In Libanon heerst veel solidariteit en zijn heel wat initiatieven om mensen die op de vlucht zijn te helpen nu Israël het land bombardeert. Dat zegt Tara Kenkhuis, een Nederlandse journaliste die al sinds 2015 in Beiroet woont en werkt. Volgens haar zijn de Libanezen bang dat de situatie verder zal escaleren. Dat zegt ook Marie-Thérèse Hanna die in Beiroet woont. "Iedereen vlucht naar veiligere plaatsen."
"Iedereen is op zoek naar veilige plek": Marie-Thérèse en Tara vertellen over chaos, angst én solidariteit in Beiroet
"In Beiroet was het deze ochtend opvallend stil. Iedereen kon eindelijk slapen, want er zijn tot diep in de nacht bommen gevallen", zegt Kenkhuis. "Je merkt dat mensen die dat konden, al vertrokken zijn. Het is heel rustig op straat, want mensen blijven ook veel meer binnenshuis. Mensen werken thuis en de scholen en universiteiten zijn dicht."
"Er zijn vannacht ook heel veel mensen uit het zuiden gevlucht naar Beiroet en meer noordelijke gebieden", gaat ze verder. "Zij hebben heel de nacht in de file gestaan, hebben in hun auto moeten slapen en zijn op zoek naar huizen waar ze kunnen verblijven, bijvoorbeeld bij vrienden of familie."
Dat veel mensen op de vlucht zijn, merkt ook Marie-Thérèse Hanna. "Er is veel chaos in het verkeer. Mensen vluchten naar hopelijk minder gevaarlijke plaatsen", vertelt het jonge model dat in Libanon woont. "Iedereen op straat is hopeloos op zoek naar werk."
De aanval van gisteren bracht het trauma van de ontploffing in Beiroet naar boven bij Marie-Thérèse. "Ik heb er 3 jaar over gedaan om verlost te geraken van de angststoornissen en paniekaanvallen. Nu zijn ze terug. Alle Libanezen zullen voor de rest van het leven met deze angst moeten omgaan."
Solidariteit en eenheid
Kenkhuis merkt vooral op dat er enorm veel solidariteit onder de Libanezen is. "Gisteren, meteen nadat de eerste bommen vielen, deden influencers oproepen op sociale media. Ze vroegen onder andere om je nummer door te geven als je je huis beschikbaar kon stellen", aldus Kenkhuis.
"Er zijn nu enorme WhatsApp-groepen en lijsten op sociale media met telefoonnummers van burgers die je kan bellen als je op de vlucht bent", zegt ze. "Binnen enkele minuten was dat op poten gezet. Dat is het enige dat mooi is aan dit gebeuren."
Voor Marie-Thérèse valt het ook op dat mensen elkaar helpen. "Mensen stellen hun huis beschikbaar voor mensen die op de vlucht zijn en scholen zijn open waar iedereen kan overnachten. Alleen weet niemand waar het nog veilig is en waar niet."
Niets kan mensen zo verenigen als een gemeenschappelijke vijand
Tara Kenkhuis, Nederlandse journaliste in de Libanese hoofdstad Beiroet
"De Libanezen zijn op elkaar aangewezen", gaat ze verder. "De Libanese overheid heeft op dit moment nog geen gecentraliseerd initiatief genomen, naast het tellen van de slachtoffers en het sluiten van de scholen. Sommige scholen en universiteiten hebben op eigen initiatief besloten om de deuren te openen voor mensen die op de vlucht zijn."
De radicale sjiitische militie Hezbollah, die ook een politieke vleugel heeft, is volgens Kenkhuis zeker niet bij alle Libanezen populair. "Kritische stemmen tegen Hezbollah zijn er altijd geweest: zo is er nu kritiek op deze strijd, maar al langer kritiek op de positie van Hezbollah als 'een staat in de staat'."
"Libanon is een erg verdeeld land", vertelt ze. "Maar dat neemt niet weg dat niets mensen zo kan verenigen als een gemeenschappelijk vijand. Gebombardeerd worden door zo'n gemeenschappelijke vijand doet mensen samenkomen."
"Ik zag vanochtend nog een bericht van een van de bekendste christelijke influencers van het land, die zijn achterban oproept om hun huizen open te stellen voor vluchtende Libanezen. Hij roept op om nu eenheid te creëren, in een land waar dat lang niet bestaan heeft."
Angst onder de Libanezen
De mensen in Libanon hebben het volgens Kenkhuis al over "een totale oorlog met Israël". "Zeker gisteren was dat zo, tijdens de grote aanval van Israël. Het is vooral zo onvoorspelbaar wat er nu verder zal gebeuren."
Zo zijn de Libanezen volgens haar bang voor een situatie die gelijkaardig is aan wat er in de Gazastrook gebeurde. "Eerst zeggen mensen dat ze moeten evacueren en dan bombarderen, ook waar die evacuaties plaatsvinden. Daarna volgde een grondinvasie in de Gazastrook, dus ook daar zijn veel mensen hier bang voor."
"Tot nu toe blijven de bombardementen redelijk beperkt tot sjiitische wijken in Beiroet. Daar wonen veel sjiitische moslims, van wie er ook veel op Hezbollah gestemd hebben de afgelopen jaren. Maar dat betekent niet dat iedereen daar wapens van Hezbollah onder zijn huis verstopt. In de Israëlische retoriek worden deze onschuldige burgers nu allemaal afgestempeld als mogelijke terroristen."
Elke keer wanneer ik een vliegtuig hoor, weet ik niet waar het naartoe gaat of waar de bommen vallen
Marie-Thérèse
Voor Marie-Thérèse heeft de kritieke toestand vooral effect op de mentale gezondheid. "We gaan allemaal door een emotionele rollercoaster. We leven in angst en pijn en weten niet waar we naartoe moeten. Elke keer wanneer een vliegtuig hoor, weet ik niet waar het naartoe gaat of waar de bommen vallen."
De situatie wordt steeds moeilijker. "Het voelt heel verstikkend, alsof we niet kunnen ademhalen." Toch blijft ze hoop vinden. "Hoe groot de chaos ook is en hoe deze situatie ook zal eindigen, Jezus blijft controle hebben over ons. Alle Libanezen houden aan die hoop vast."
Ze hoopt dan ook dat niemand de situatie in Libanon vergeet. "Iedereen moet hierover blijven praten. Mensen verliezen hun dierbaren en huizen. Terwijl de regering zich geen zorgen maakt om onze basisbehoeften, blijven Libanezen vasthouden aan die ene procent hoop."
"Laten zien wat hier gebeurt"
Of ze zelf Libanon zal verlaten, weet Kenkhuis nog niet. "Ik volg het nieuws en kijk hoelang ik me hier veilig voel. Ik woon in een christelijke wijk, die tamelijk rustig en geen doelwit van Israël is."
"Het blijft een heel moeilijke beslissing", zegt ze. "Dit is mijn thuis en ik vind het belangrijk om andere mensen te laten zien wat hier gebeurt."