Terwijl het Oekraïense offensief in de regio Koersk onverminderd voortduurt, blijft het Russische leger vooruitgang boeken aan het oostfront in Oekraïne. De afgelopen dagen heeft Kiev tientallen aanvallen gemeld aan het front bij de strategisch belangrijke plaats Pokrovsk. Alle inwoners moeten de stad verlaten, maar extra troepen lijken voorlopig niet op komst. Geeft Oekraïne de stad te makkelijk uit handen, of is er iets anders aan de hand?
Geeft Oekraïne stad in eigen land te makkelijk uit handen door offensief in Rusland? "Er zit een strategie achter"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Het Oekraïense leger heeft gemeld dat Rusland op 1 dag tijd 46 aanvallen heeft uitgevoerd op de frontlinie bij Pokrovsk, een belangrijke logistieke stad van zo'n 50.000 inwoners. Bij die aanvallen zouden 238 Russische troepen gedood of gevangengenomen zijn, meldt Kiev.
Voor Oekraïne is het alvast duidelijk: Rusland heeft zijn zinnen gezet op de stad Pokrovsk. Toch kiest het Oekraïense leger er (bewust) voor om voorlopig geen extra troepen naar het oostfront te zenden.
Russische pletwals
"Het tempo van de operaties van het Russische leger neemt daar toe", zegt Tom Simoens, docent Geschiedenis aan de Koninklijke Militaire School (KMS), in De Ochtend op Radio 1. "Rusland heeft er de voorbije weken zo'n 9 kilometer veroverd, ongeveer 3 kilometer per week dus. Naar Oekraïense en Russische standaarden is dat behoorlijk veel."
Oekraïne lijkt voorlopig niet in staat om de Russische opmars aan het oostfront te stoppen. "Het lijkt erop dat Oekraïne dusdanig veel middelen afleidt naar de regio Koersk, dat het niet in staat is om de trage Russische pletwals in het oosten te stoppen."
De afgelopen week hebben Russische troepen verschillende plaatsjes, zoals het Oekraïense stadje Njoe-Jork, ingenomen op weg naar de stad Pokrovsk. Njoe-Jork ligt op een spoorlijn richting Slovjansk, samen met Pokrovsk en Kramatorsk een van de steden waar de Russen hun zinnen op gezet hebben.
Door de spoorlijn zijn de steden vooral van logistiek belang, maar die steden veroveren, zou Rusland ook dicht bij het grote doel brengen: de hele Donbas innemen.
"De toestand is er moeilijk", erkent de Oekraïense president Zelenski. Al lijkt die voorlopig niet van plan om extra troepen te zenden naar de regio. "Een deel van het plan achter het Oekraïense offensief in Koersk was dat het Russische leger troepen zou verplaatsen van het oosten om te gaan vechten in het noorden. Dat afleidingsmanoeuvre is voorlopig niet aan het lukken. Rusland heeft geen troepen weggehaald aan het oostfront, terwijl ik wel denk dat Oekraïne daar troepen heeft verplaatst om te gaan vechten in Koersk."
De situatie is uitgemond in een uithoudingsstrijd. Wie zal het eerst toegeven? "Het is een hersenspelletje", zegt Simoens. "Wie het eerst met de ogen knippert, is eigenlijk verloren."
Roekeloos of uitgekiende strategie?
Voorlopig lijkt Oekraïne alvast niet onder de indruk van de Russische opmars. Het lijkt vastberaden om het offensief in de regio Koersk verder te zetten, ook al loopt het daarmee het risico om de stad Pokrovsk te verliezen. Een roekeloze beslissing? Of schuilt er wel degelijk een strategie achter?
"Ik denk dat Oekraïne echt wel een langetermijnperspectief hanteert", denkt Simoens. "Je merkt dat aan de vele strategische campagnes op zee en in de lucht, gericht tegen de Krim en tegen de vele Russische olieraffinaderijen, brandstofdepots, vliegvelden, treinstations, het elektriciteitsnetwerk... Die aanvallen hebben een grote impact op de Russische economie, het maatschappelijk systeem, en zelfs de Russische politiek vertoont breukjes na het offensief in Koersk."
Het is bovendien lang niet zeker dat Rusland de gezapige opmars in Oost-Oekraïne kan volhouden. Volgens de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW) is het best mogelijk dat het Russische offensief in Oekraïne de komende weken zijn hoogtepunt bereikt.
Ondanks de vooruitgang die troepen boeken in de Donetsk-oblast, moet de bevoorrading van het leger die opmars ook kunnen volgen.
En stel dat Rusland erin slaagt om Pokrovsk te veroveren, dan moeten de Russische troepen er ook in slagen om dat zo te houden. Dat is niet zo eenvoudig, meent Simoens. "Als je een blik werpt op de kaart van Oekraïne, dan is de opmars van Rusland precies een uitgestoken vinger. Het is een kwetsbaar gebied. Het Oekraïense leger kan beslissen om het zowel vanuit het noorden als vanuit het zuiden aan te vallen."
Al zijn er - na de stunt van Oekraïne in Koersk - ook nog andere mogelijke scenario's waarop het conflict kan evolueren. "Oekraïne kan beslissen om die regio uiteindelijk toch te gaan verdedigen. Ze hebben dat eigenlijk 10 maanden lang met man en macht gedaan, dus ik vind dat ze het nu relatief gemakkelijk aan de Russen laten."
"Of misschien hebben ze stiekem ergens reserves bij elkaar gebracht, zoals ze dat bij Koersk gedaan hebben. Ik denk dat we dat scenario zeker niet mogen uitsluiten, maar met alle open source data die nu voor handen zijn, denk ik niet dat Oekraïne het Russische leger een erg grote klap kan toedienen."
