Gemiddelde dagprijs in woonzorgcentra voor het eerst sinds lang nauwelijks gestegen

De gemiddelde dagprijs steeg het voorbije jaar met 2,08 procent. In de periode 2022-2023, een periode met een hoge inflatie, was dat nog 10 procent. Na enkele jaren van sterke prijsstijgingen koelt de gemiddelde dagprijs nu af. Al is er van een daling geen sprake.

Voor één dag betaalt de gemiddelde rusthuisbewoner nu 71,61 euro, voorheen was dat 70,15 euro. In die prijs zitten de verblijfskosten, het eten, de energiefactuur, medisch materiaal... 

Toch betaal je niet overal dezelfde prijs. De openbare woonzorgcentra blijven veruit het goedkoopst met een gemiddelde dagprijs van 67,85 euro. In de vzw-woonzorgcentra bedraagt de gemiddelde dagprijs 69,59 euro. De commerciële sector is nog steeds het duurst: daar is de gemiddelde dagprijs 78,18 euro - ver boven het Vlaamse gemiddelde.

Er zijn ook lokale verschillen in Vlaanderen. Antwerpen is de duurste provincie met 75,96 euro, terwijl je in Oost-Vlaanderen gemiddeld 68,25 euro per dag betaalt. De gemiddelde dagprijs stabiliseert dus, maar er zijn nog uitschieters.

"De eerste stappen zijn gezet, de kentering is ingezet: de grote prijsstijgingen zijn gestabiliseerd en nu moeten we gewoon op alle fronten verder werken", zegt Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit). "Meer investeren, hervormen en er ook voor zorgen dat die facturen transparant zijn."

Gennez benadrukt dat ze het verbod op winst in de zorg, dat de Vlaamse regering wil invoeren, zeer strikt wil handhaven. "Geen grote winsten meer op de kap van onze ouderen. Eventuele kleine winsten moeten woonzorgcentra herinvesteren in betere zorg, en in het betaalbaar houden van de dagprijs."

Sinds dit jaar geldt een nieuw indexatiemechanisme. De indexering van de dagprijs is nu gekoppeld aan de spilindex. Wordt die overschreden, gaan de pensioenen automatisch mee omhoog. Zo stijgen de pensioenen van inwoners voordat de dagprijzen geïndexeerd worden. Vroeger konden woonzorgcentra zelf kiezen wanneer ze hun dagprijzen indexeerden, met onverwachte prijsstijgingen tot gevolg. 

Zorgnet-Icuro is blij met nieuwe indexatiemechanisme. "Zo kunnen de dagprijzen de evolutie van de levensduurte volgen en blijft het betaalbaar voor de bewoner", klinkt het in een reactie. Ook minister Gennez noemt dat een goeie ingreep van haar voorganger Hilde Crevits (CD&V). "Vroeger waren die prijsstijgingen soms niet gelieerd aan de stijging van de pensioenen en dat was onrechtvaardig."

Tegelijk is Zorgnet-Icuro enigzins bezorgd over de reden voor de prijsstabilisatie. "De verklaring hiervoor ligt deels in een bouwstop of minstens bouwvertraging in de sector. De bouw- en  financieringskosten zijn de afgelopen jaren sterk gestegen en de overheidsfinanciering hiervoor is ruim onvoldoende."

"Wanneer woonzorgcentra nieuwbouw- of renovatieplannen hebben, zouden ze daarvoor een te groot stuk moeten doorrekenen in de dagprijs. Dat doet veel besturen beslissen hun projecten on hold te zetten. Ze moeten een moeilijke keuze maken tussen de noodzakelijke vernieuwing, met hogere dagprijzen tot gevolg, of hun bouwplannen uitstellen omdat de betaalbaarheid te zwaar in gedrang komt."

Zorgnet-Icuro waarschuwt daarom voor een sluipende veroudering van de infrastructuur. "Uit een analyse bij onze leden blijkt dat driekwart van de organisaties een infrastructuur heeft tussen de 11 en 18 jaar oud. Slechts 1 op 3 van de organisaties voldoet aan de norm jonge infrastructuur en 15 procent heeft een sterk verouderde infrastructuur. We zagen een halvering in lopende bouwwerken. Dat zet een rem op innovatie en op de realisatie van kleinschalige wooneenheden, een vraag van de burger."