Hebben deze 4 politici al dronken achter het stuur gezeten? En wie wil lokaal besturen met Vlaams Belang? Dit was 'Eerste keus'

Vijftig jongeren die op 13 oktober voor het eerst mogen stemmen, mogen in een nieuwe reeks van het tv-programma ‘Eerste keus’ hun vragen voorleggen aan 12 politici. De eerste reeks van ‘Eerste keus’ maakte al duidelijk dat dit een sterk format is om te tonen wat er bij jongeren leeft.

In de 1e aflevering van het 2e seizoen, dit keer gepresenteerd door Fien Germijns en Pieterjan Smedt, werd deze 4 politici het vuur aan de schenen gelegd: Theo Francken (N-VA), Freya Van den Bossche (Voor Gent / Vooruit), Bart Tommelein (Trots op Oostende / Open VLD) en Guy D’haeseleer (Forza Ninove / Vlaams Belang). We pikken er 5 opvallende fragmenten uit.

Guy D'haeseleer werd op het einde van deze eerste aflevering geconfronteerd met het beruchte bericht dat hij 7 jaar geleden op Facebook zette en waarmee hij bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen kwaad bloed zette.

Om het jaarlijkse Breughelfestijn van Forza Ninove aan te kondigen, schreef D'haeseleer destijds op Facebook: "Vroeg op om de chocomousse klaar te maken voor ons Breughelfestijn. En het is niet van ’t paksken zenne", met daarbij een foto van een aantal zwemmende zwarte kinderen.

D’haeseleer vindt dat het bericht uit zijn context getrokken werd. Wat is die context dan? Volgens D’haeseleer kondigde hij het Breughelfestijn jaarlijks op ‘een ludieke manier’ aan. Zo was er eerder ook een aankondiging met rijstpap, waarbij dan Chinezen werden afgebeeld in rijstvelden. 

Hij geeft toe dat de chocomousse-post “een van zijn minder geslaagde grappen was” en hij zou dergelijke berichten nu niet meer posten “omdat ik weet dat er overal lange tenen zijn”.

Toen N-VA-voorzitter Bart De Wever na de vorige gemeenteraadsverkiezingen het hierboven vermelde Facebookbericht van Guy D’haeseleer te zien kreeg, sprak hij meteen zijn afkeer uit. 

De Wever verbood zijn lokale partijafdeling in Ninove meteen om samen te werken met Forza Ninove. De lijst van D’haeseleer had toen 40 procent van de stemmen gekregen in Ninove en lonkte naar de N-VA om er een meerderheid te vormen. “De kansen dat het gesprek tussen hen en Forza Ninove tot een goed einde komt, is na het zien van deze foto uiteraard sub zero”, klonk het toen uit de mond van De Wever.

Zoals altijd spreekt Francken zich principieel uit tegen het cordon sanitaire rondom het radicaal-rechtse Vlaams Belang, te meer omdat er in Zelzate en Borgerhout op dit moment wel bestuurd wordt met de radicaal-linkse PVDA.

En wat als Vlaams Belang ergens de grootste partij wordt en daardoor het initiatiefrecht heeft om een meerderheid op de been te brengen? Dan zou Francken ingaan op een gesprek met Vlaams Belang, om naar hen te luisteren. 

Terwijl hij Vlaams Belang om ideologische redenen niet uitsluit, botst Francken wel op een pragmatisch probleem. Als N-VA met hen ergens een coalitie zou sluiten, dan zou dat meteen een effect hebben op andere regeringsonderhandelingen: de onderhandelingen over een federale regering.

“Dan gaat het voor de Franstaligen bijna onmogelijk zijn om ons federaal nog aan boord te houden, want in Franstalig België is Vlaams Belang onbespreekbaar”, merkt Francken op. Daarmee echoot hij de woorden van zijn partijvoorzitter Bart De Wever, die als formateur een federale regering op de been probeert te krijgen en daarom zijn lokale partijafdelingen adviseerde om nu niet met Vlaams Belang samen te werken. 

Nathan, één van de 50 jongeren uit het programma ‘Eerste keus’ vraagt aan de politici die te gast zijn wat er volgens hen moet gebeuren met de standbeelden van Leopold II in de verschillende steden en gemeenten. Als student geschiedenis met Congolese roots vindt Nathan dat de standbeelden uit het straatbeeld moeten verdwijnen.

Tommelein is het niet eens met Nathan. De burgemeester van Oostende vindt dat “je de discussie, het gesprek en de duiding errond veel beter kunt voeren in de publieke ruimte.”

Vooruit is sinds dit jaar tégen het legaliseren van cannabis. Dat is een wijziging van het standpunt uit 2014, dat toen op een congres werd goedgekeurd. De jongerenafdeling van de partij is wel nog altijd voor het legaliseren van cannabis. Vandaar deze twee vragen:

Freya Van den Bossche bekent net als Theo Francken dat ze ooit al eens een joint gerookt heeft, toen ze veel jonger was. Maar op het vlak van legalisering van cannabisgebruik, volgt ze haar nieuwe partijlijn, en ze legt uit waarom ze zelf ook van standpunt veranderd is.

“Ik moet zeggen dat ik daar anders over ben beginnen te denken in de loop van de tijd”, zegt ze. En dat komt door haar ervaring als psychologe. Omdat ze naar eigen zeggen heel wat jongeren heeft begeleid die door een zware depressie of psychose zijn gegaan door cannabisgebruik

Maar dat wil niet zeggen dat ze achter de gebruikers aan wil gaan, nuanceert ze. En ook dat is in lijn met het partijstandpunt terzake, dat het volledig uitroeien van drugs een illusie vindt. De partij pleit ervoor dat mensen die aan drugs verslaafd zijn en daardoor in de problemen geraken geholpen worden om af te kicken.

Terwijl cannabis illegaal is, kwam er in ‘Eerste keus’ tot slot ook een vraag over het gebruik van de bekendste legale drug alcohol.

Als student Geneeskunde ligt Milan uit Poederlee wakker van verkeersveiligheid. Daarom is hij heel erg tegen mensen die drinken voordat ze in een auto stappen en roept hij op voor nultolerantie.

Freya Van den Bossche denkt niet dat ze dat al gedaan heeft, al heeft ze wel al gereden nadat ze een aperitief heeft gedronken. Theo Francken en Guy D’haeseleer bekennen dat ze dat ooit wel gedaan hebben terwijl ze dit nu niet meer zouden doen. D’haeseleer voegt eraan toe dat hij al 4,5 jaar geen alcohol meer drinkt. 

Ook Bart Tommelein zegt dat hij de laatste 20 à 25 jaar niet meer rijdt nadat hij gedronken heeft. “Ik geef eerlijk toe: ook omdat ik een publieke functie heb.” Maar los daarvan vindt hij het ook niet kunnen. 

Terwijl Vooruit al langer pleit voor nultolerantie in het verkeer, hebben de andere partijen daar hun bedenkingen bij. Zowel Francken als D’haeseleer vinden dat de huidige regels streng genoeg zijn. Francken benadrukt dat een goede handhaving van de huidige regels en een hardere aanpak van recidivisten ons al een heel eind zouden brengen.