Na meer dan 2,5 jaar van zware gevechten lijkt Rusland steeds verder op te rukken in het oosten van Oekraïne. Het Oekraïense leger heeft het moeilijk, met vermoeide militairen en onervaren rekruten die geregeld deserteren. Intussen blijft president Volodimir Zelenski zijn partners oproepen om wapens te leveren en Oekraïne niet te vergeten. "De druk op Oekraïne om te onderhandelen, neemt toe", zegt Oost-Europakenner Marijn Trio.
Terwijl Rusland verder oprukt, toont Oekraïense leger tekenen van uitputting: "Druk om te onderhandelen neemt toe"
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Terwijl de wereld de ogen op het Midden-Oosten richt, gaat de oorlog tussen Oekraïne en Rusland onverminderd voort. Het Russische leger slaagt er goed in stand te houden aan het oostfront en rukt op verschillende plaatsen verder op.
Gisteren raakte al bekend dat Rusland de controle heeft overgenomen over het stadje Voehledar, een van de meest versterkte gebieden in de provincie Donetsk. De opperbevelhebber van het Oekraïense leger Oleksandr Syrsky heeft al bevolen om de verdedigingsposities in het oosten te versterken. Zo wil hij onder meer de stad Pokrovsk - een strategisch knooppunt in Donetsk dat al maandenlang door Rusland wordt geviseerd - koste wat het kost in handen houden.
Uitputting en gebrek aan ervaring
Het Oekraïense leger heeft het alleszins moeilijk. Dat zegt VRT-journalist en Rusland en Oekraïne-expert Marijn Trio. "De oorlog begint meer en meer te wegen. De soldaten zijn uitgeput en de nieuwe, gemobiliseerde rekruten missen ervaring. Daardoor kunnen ze de gaten in de frontlijn moeilijk dichten."
Eenzelfde geluid valt ook te horen bij de troepen aan het front. Het Amerikaanse nieuwsmedium CNN slaagde erin enkele commandanten te interviewen. Die geven aan dat de nieuwe rekruten met tegenzin naar het front komen en verschillende rekruten uit het leger proberen te stappen. In de eerste 4 maanden van 2024 startte het Oekraïense parlement naar eigen zeggen een onderzoek naar meer dan 19.000 rekruten die hun positie hadden verlaten of waren gedeserteerd.
"Niet alle gemobiliseerde soldaten verlaten hun posities, maar de meerderheid wel", zei een commandant in de buurt van Pokrovsk tegen CNN. "Als nieuwe jongens hier komen, zien ze hoe moeilijk het is. Ze zien veel vijandelijke drones, artillerie en mortieren. Ze gaan 1 keer naar hun aangewezen posities. Als ze het overleven, keren ze nooit meer terug."
Ook voor de Oekraïense bevolking wordt het niet gemakkelijker. "De winter komt eraan", verduidelijkt Trio. "Rusland heeft de energie-infrastructuur al voor een groot deel vernietigd. Miljoenen mensen dreigen de komende maanden dus zonder elektriciteit, verwarming of stromend water te zitten."
Diplomatieke tegenslagen
Oekraïne rekent steevast op zijn westerse bondgenoten om de oorlog tegen Rusland vol te houden. Vandaag bracht de nieuwe baas van de NAVO Mark Rutte nog een verrassingsbezoek aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski in Kiev. Dat het zijn eerste buitenlandse bezoek is sinds zijn aanstelling, is symbolisch belangrijk en moet de onvoorwaardelijke steun aan Oekraïne benadrukken.
Toch verloopt die 'onvoorwaardelijke steun' steeds moeilijker, merkt Trio op. "Tijdens zijn laatste bezoek aan de Verenigde Staten kreeg Zelenski toch maar een lauwe ontvangst. Hij vond ook weinig steun voor zijn 'overwinningsplan', dat Oekraïne in een sterkere onderhandelingspositie zou moeten plaatsen."
Zelenski krijgt ook nog geen toestemming van de Amerikanen om westerse langeafstandswapens in te zetten tegen doelwitten die dieper in Russisch grondgebied liggen. De Russische president Vladimir Poetin heeft al gewaarschuwd dat groen licht voor die plannen een rechtstreekse oorlog tussen Rusland en de NAVO zou betekenen.
"De druk op Oekraïne om te onderhandelen, neemt toe", concludeert Trio. "Rusland lijkt daar weinig zin in te hebben. Poetin wacht op de verkiezingen in de VS, waar een mogelijke overwinning van Trump een doemscenario lijkt te worden voor Oekraïne. Rusland vecht dus door, ook al verliest het land grote hoeveelheden manschappen."
Zelenski wil niet toegeven aan die druk. Hij blijft aangeven dat Oekraïne in staat is Rusland af te slaan. Daarvoor heeft hij zijn westerse partners nodig, geeft hij aan. Op het socialemediaplatform X is hij alvast niet mals. "Oekraïne moet zijn posities aan de frontlinie versterken, zodat we de druk op Rusland kunnen opvoeren. Alleen op die manier komen we tot echte en eerlijke diplomatie."
"We hebben voldoende en kwaliteitsvolle langeafstandwapens nodig, waarvan de levering naar mijn mening wordt vertraagd door onze partners. In het Midden-Oosten zien we bijvoorbeeld dat het mogelijk is om mensenlevens te beschermen als bondgenoten zich verenigd tonen. Wat we nodig hebben in onze regio is meer vastberadenheid van onze partners, om de Russische terreur tot een einde te brengen."
