Handelaars zijn verplicht om zowel cash geld als een elektronisch betaalmiddel te aanvaarden. Maar parkeermeters mogen cash geld weigeren. "Als er niemand fysiek aanwezig is, mag cash geweigerd worden", legt Lien Meurisse van de Federale Overheidsdienst Economie uit. En steden en gemeenten kiezen dan weer vaak voor cashless systemen om de veiligheid te garanderen. Ook dat mag.
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. In het consumentenprogramma 'WinWin' op Radio2 geeft hij tips om je leven als consument slimmer en goedkoper te maken. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Volgens een Europese richtlijn moet je als handelaar verplicht cash aanvaarden. Sinds 1 april 2024 kreeg die richtlijn in ons land een wettelijke basis. "Je moet altijd cash naast elektronisch betalen aanvaarden, als er fysieke aanwezigheid is van beide partijen, van verkoper en koper", legt Lien Meurisse uit.
Parkeermeters met cash zijn vaker doelwit van vandalisme en diefstal. Het geldtransport houdt ook altijd een risico in. Daarom kiezen we voor cashless betaalsystemen
Nathalie Debast, VVSG
"Parkeerbedrijven zijn ook handelaars, maar mogen cash weigeren als er niemand fysiek aanwezig is in de garage. Daarmee overtreden ze die wet niet. Dan kom je in dezelfde situatie als online shoppen of betalen bij brood- of drankautomaten, bijvoorbeeld."
Lien Meurisse benadrukt wel dat die wetgeving niet van toepassing is op bovengrondse parkeerplaatsen waarbij je openbare ruimte huurt. "Die plaatsen vallen buiten de wetgeving inzake cash aanvaarden. Zij zijn de verantwoordelijkheid van steden en gemeenten. De FOD Economie kan daar niets over zeggen."
Steden en gemeenten: cash weigeren vanwege de veiligheid
Parkeerautomaten op de openbare weg vallen dus onder de bevoegdheid van steden en gemeenten. Nathalie Debast van VVSG: "Ook bij parkeerautomaten gaan wij steeds vaker naar het 'cashless' systeem. Wij kiezen voor betalen met bankkaart of met een app liever dan met munten en biljetten, omdat automaten waar je met cash kan betalen vaker het doelwit zijn van diefstal en vandalisme. We kiezen dus voor veiligheid." En die veiligheid is een wettelijke reden om cash geld te weigeren.
"Ook de ophaling van dat cash geld uit de verspreide parkeerautomaten is risicovol, erg duur en moeilijk werkbaar: de opgehaalde bedragen moeten kloppen en de automaten moeten na leging blijven werken. Bij defect geven de geldtransportfirma's en de parkeerautomatenfirma's elkaar daarvoor de schuld."
In de meeste steden en gemeenten vind je wel nog enkele parkeerautomaten waar je cash kan betalen. "Je moet gewoon wat langer zoeken. Doe dat zeker als je geen bankkaart of app hebt, want alleen zo vermijd je een boete. In de praktijk gebeurt het zelden dat mensen met een auto geen bankkaart bij hebben, want je moet bijvoorbeeld ook om te tanken, een kaart bij hebben."
De keuze voor 'cashless'
Steden en gemeenten kiezen bewust voor de digitale sprong - en dus voor betalingen via apps of met de bankkaart. Zo zal je binnenkort in Antwerpen en Aalst enkel nog 'cashless' kunnen parkeren.
"Wij helpen graag mensen die hierover wat onzeker of onwennig zijn. Wij nemen allerlei initiatieven om de digitale kloof te dichten. Maar over het algemeen krijgen we hier weinig klachten over."
Nog maar 1 boete
Sinds de invoering van de wet op verplicht cash én elektronisch betalen in handelszaken met fysieke aanwezigheid van verkoper en koper, kreeg de FOD Economie nog maar 360 meldingen van inbreuken en stelde ze 11 inbreuken vast. Lien Meurisse: "Er werd nog maar 1 proces-verbaal uitgeschreven. Het is logisch dat die cijfers zo laag zijn, omdat de wet nog maar enkele maanden bestaat. We moeten ook bij elke vaststelling eerst een waarschuwing geven en dan een tweede keer controleren. Slechts bij een tweede vaststelling, mag een boete volgen. Boetes beginnen bij minimum 26 euro en kunnen oplopen tot maximum 40.000 euro."
