Het Brugse orkest Anima Eterna heeft de banden met oprichter en bezieler Jos Van Immerseel (78) radicaal doorgeknipt na "aanhoudend agressief gedrag" en "het niet nakomen van zakelijke afspraken". "Het nieuws slaat in als een bom. Anima Eterna zoekt al jaren andere mensen om het orkest te leiden, maar Jos bleef altijd een bepalende rol spelen", reageert Klara-presentator Marc Janssens.
Ontslag Van Immerseel slaat in als een bom: "Reus uit klassieke muziek kon niet loslaten"
Bijna 40 jaar nadat Jos Van Immerseel het ensemble Anima Eterna heeft opgericht, wordt de dirigent door het bestuur op de keien gezet. "Het ontslag is een verrassing. Er worden ook harde woorden gebruikt. Naast aanhoudend agressief gedrag is er ook sprake van het niet nakomen van zakelijke afspraken", reageert Marc Janssens van Klara in De Wereld Vandaag op Radio 1.
Volgens Janssens heeft de 78-jarige Van Immerseel niet kunnen aanvaarden dat zijn ensemble door andere dirigenten zou worden geleid. "Hij heeft wel 'ja' geknikt, maar niet 'ja' gedaan. Hij bleef tegenwerken en dan heeft het bestuur ingegrepen. De situatie was geëtter voor het ensemble."
Jos Van Immerseel is een van de grote orkestleiders van de afgelopen halve eeuw, zoals Sigiswald Kuijken (La Petite Bande) en Philippe Herreweghe (Collegium Vocale). "Dat zijn sterke persoonlijkheden. Van Immerseel werd 40 jaar op handen gedragen en op een voetstuk geplaatst. Er is altijd naar opgekeken. Dat is een reus die ook in het buitenland geëerd wordt."
"Een reus is iemand die van heel hoog naar beneden kijkt en die denkt dat alles ongeveer hetzelfde blijft. Dat gaat dus niet. Ze blijven ook steken in het beeld van de ensembles die ze zelf opgericht hebben en ze kunnen moeilijk loslaten", zegt Marc Janssens.
Zo jammer dat de geschiedenis van zijn ensemble op deze manier moet eindigen
Marc Janssens
Marc Janssens betreurt dat heel wat grote namen uit de klassieke muziek en bij uitbreiding de culturele sector het moeilijk hebben om hun erfenis door te geven. "Het is zo jammer dat de geschiedenis van Van Immerseel bij Anima Eterna op deze manier moet eindigen."
Janssens ziet een rode draad in de verhalen waarin gerespecteerde artiesten gehekeld worden voor mogelijk toxisch gedrag op de werkvloer. De voorbije jaren kwamen ook Jan Fabre, Ivo Van Hove en Anne Teresa De Keersmaeker in opspraak.
"Het gaat om een generatie die tientallen jaren lang niet tegengesproken werd. Je mocht blij zijn als je bijvoorbeeld in het ensemble Anima Eterna mocht spelen. Heel veel mensen hebben van die generatie veel geleerd, maar het bleek voor die generatie heel moeilijk om de grenzen te bewaken."
Nieuwe kansen
Daarnaast hebben de bekende namen ook jarenlang het financieel terrein bezet. "Het gaat om gesubsidieerde ensembles en de overheid kan het geld maar aan bepaalde ensembles geven. Er is vaak opgeroepen om meer jonge ensembles te ondersteunen."
"Het is een maandag waarop we dooreengeschud worden, maar ik hoop dat dit ook een nieuwe kans biedt, ook aan jongere generaties. Het komt er absoluut op aan om het op een andere manier te doen. Niet artistiek, want ik heb heel veel waardering voor de oudere generatie, maar menselijk gesproken hoop ik dat de nieuwe generatie het op een andere manier doet", besluit Janssens.
Orkest Anima Eterna Brugge stopt de samenwerking met oprichter-dirigent Jos Van Immerseel