De strijd om het leiderschap van de Britse Conservatieve Partij wordt er een tussen 2 uitgesproken rechtse kandidaten. Centrumkandidaat James Cleverly viel verrassend af in de voorlaatste ronde. Daarmee is nu al duidelijk dat de grootste oppositiepartij verder afdrijft van het centrum.
James Cleverly, die als een centrumfiguur wordt beschouwd, was lange tijd de favoriet om de nieuwe leider van de Conservatieven te worden. De verrassing was dan ook groot toen gisteren bleek dat hij de voorlaatste ronde van de verkiezingen niet heeft overleefd.
De 2 overgebleven kandidaten zijn Kemi Badenoch en Robert Jenrick. In vorige rondes haalde Cleverly nochtans meer stemmen dan zij. Mogelijk dacht men dat hij het sowieso ging halen, waardoor parlementsleden zonder zorgen op een van de andere 2 kandidaten hebben gestemd. Niet dus.
De parlementsleden van de partij brachten het aantal kandidaten de voorbije weken tijdens een afvallingsrace terug tot 2. Het is nu aan alle leden van de partij om te beslissen wie van de 2 de nieuwe leider wordt. Dat resultaat wordt op 2 november bekendgemaakt.
Geen terugkeer naar het centrum
Wie het ook wordt, nu al is duidelijk dat de Conservatieve Partij verder het rechtse of zelfs radicaal-rechtse pad inslaat. Zowel Kemi Badenoch als Robert Jenrick neemt vrij radicale standpunten in. De terugkeer naar het gematigde midden - wat met Cleverly wel het geval zou zijn geweest - zit er dus niet meteen in.
Jenrick zit van de 2 kandidaten al het langst in het Lagerhuis (vergelijkbaar met de Kamer in België), sinds 2014. In het begin van zijn carrière gold hij meer als een centrumfiguur, in de loop der jaren is hij opgeschoven naar rechts. Jenrick was een bondgenoot van ex-premier Rishi Sunak, maar nam ontslag als minister van Immigratie uit de regering-Sunak omdat hij Sunaks Rwanda-deal niet vergaand genoeg vond.
Badenoch is sinds 2017 parlementslid. Ook zij was al minister, in de regering-Johnson en later ook in die onder Truss en Sunak. In 2022 was ze al eens kandidaat-partijleider na het ontslag van ex-premier Boris Johnson. Ze eindigde toen als vierde. Badenoch hamert op een rechtse koers en vindt dat haar partij zich "niet als Labour moet gedragen" om opnieuw aan de macht te komen.
Kandidaat-premier
Dat de Conservatieven een nieuwe leider kiezen, is een gevolg van het ontslag van Rishi Sunak na de verkiezingsnederlaag van juli. De Conservatieven verloren toen van Labour en haalden het slechtste resultaat sinds de oprichting van de partij in 1834.
De nieuwe leider van de Conservatieven wordt allicht ook de kandidaat-premier bij de volgende parlementsverkiezingen. Normaal gezien vinden die in 2029 plaats, tenzij ze vervroegd zouden worden.
Winst in de peilingen
Intussen is Labourleider Keir Starmer al zo'n 100 dagen premier. Zijn rapport oogt niet bijzonder positief. Onder meer een aantal schandalen over dure persoonlijke geschenken blijven aan hem en zijn partij kleven. Bovendien lijkt het nieuwe kabinet er niet meteen in te slagen om de drang naar verandering bij de Britse bevolking na 14 jaar Conservatief beleid in concrete daden om te zetten.
Starmer kwam niet zozeer aan de macht door een eigen bevlogen campagne, maar wel omdat de Britten genoeg hadden van de Conservatieven. 100 dagen na de verkiezingen lijkt zich de omgekeerde beweging in te zetten. Zonder een uitgesproken leider doen de Conservatieven het weer beter in de peilingen. Ze hoeven daar voorlopig weinig voor te doen, enkel toekijken hoe weinig Starmer overtuigt.
