dus niet duidelijk of het onderzoek gaat over één specifieke of meerdere politieke partijen.
Wat wel duidelijk is: van de Ninoofse partijen zette vooral Forza Ninove openlijk in op die volmachten. In haar verkiezingsfolders en op sociale media riep de partij op om je volmacht zeker te gebruiken wanneer je niet in staat was om naar het stemhokje te gaan. VRT NWS vernam van verschillende getuigen dat zij persoonlijk benaderd zijn door Forza Ninove.
Guy D’haesleer ontkent dat zijn partij actief geronseld heeft. Hij beschuldigt daarvan wel de andere partijen. Die ontkennen ook allemaal formeel volmachten geronseld te hebben.
Kan dit de verkiezingsuitslag beïnvloeden?
Het onderzoek van het parket heeft geen rechtstreekse invloed op de geldigheid van de verkiezingen. Het kan enkel leiden tot strafrechtelijke vervolging. Op het ronselen van volmachten staan gevangenisstraffen van 8 dagen tot een maand en/of een geldboete. Op valsheid in geschrifte staan nog zwaardere straffen.
Een hertelling of nietig verklaring van de verkiezing kan enkel beslist worden door de raad van verkiezingsbetwistingen. Ze kunnen ook beslissen om een gemeenteraadslid (tijdelijk) te schorsen. Daarvoor moet er eerst een klacht ingediend zijn bij de raad. Dat is voorlopig nog niet het geval.
Omdat het voorlopig onduidelijk is over hoeveel stemmen met volmacht het zou gaan, is de impact op de uitslag moeilijk in te schatten. Wat wel zeker is: het was erg nipt afgelopen zondag. Forza Ninove had maar 508 stemmen op overschot. Indien die mensen thuis waren gebleven, zou de partij geen absolute meerderheid behaald hebben.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd: