Eindelijk duidelijkheid na 3 maanden in ISS-ruimtestation: gestrande astronauten keren in februari terug met ruimteschip van SpaceX

"NASA heeft beslist dat Butch en Suni in februari zullen terugkeren." Met die woorden hakte NASA-baas Bill Nelson vandaag de knoop door na maanden van onzekerheid voor de gestrande astronauten Sunita Williams (58) en Butch Wilmore (61) in het internationaal ruimtestation ISS. 

Ze zullen dus niet terugkeren met de Starliner-ruimtecapsule van Boeing die technische defecten vertoonde bij de heenvlucht in juni. NASA vindt het risico te groot. Zo vielen tijdens die heenvlucht 5 van de 28 stuwmotoren uit. Zelfs na maandenlang onderzoek is nog steeds niet duidelijk wat het probleem precies veroorzaakt heeft. 

"We hebben in het verleden fouten gemaakt", vervolgde Nelson op de persconferentie. "We hebben 2 Space Shuttles verloren doordat we geen bedrijfscultuur hadden waarin iedereen vrijuit kon spreken. Nu hebben we onze werknemers op het hart gedrukt dat ze eventuele bezwaren op tafel moeten leggen."

Een nieuwe ramp wil NASA absoluut vermijden. "Zelfs op z'n veiligst en meest routineus is ruimtevaart riskant. En een testvlucht (zoals deze, red.) is per definitie noch veilig, noch routineus. Veiligheid is onze basiswaarde."

"Dit was absoluut geen gemakkelijke beslissing, maar absoluut de juiste", vulde Nelsons rechterhand Jim Free aan.

NASA kiest dus voor zekerheid. Het zal de Starliner-capsule onbemand terug naar de aarde halen. De 2 astronauten zullen in februari terugkeren naar de aarde met de Crew 9-missie van SpaceX. Ze zullen dan 9 maanden doorgebracht hebben in de ruimte in plaats van de voorziene week.

Williams (58) en Wilmore (61) kwamen op 6 juni aan op het ISS, voor een testmissie met de Starliner. Het was de bedoeling dat ze er 8 dagen zouden blijven, maar een resem technische defecten besliste daar dus anders over. Zo was er het probleem met de stuwmotoren, maar er werden ook 3 heliumlekken ontdekt.

Door die problemen moest de automatische piloot tijdens de heenvlucht uitgeschakeld worden, en moesten de astronauten de capsule handmatig koppelen aan het ISS. Nadat een eerste poging mislukte, slaagden ze daar bij een tweede poging toch in.

Volgens Boeing, de producent van de ruimtecapsule, waren geen van de ontdekte problemen ernstig. Toch wilde het eerst de oorzaak achterhalen voor het het duo liet terugkeren naar de aarde met de Starliner. Dat is dus tot vandaag nog niet gelukt.

Tijdens de persconferentie vandaag gooide NASA uitvoerig met bloemetjes naar het onfortuinlijke Boeing. "Ik heb net gepraat met de nieuwe Boeing-CEO Kelly Ortberg", zei NASA-baas Nelson. "Ik heb hem gezegd hoe goed Boeing gewerkt heeft met ons team." Hij benadrukte dat NASA ook in de toekomst blijft rekenen op Boeing.

Maar voor Boeing smaakt de Starliner-saga erg zuur, zeker aangezien uitgerekend de grote concurrent SpaceX voor de oplossing moet zorgen. Die 2 privébedrijven tekenden in 2014 een contract met NASA om ruimteschepen te ontwikkelen waarmee Amerikaanse astronauten naar het ISS gebracht kunnen worden.

Boeing kreeg daarbij bijna dubbel zoveel werkingsmiddelen toegestopt als SpaceX: 4,2 miljard dollar tegenover "slechts" 2,6 miljard dollar. Toch staat SpaceX intussen al veel verder. Het voert sinds 2020 bemande vluchten naar het ISS uit - de teller staat intussen op 13. Boeing zit daarentegen nog steeds in de testfase.

Voor Boeing betekent deze saga nieuwe reputatieschade, nadat ook de vliegtuigafdeling het de voorbije jaren zwaar te verduren kreeg. Zo was het Boeing-model 737 MAX betrokken bij 2 vliegtuigrampen in 2018 en 2019, waarbij 346 doden vielen. Sindsdien haalt de vliegtuigbouwer met de regelmaat van de klok het nieuws door technische defecten en productieproblemen.

Toch heeft NASA er alle baat bij dat Boeing ook na dit debacle aan boord blijft. Anders is het aangewezen op slechts 1 privépartner: SpaceX, dat geleid wordt door de wispelturige Elon Musk.