Dagprijs gekoppeld aan stijging pensioen en transparantere boekhouding: striktere financiële regels voor woonzorgcentra

Wie naar een woonzorgcentrum verhuist en dat moet betalen met zijn of haar pensioen, krabt al wel eens in de haren. Maar niet alleen bij de bewoners is de financiële kant van een woonzorgcentrum een kopzorg.

"De afgelopen maanden bereikten ons enkele berichten van woonzorgcentra in financiële problemen", zegt Vlaams minister van Welzijn Hilde Crevits (CD&V). "Daardoor kwam de hele sector in een slecht daglicht."

Om die problemen aan te pakken, zat Crevits samen met de drie koepels (Zorgnet-Icuro, VVSG en VLOZO) en de Vlaamse ouderenraad. In overleg met hen nam ze enkele concrete maatregelen.

Misschien wel de meest opvallende: nieuwe voorzieningen zullen hun dagprijs niet meer vrij kunnen kiezen. Initiatiefnemers die een nieuw woonzorgcentrum willen opstarten, zullen de dagprijs moeten verantwoorden op basis van de kosten die ze maken.

Ook de indexatie van de dagprijzen van bestaande woonzorgcentra wordt aangepast. Op dit moment kunnen woonzorgcentra 1 keer op het jaar hun dagprijs indexeren. Dat doen ze op basis van de evolutie van de consumptieprijsindex.

Maar wanneer de inflatie hoog is, moeten woonzorgcentra daardoor de sterk gestegen kosten een tijd voorschieten. Bewoners krijgen dan weer plots een felle stijging van hun factuur te verwerken.

Daarom zal het indexatiemechanisme worden aangepast aan de indexering van de pensioenen. "Op die manier kunnen de prijzen pas stijgen wanneer de mensen een extra inkomen hebben. Niet meer op een willekeurig moment in het jaar dus", verduidelijkt Crevits.

Daarnaast komen er een aantal striktere regels om ervoor te zorgen dat woonzorgcentra financieel gezond blijven. Zo zullen woonzorgcentra met een negatief vermogen (die dus meer schulden hebben dan bezittingen) dit moeten melden en een concreet plan moeten voorleggen om dit aan te pakken.

Bij leningen van een derde partij die geen financiële instelling of de overheid is, zal de intrestvoet op die lening gecontroleerd worden. Bovendien wordt het geven van giften en waarborgen aan derden beperkt en zullen risicodragende beleggingen worden gelimiteerd.

Ook zullen er meer financiële controles komen. Daarvoor worden 4 extra financiële inspecteurs aangeworven, naast 4 medewerkers die de financiële maatregelen opvolgen en handhaven.

Tegelijkertijd krijgen woonzorgcentra wel de mogelijkheid om beperkte financiële middelen op te bouwen, zodat ze kunnen investeren in de zorg van de toekomst (door bijvoorbeeld te renoveren of bij te bouwen).

Al die maatregelen moeten bijdragen aan een transparantere boekhouding in de woonzorgcentra. Daarvoor is het afgelopen jaar een kader uitgewerkt met een uniform sjabloon. Op die manier moet er zowel over de verkregen subsidies als over de factuur van de bewoner meer openheid komen. 

"Dat is een grote transitie voor de sector en zeker niet evident", geeft Crevits toe. "Woonzorgcentra zullen daarom kunnen rekenen op de nodige steun en expertise. We maken hiervoor 12 miljoen euro vrij."

"We zijn blij dat bij een indexering van de pensioenen er ook automatisch een indexering van de dagprijzen komt", reageert Margot Cloet van Zorgnet-Icuro. Dat is logisch en nodig om de woonzorgcentra financieel leefbaar te houden."

"Het nieuwe indexeringsmechanisme maakt de ouderenzorg voorspelbaar. Dat is belangrijk voor de bewoners en de voorzieningen", stelt Johan Staes van het Vlaams Onafhankelijk Zorgnetwerk (VLOZO). "Ook voor strengere financiële regels is er begrip. In de zorgsector is er immers geen plaats voor cowboys."

De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) spreekt dan weer van "een stap in de goede richting". "Administratieve vereenvoudiging, betaalbaarheid voor de gebruiker en de financiële leefbaarheid van de voorziening staan voorop in de voorgestelde bijsturingen, zaken waar de VVSG al lang voor ijvert."

En ook voor de ouderenraad is er nog werk aan de winkel. "We zien enkele verbeteringen voor de huidige bewoners van woonzorgcentra. Tegelijk blijven we hameren op betaalbare residentiële zorg, vandaag en in de toekomst. Daarom blijft de broodnodige verhoging van het zorgbudget noodzakelijk." 

ACV Puls sluit zich daarbij aan. "We zijn tevreden dat er eindelijk werk is gemaakt van meer financiële transparantie in de sector. Tegelijkertijd blijven we bezorgd over de toegankelijkheid en betaalbaarheid van woonzorgcentra. We blijven er op hameren dat de sector meer nood heeft aan betere personeelsnormering en het inzetten van meer personeel."