Verschillende basisscholen in Brussel kiezen voor 4 dagen les in plaats van 5 door lerarentekort

Martine Van Lier is coördinerend directeur van 5 Brusselse basisscholen in Sint-Jans-Molenbeek. Maar liefst 2 van die stedelijke scholen starten dit schooljaar met een 4/5e lesweek. De directeur neemt de maatregel vanwege het lerarentekort en ziet er de voordelen van in. "We hebben een aantal mensen die wilden vertrekken, kunnen houden én we hebben er een aantal kunnen aantrekken", zegt ze. Zo is de maatregel volgens haar bijvoorbeeld voordelig voor leerkrachten die pendelen vanuit Vlaanderen en dat nu slechts 4 dagen moeten doen. "Ook minder mensen kiezen voor een verlofstelsel, zodat je ze niet hoeft te vervangen."

Van Lier is niet de enige die de maatregel neemt, want ook enkele andere Brusselse basisscholen kiezen vanaf nu voor een 4/5e lesweek. 5 GO!-scholen in Brussel startten er zelfs vorig schooljaar al mee en elk van die scholen houdt de praktijk dit schooljaar aan.

De Bloeiende Kerselaar, een kleuter- en lagere school van het GO! in Watermaal-Bosvoorde, gaat zo al het 2e schooljaar met 4 lesdagen per week in. Directeur Kristel Derdelinckx vertelt dat ze een goed gevoel heeft bij de nieuwe aanpak. "Wij als team hebben dat zeer positief ervaren, maar ook de ouderraad is zeer nauw betrokken bij dit project."

Toch vertelt Derdelinckx dat de school de maatregel uit noodzaak nam. "Anders hadden wij deze stap nooit gezet", zegt ze. "2 jaar geleden hadden wij een enorm personeelstekort en raakte mijn woensdagvoormiddag niet ingevuld, onder meer omdat sommige collega's deze job combineren met een andere job."

Dat de school nu nog 4 lesdagen overhoudt, maakt het systeem ook volgens Derdelinckx aantrekkelijker voor leerkrachten. "Zo spelen de tijd en de kostprijs van het pendelen naar Brussel mee."

"Bovendien is de 'work-life balance' (een gezond evenwicht tussen werk en privé, red.) nu belangrijk voor de meeste gezinnen: er gaat heel wat energie verloren als je een 5e dag naar Brussel komt", vertelt ze.  "Er zijn ook verschillende collega's die hun administratie nu op woensdagvoormiddag verwerken, waar ze dat anders na het pendelen of in het weekend moesten doen."

De 4 lesuren die de leerlingen van de Bloeiende Kerselaar vroeger op woensdag volgden, zijn nu verdeeld over de andere weekdagen: op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag is er telkens 1 lestijd extra. "Daardoor starten de lessen een kwartier vroeger, stoppen we 20 minuten later en hebben we de middagpauze ingekort: van 1 uur en 15 minuten naar 1 uur."

In het begin was dat nieuwe systeem even wennen, volgens Derdelinckx. "Zo was er wat ongerustheid in het 1e leerjaar, omdat het daar de gewoonte was dagelijks een nieuw woordje aan te leren. Maar op het einde van het schooljaar konden we vaststellen dat onze kinderen de leerinhouden heel goed beheersen."

En of leerkrachten niet te vermoeid zijn na zo'n lange dag? "In het begin leek dat even zo, maar het was vooral een grote aanpassing omdat het ook samenliep met het begin van het schooljaar. Nu loopt dat allemaal vlot en heeft iedereen zijn routine gevonden. We hebben daar heel veel evaluaties over gedaan, ook bij onze leerkrachten."

"In de namiddagen focussen we nu vooral op het inoefenen van de lesinhoud. Dat was in het begin ook aanpassen voor de collega’s, maar op zich kan ik enkel van positieve reacties spreken."

Op de vrije woensdagvoormiddag kunnen de leerlingen wel naar school komen: heel wat extra organisatie voor de directie, volgens Derdelinckx. "Wij moeten dat op zich niet doen, maar wilden graag iets terugdoen naar onze ouders toe. Onze naschoolse opvang gaat nu ook op woensdagvoormiddag door en wij organiseren daarbinnen heel wat extra activiteiten."

"We bieden 13 workshops aan: sportieve, creatieve, muzische... Zo heeft de muziekacademie al jaren een filiaal op ons domein en hebben zij nu een deel van hun lessen naar woensdagvoormiddag verplaatst. De kinderen die er les volgen, moeten dus niet meer na schooltijd naar de muziekacademie.

"Verder zijn er bijvoorbeeld schaaklessen, die erg populair zijn, en taallessen. Die houden we enerzijds om de Nederlandse taal en de ontwikkeling van de kinderen verder te stimuleren, maar er is vanuit de ouders ook veel vraag naar. Zo organiseren wij voor onze kleuters al lessen Engels."

Gratis zijn die extra activiteiten niet. "Het gaat om extra lesgevers uit de buurt. De workshops worden doorgerekend naar de ouders, maar wij proberen die prijzen zo laag mogelijk te houden via subsidieaanvragen."

Derdelinckx heeft geen weet van kinderen die niet deelnemen aan de workshops omdat hun ouders dat niet kunnen betalen. "Vorig jaar nam toch 80 procent van de kinderen deel aan de workshops, tot zelfs 88 procent bij de kleuters.". 

"We hebben het gevoel dat sommige ouders met elkaar afspreken om de kinderen woensdagvoormiddag wat activiteiten te laten plannen of dat ze zelf oplossingen bedenken voor de woensdagen", vertelt ze. "Ouders kunnen hun kinderen vanaf nu inschrijven voor de lessenreeksen tot eind januari en later voor de reeksen die van februari tot juni lopen."

Vandaag organiseert de school de workshops voor de 1e keer dit schooljaar "Niet alle kinderen komen, maar het is toch een hele organisatie: alle groepen moeten naar een ander lokaal", vertelt Derdelinckx. "Zo heb ik opnieuw een beetje een 1e schooldag-gevoel."