Strijd tussen Conner Rousseau (Vooruit), N-VA en Vlaams Belang op de markt in Sint-Niklaas: "Het gaat erom spannen zondag"

"Het kaartje dat ge krijgt steekt ge in de computer en dan duidt ge Vooruit aan." Conner Rousseau neemt zijn tijd om – in het plat Sint-Niklaas – een gepensioneerde vrouw uit te leggen hoe ze zondag haar stem op hem moet uitbrengen. "Ziet dat uw stem niet ongeldig is hé."

Onder de luifel van het broodkraam nauwelijks 50 meter verder staat Vlaams Belang-lijstrekker Filip Brusselmans op hetzelfde moment aan een man uit te leggen hoe hij het zwerfvuilprobleem in Sint-Niklaas zou aanpakken. Gehuld in witte regenjassen voert een tiental lokale Vlaams Belangers de hele voormiddag campagne.

De grote donderdagse markt is het laatste moment voor de stembusgang om in een paar uur tijd veel Sint-Niklazenaars te kunnen bereiken. Ook CD&V, Open VLD, Groen en PVDA zijn met een delegatie gehuld in de partijkleuren afgezakt naar het plein. 

"De verkiezingen leven hier in de stad. Ik kom elke week naar de markt om mijn inkopen te doen en veel mensen zijn erover bezig", zegt Hilde terwijl ze voor kaas staat aan te schuiven. "Het gaat erom spannen deze keer."

Dat verraadt ook de ondertussen in Sint-Niklaas befaamde spandoekenoorlog. Als reactie op een grote banner van Vooruit aan café 't Hemelrijk op de Grote Markt, hing Vlaams Belang aan een naburig pand een spandoek met de slogan "Zattemansklap of gezond verstand?". Ze verwijzen ermee naar de racistische uitspraken van Rousseau vorig jaar op die plek. 

Ook de N-VA – "…en nu serieus. 100 procent voor Sint-Niklaas"- en Open VLD - "Genoeg gebashed, tijd voor constructieve politiek" – mengen zich ondertussen in de spandoekenstrijd. Die 2 partijen vormen samen met Groen het huidige stadsbestuur. 

De N-VA, Vlaams Belang en Vooruit zijn in een nek-aan-nekstrijd verwikkeld om de grootste partij te worden. In een peiling van Het Nieuwsblad haalt Vlaams Belang het net voor de socialisten. Al zitten alle 3 de partijen binnen de foutenmarge van 3 procent. 

Lieven Dehandschutter (N-VA) is al 12 jaar burgemeester in Sint-Niklaas. De zestiger wordt uitgedaagd door Rousseau en Brusselmans, respectievelijk begin de 30 en eind de 20. Beiden nemen ze voor het eerst deel aan lokale verkiezingen. 

"Zijt ge er klaar voor om burgemeester te worden? Want wij zijn er klaar voor hoor", roept iemand Rousseau toe. Hij is uitgesproken kandidaat-burgemeester. "Ik wil echt gaan voor die lokale politiek. Dat lijkt me een mooi evenwicht met het voorzitterschap van de partij. Als je echt iets concreet wil veranderen voor de mensen, dan kan dat het beste vanuit het stadhuis."

Hij is erop gebrand om in de voetsporen van zijn "politieke opa" Freddy Willockx en zijn moeder Christel Geerts te treden. Ze was burgemeester tussen 2010 en 2012.

De Vooruit-lijsttrekker zet zijn nationale bekendheid en zijn groot bereik op sociale media volop in. Op de markt is een BV neergestreken. Om de paar meter moet Rousseau stoppen voor een selfie en hij krijgt van alle kanten schouderklopjes. "Ik heb een luistertour gedaan in de cafés en we hebben veel huisbezoeken gedaan. Maar ik kom ook elke week naar de markt om wat met de mensen te spreken." 

Bij andere marktgangers roept Rousseau aversie op. De woorden "arrogant" en "mediageil" vallen, gevraagd naar wat ze van de voorzitter van Vooruit vinden. "Ik stem op Lieven Dehandschutter om te zorgen dat Rousseau zeker geen burgemeester wordt", zegt Patrick, die al heel zijn leven in de stad woont. "Hij verkoopt vooral veel bla bla."

"Wat er vorig jaar gebeurd is, blijft op mijn lever liggen", verwijst iemand naar de racistische uitspraken van Rousseau aan 't Hemelrijk, op enkele honderden meters van waar de markt staat. "Ik vind hem bekwaam, maar zoiets doe je gewoon niet. Ik ga op Groen stemmen." Elders op de markt is dan weer te horen dat de kwestie de socialist meer stemmen oplevert dan het hem kost.

Ook uit de peiling van Het Nieuwsblad blijkt dat "love him or hate him"-fenomeen. Een vierde wil hem als burgemeester, maar 34 procent wil dat expliciet niet.

Brusselmans zit in dezelfde positie. Vlaams Belang staat op kop in de peiling, maar 43 procent wil niet dat het Vlaams Parlementslid Sint-Niklaas gaat leiden.

"Ik heb de stad zien veranderen in negatieve zin en daarom ben ik hier lokaal in de politiek gegaan. Wij willen verandering na decennia van bestuur door de socialisten en de N-VA", aldus Brusselmans. Die boodschap slaat ook bij sommigen op de markt aan. "Als ge hier loopt en rondkijkt en ge stemt dan nog niet voor het Vlaams Belang, dan zijt ge toch geen echte Belg", klampt iemand hem aan, verwijzend naar de vele marktgangers met een migratieachtergrond. 

"Ik woon in Temse maar als ik van Sint-Niklaas was, zou ik zeker op u stemmen", vertrouwt de uitbater van een hamburgerkraam Brusselmans toe terwijl hij hem een hotdog - "een dubbele, met augurken en mosterd" – overhandigt. 

Het mogelijke succes van het Vlaams Belang valt deels te verklaren door het thema dat de verkiezingen in Sint-Niklaas bepaalt. Inwoners maken zich vooral zorgen over de onveiligheid. Eerder deze week waren er nog 2 steekincidenten. In de zomer bereikte de Antwerpse drugsoorlog de stad, in een woonwijk ontplofte een granaat. 

"Sint-Niklaas is aan het verloederen. Het gaat hier al jaren achteruit. Op veel vlakken", vindt Dirk. Hij verkoopt er al 43 jaar elke week ondergoed en nachtkleding op de markt. "Als ik nu nog jonge kinderen had, ik zou ze niet laten uitgaan hier in de stad. Dat is hier gewoon gevaarlijk ‘s avonds, zeker in de stationsbuurt."

Khalid stoort zich aan de toenemende overlast. Die komt volgens hem vooral van asielzoekers. "Om 3 uur ’s nachts wordt er onder mijn raam op straat lawaai gemaakt en geroepen. Vroeger was dat niet in Sint-Niklaas. Mijn kinderen kunnen niet slapen zo." Hij twijfelt – net als vele anderen die we aanspreken – om zondag te gaan stemmen.

De roep om meer politie en repressie is groot. Dat beseft ook Rousseau. In een dubbelinterview met Dehandschutter in Knack deze week zegt hij dat de N-VA’er niet streng genoeg optreedt. "Inwoners ervaren de burgemeester niet als iemand die kordaat optreedt en grenzen trekt."

"De stad is enorm veranderd op demografisch vlak de laatste 10 jaar", verdedigt Dehandschutter zich als we hem aanspreken op Rousseaus uitspraak in Knack. "Dat levert een aantal problemen op. Dat moeten we niet ontkennen. We doen veel inspanningen, maar het is een strijd die op vele fronten gevoerd moet worden."

De burgemeester duikt zelf slechts heel even op op de markt, "om een paar boodschappen te doen". Geen outfit in de partijkleur voor Dehandschutter, die ook geen flyers uitdeelt: "De mensen kennen mij en ik krijg heel veel steunbetuigingen. Met de N-VA weet men waar men aan toe is, ik zit al 36 jaar in de gemeenteraad."

Net zoals in juni zal het de onbesliste kiezer zijn die het verschil maakt. Een kwart van de Sint-Niklazenaren wist in september nog niet op wie ze zullen stemmen zondag. Die groep zal bepalen wie de grootste partij wordt.

De uitbater van het groente- en fruitkraam zal alleszins tevreden zijn. "Al die politici hier de laatste weken, ik vind het irritant. Als je hier nu nog moet komen vragen om te stemmen, dan heb je de afgelopen 6 jaar je werk niet gedaan." De uitslag kan hem weinig schelen: "Ik ga niet stemmen. Ze doen toch hun goesting nadien."