'Cash is freedom' op de menukaart zetten en zo aangeven dat je enkel cash wil betaald worden, mag dat? In principe niet, want handelaars zijn verplicht een elektronisch betaalmiddel aan te bieden. Tegelijk blijft ook cash een wettig betaalmiddel. Dit jaar zijn er al 785 meldingen ingediend over handelaars die zich (mogelijk) niet aan de regels houden. Dat meldt de FOD Economie aan WinWin.
Al bijna 800 meldingen over handelaars die cash of elektronisch betalen weigeren: "Op de menukaart stond 'cash is freedom'"
Els Kesteleyn
Gepubliceerd:
Toen Henk* uit Mechelen met zijn gezin naar het provinciedomein van Kessel-Lo ging en een pedalo wilde huren, kon hij enkel met bankkaart of Payconiq betalen. "Ik heb daar toen niet moeilijk over gedaan, maar dat mag toch niet?"
Voor dit jaar kregen we al 266 meldingen over de weigering van cash en 519 over de weigering van elektronisch betalen
Lien Meurisse, FOD economie
Ook Elise* heeft een gelijkaardig verhaal, maar dan andersom: "Toen ik op een terrasje op de Gentse Feesten belandde, stond op de kaart: 'Cash is freedom'." Daarmee gaf de bareigenaar aan dat hij liefst cash betaald werd. "In kleine lettertjes stond er wel bij dat bij gebrek aan cash, je aan de bar een rekeningnummer kon vragen om een overschrijving te doen. Maar dat vond ik een te grote drempel."
Dit jaar al 785 meldingen
Henk en Elise zijn niet de enige die melding geven van mogelijke overtredingen. "De economische inspectie ontving in 2024 al 266 meldingen over de weigering van cash en 519 over de weigering van elektronisch betalen", zegt Lien Meurisse. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat die allemaal terecht waren. "182 van de 519 waren effectief een inbreuk op het verplicht ter beschikking stellen van een elektronisch betaalmiddel."
Voor cash werden er maar 8 overtredingen vastgesteld. "Dat zijn er zo weinig, omdat het verbod op cash weigeren pas in 2024 in werking trad." Niet alle meldingen zijn dus ook effectief overtredingen.
Een overschrijving is ook een elektronisch betaalmiddel
Lien Meurisse, FOD economie
"Dat is bijvoorbeeld zo voor de melding van Elise over het café in Gent", zegt Meurisse. "Het lijkt of dat cafeetje niet in orde is, maar door die kleine lettertjes zijn ze dat vermoedelijk wel, maar dat zouden we eerst moeten onderzoeken. Een overschrijving is namelijk ook een vorm van elektronisch betalen."
De FOD Economie stelt vast dat niet alleen kleine bars een bankoverschrijving aanbieden: "Ik zag het ook al bij schoonheidsspecialisten en bakkers. Dan hangt er een papier op met een rekeningnummer waarop je kan overschrijven."
De regel is eenvoudig: als consument moet je de optie hebben tussen cash of elektronisch. De ondernemer mag zonder te misleiden wel zijn voorkeur voor een betaling in de verf zetten. "Vind je dat je benadeeld bent, dan kan je dat melden bij consumerconnect . Wij kunnen dat dan onderzoeken, zeker als er veel meldingen zijn over dezelfde firma."
Is een provinciaal domein ook een onderneming?
Hoe zit het dan met de pedalo van Henk? "Je zou kunnen denken dat de regels anders zijn voor een provinciaal domein, maar dat is toch niet zo", zocht Lien Meurisse uit. "Met onderneming bedoelen we echt wel alle natuurlijke of rechtspersonen met een duurzaam economisch doel."
Daar horen dus ook verenigingen bij, maar ook overheden die economische activiteiten organiseren voor consumenten zoals het beheer van een zwembad, bibliotheek, sportclub of cultureel centrum. "Normaalgezien valt een provinciaal domein ook onder een door de overheid georganiseerde activiteit en had Henk ook cash moeten kunnen betalen voor de huur van de pedalo."
Uitzonderingen waarin cash wel geweigerd mag worden
Er zijn een aantal situaties waarin een ondernemer wel cash mag weigeren. Die zet de FOD Economie nog eens netjes op een rij:
Stel dat je een apotheek bent in een onveilige omgeving, dan mag je zeggen dat je tijdelijk geen cash aanvaardt. Met andere woorden: geen cash als het niet veilig is. Maar die maatregel mag niet blijvend zijn.
Je mag volgens de wet als ondernemer weigeren om meer dan 50 muntstukken te aanvaarden.
Als het bedrag onevenredig is met de prijs. Bijvoorbeeld: je koopt iets voor 20 euro en wil betalen met 500 euro, dan mag dat geweigerd worden.
Als er een vermoeden van valsheid is.
Als het gaat om een hoger bedrag dan 3.000 euro in cash.
*Elise en Henk zijn niet de echte namen van de getuigen. Hun identiteit is bekend bij de redactie.
