De lidstaten van de Europese Unie en de 6 Arabische Golfstaten willen nauwer gaan samenwerken en in de context van mondiale conflicten hun meningsverschillen overstijgen. Daartoe hebben ze zich geëngageerd op een top in Brussel. "In Europa en de Golf willen we bruggen bouwen", verklaarde Europees Raadsvoorzitter Charles Michel na afloop. De 2 blokken doen ook een oproep tot de-escalatie in het Midden-Oosten.
Europese Unie en Golfstaten engageren zich tot nauwere samenwerking op top in Brussel
Belga
Gepubliceerd:
In aanloop naar de Europese top die morgen van start gaat kwamen de 27 EU-leiders vandaag al naar Brussel voor een allereerste bijeenkomst met de leiders van de 6 landen van de Samenwerkingsraad van Arabische Golfstaten (GCC): Saoedi-Arabië, Bahrein, Koeweit, Oman, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten. Ze engageerden zich tot nauwere samenwerking.
"We willen samenwerking op alle niveaus bepleiten, zowel regionaal als internationaal", zei de emir van Qatar, Tamim bin Hamad al-Thani, die samen met Michel de gastheer van de top was. Hij noemde internationale handel, de uitwisseling van expertise in verschillende domeinen, de strijd tegen klimaatverandering en het bevorderen van economische groei als voorbeelden van domeinen waar Europa en de Golf de handen in elkaar kunnen slaan.
Opvallende aanwezige
De top bewijst de snel veranderende relaties tussen de 2 regio's. Sinds 2020 is de import van mineralen uit de Golflanden in Europa verdrievoudigd, vooral aangewakkerd door de Russische inval in Oekraïne en de omslag in de Europese energiebevoorrading die er het resultaat van was.
Opvallend is wel dat ook de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman aanwezig was, 6 jaar na de moord op journalist Jamal Khashoggi in het Saoedisch consulaat in Istanboel - waarvoor de EU Bin Salman verantwoordelijk achtte.
Voor de Golfregio is de Europese Unie momenteel de op een na grootste handelspartner. De bilaterale handelsstromen vertegenwoordigden in 2023 een bedrag van 170 miljard euro. Sinds 1990 werd reeds onderhandeld over een vrijhandelsakkoord, maar die gesprekken werden in 2008 opgeschort.
Veroordeling Rusland
Behalve handel en energie stonden nog andere thema's op de agenda, die vooral de Europese Unie niet onvermeld wilde laten. Het ging dan bijvoorbeeld om de EU-steun voor Oekraïne en de veroordeling van Rusland, de conflicten in het Midden-Oosten en het visumbeleid.
Vooral de onderhandelingen over een formulering in de slotverklaring met betrekking tot de Russische aanvalsoorlog in Oekraïne waarin alle delegaties zich konden vinden, hadden heel wat voeten in de aarde. Volgens Europese diplomaten zagen de Golfstaten het niet zitten dat in de tekst opgeroepen zou worden alle steun aan Rusland op te zeggen, terwijl ze ook vroegen om de wapenleveringen aan alle vechtende partijen stop te zetten.
Uiteindelijk werd overeengekomen om Rusland ertoe op te roepen zijn troepen terug te trekken in lijn met eerdere VN-resoluties.
Conflict Midden-Oosten
Wat het Midden-Oosten betreft, vragen de 2 blokken om zowel in de Gazastrook als in Libanon tot een "onmiddellijk" staakt-het-vuren over te gaan. "We hebben een oplossing voor deze conflicten nodig", zei de Qatarese emir.
"We moeten een oplossing vinden voor de Palestijnse kwestie. We hopen dat deze eerste top de eerste stap kan zijn van het consolideren van onze historische banden en van het intensifiëren van onze politieke, economische en culturele relaties."
Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen wees erop hoe belangrijk nauwere banden zijn. "De conflicten om ons heen hebben dringend een respons nodig", zei ze. "We weten allemaal hoe lastig het is een bittere oorlog te overwinnen. Maar dat kan gebeuren door voor groei te kiezen in plaats van conflict, door oorlog te vervangen door samenwerking en door vijandschap om te turnen in opportuniteiten."
De volgende top tussen de EU en de Golfstaten vindt in 2026 plaats in Saoedi-Arabië.
