Panama, in Centraal-Amerika, is begonnen met het terugsturen van migranten zonder papieren naar buurland Colombia. De vluchten worden betaald door de Verenigde Staten en zijn een onderdeel van een nieuwe strategie van de Amerikaanse regering om migratie al dieper in Latijns-Amerika aan te pakken.
Panama stuurt migranten terug naar Zuid-Amerika op door de VS betaalde vluchten
Freek Willems
Gepubliceerd:
De eerste vlucht vertrok vandaag in Panama-Stad en had 29 Colombianen aan boord. Allen hebben ze een strafblad in eigen land en allen waren ze te voet via de Darién-jungle Panama binnengekomen.
De Darién-jungle is een moeilijk begaanbaar gebied op de grens tussen Colombia en Panama, bestaande uit oerwoud en moerassen. De tocht te voet van Colombia naar Panama duurt zo'n 6 dagen en is levensgevaarlijk.
Niet alleen de natuur is een obstakel, inclusief slangenbeten, de regio is ook berucht voor de aanwezigheid van gewapende bendes en restanten van de guerrilla, die hun hand niet omdraaien voor overvallen, mensensmokkel, afpersing en verkrachting.
Mensensmokkelaars begeleiden de migranten vaak vanuit Colombia een klein stukje de grens met Panama over, maar laten hen dan aan hun lot over, om zelf niet opgepakt te worden door de Panamese veiligheidsdiensten of in handen te vallen van gewapende bendes.
De gevaarlijke tocht eist veel levens, hoeveel precies is onduidelijk. Maar dat schrikt veel migranten niet af. De Darién is al jaren een van de 'flessenhalzen' van groepen migranten en vluchtelingen op het Amerikaanse continent. Vorig jaar doorkruisten naar schatting meer dan 520.000 mensen de jungle.
Het merendeel van hen zijn Venezolanen, volgens cijfers van de Panamese overheid. Gevolgd door Colombianen, Ecuadoranen en Haïtianen. De vrees bestaat dat het aantal Venezolanen dat Panama wil binnenkomen, de komende weken en maanden nog zal toenemen als de politieke crisis omtrent de omstreden herverkiezing van president Maduro niet snel opgelost raakt.
Darién "sluiten"
De komende tijd zullen de vluchten nog in frequentie toenemen. De vluchten worden betaald door de Verenigde Staten, die Panama in totaal 5,4 miljoen euro toestoppen voor materiaal, transport en andere logistieke middelen.
De repatriëringen zijn een onderdeel van een nieuwe strategie van de Amerikaanse regering om migratie dieper in Latijns-Amerika aan te pakken, zodat er minder migranten aan de eigen zuidelijke grens opduiken. Tegelijk moeten ze andere migranten afschrikken. De meeste migranten en vluchtelingen die Panama via Colombia binnenkomen, hebben als doel om uiteindelijk in de VS aan te komen, na een lange en al even gevaarlijke reis door Centraal-Amerika.
Migratie is een belangrijk verkiezingsthema in de VS, waar in november presidentsverkiezingen plaatsvinden. "De boodschap die we versturen, is zeer duidelijk: de Darién is geen route meer", klinkt het bij de Amerikaanse overheidsdienst voor Binnenlandse Veiligheid. Migranten mogen enkel nog voor de legale optie kiezen om de VS binnen te komen, luidt het.
Maar de repatriëringen zijn ook belangrijk voor de nieuwe Panamese president José Raúl Mulino, die op 1 juli de eed heeft afgelegd. Mulino voerde campagne met de belofte dat hij de Darién zou "sluiten" en een einde zou maken aan de status van zijn land als doorvoerland voor migranten. De grote aantallen migranten en vluchtelingen zetten ook de Panamese maatschappij onder druk. Kort na zijn aantreden sloot Mulino een akkoord met de VS.
In eerste instantie zullen migranten naar Colombia worden overgevlogen, het land van waaruit ze Panama zijn binnengekomen. Het is nog niet duidelijk of er ook in Colombia plannen zijn om niet-Colombianen naar hun thuisland door te sturen.
Volgens het hoofd van de Panamese immigratiedienst wordt er nog met andere landen als Ecuador en ook India onderhandeld om migranten rechtstreeks naar die landen terug te sturen.
Venezolanen rechtstreeks naar hun land terugsturen, zit er voorlopig niet in. Panama verbrak de diplomatieke banden met Venezuela na de omstreden herverkiezing van Maduro.
