De N-VA en Vooruit willen het aantal zetels in het Vlaams Parlement terugbrengen van 124 naar 100. Het voorstel ligt op de tafel tijdens de lopende onderhandelingen over een nieuw Vlaams regeerakkoord. CD&V, dat ook aan tafel zit, is echter tegen. Nicolas Bouteca vindt dat een dergelijke hervorming niet gestuurd mag worden door particuliere partijbelangen.
Een Vlaams Parlement met 100 in plaats van 124 leden: wat kunnen de voor- en nadelen zijn?
Denny Baert
Gepubliceerd:
Tijdens de onderhandelingen over een nieuw Vlaams regeerakkkoord ligt het voorstel op tafel om het aantal volksvertegenwoordigers vanaf 2029 terug te brengen van 124 naar 100. Het was één van de opvallende knelpunten die deze week naar de media werden gelekt vanop de onderhandelingstafel.
Na afloop van de onderhandelingen, dinsdagavond, was CD&V-voorzitter Sammy Mahdi duidelijk niet opgezet met het lek. "Het standpunt over de modernisering van het parlement, daar zijn we altijd heel duidelijk over geweest: het parlement en de politiek moeten soberder zijn", zo zei Mahdi.
Het onderwerp zal morgen, donderdag, waarschijnlijk nog tot een pittige discussie leiden, wanneer de onderhandelaars van CD&V, Vooruit en N-VA weer rond de onderhandelingstafel gaan zitten.
Het idee voor een kleiner parlement dook in 2019 al op in een nota van N-VA-voorzitter Bart De Wever, terwijl de Vooruit-fractie daarover tijdens de afgelopen legislatuur een resolutie indiende. Zij zijn voor, terwijl CD&V er dus niet voor gewonnen is.
Zijn er te veel parlementsleden?
De N-VA, die de voorstellen op de formatietafel legde, en Vooruit zien de inkrimping als een efficiëntieoefening en wijzen erop dat Vlaanderen relatief veel parlementsleden per hoofd van de bevolking heeft.
Dat laatste beaamt Nicolas Bouteca, politicoloog aan de universiteit in Terzake: 1 Vlaams Parlementslid per 57.000 inwoners, zo heeft hij voorgerekend.
Voor het federale parlement is dat 1 volksvertegenwoordiger per 78.000 inwoners. Ter vergelijking neemt hij er de Nederlandse verhouding bij: daar hebben ze 1 parlementslid op 118.000 inwoners. Politicoloog Bouteca denkt dat het bij ons echt wel met minder kan. Hoeveel minder? Dat is voer voor discussie.
Is het een goede besparing?
Het voorstel om het aantal parlementsleden wordt door de N-VA en Vooruit verkocht als een besparingsmaatregel. En daar kunnen ook de radicaal-linkse en -rechtse partijen zich in vinden. Dat zei zowel Jos D’haese (PVDA) als Chris Janssens (Vlaams Belang) dinsdagmiddag in het VRT NWS-programma Villa Politica, vanuit het Vlaams Parlement.
Politicoloog Bouteca vindt dat dit inderdaad een belangrijke symbolische maatregel kan zijn naar de kiezers. Maar hij vindt dat deze discussie niet alleen moet gevoerd worden in termen van besparingen. Zo stelt hij zelf bijvoorbeeld voor om het bespaarde geld elders te investeren, bijvoorbeeld in de lokale politiek, om gemeenteraadsleden beter te betalen.
Waarom is CD&V tegen?
CD&V-voorzitter Sammy Mahdi is tegen de vermindering van het aantal zetels omdat de maatregel de “extreme partijen het best versterken en aan een meerderheid helpen”. En dat zou wel eens kunnen kloppen, blijkt uit een berekening van de krant De Tijd op basis van de vorige verkiezingsuitslag: Vlaams Belang zou in een kleiner parlement een meerderheid halen met de N-VA.
Vlaams Belang verwijt CD&V dat “het vasthoudt aan de postjes” en het aantal zetels niet wil verminderen omdat ze vreest parlementsleden te verliezen. En ook dat wordt bevestigd door de berekening van De Tijd: de christendemocraten zouden in verhouding de meeste zetels verliezen in het Vlaams Parlement.
Volgens Bart Dochy, zelf Vlaams Parlementslid voor CD&V én burgemeester van Ledegem in West-Vlaanderen, vreest zijn partij dat er geen goede volksvertegenwoordiging meer zou zijn van de landelijke gebieden in Vlaanderen. In een kleiner parlement zouden politici uit centrumsteden sterker vertegenwoordigd zijn. Omdat hij de Vlaamse onderhandelingen niet wil doorkruisen, sprak hij in Terzake nadrukkelijk op persoonlijke titel.
Bij de oppositie waarschuwt de radicaal-linkse PVDA dat een vermindering van het aantal zetels ertoe zou kunnen leiden dat kritische stemmen van kleinere partijen niet meer in het halfrond zouden geraken.
Nicolas Bouteca vindt dat een dergelijke hervorming niet gestuurd mag worden door particuliere partijbelangen. “Een parlement heeft 3 rollen: volksvertegenwoordiging, decreten maken en de regering controleren. De vraag is: met hoeveel parlementsleden moet je hiervoor zijn?”
